Του Δημήτριου Νικ. Δασκαλάκη*
«Οι άνθρωποι θα γίνουν τόσο ασήμαντοι όσο οι κατσαρίδες»
Μάρσαλ Μπρέιν
Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης μετασχηματίζει το παρόν και υπόσχεται να μεταβάλει τη φυσιογνωμία του κόσμου ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη μορφή τεχνολογίας.
Μολονότι οι εξελίξεις που άπτονται της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι εξαιρετικά σοβαρές και συνδέονται με το ίδιο το μέλλον της ανθρωπότητας, οι πολίτες δεν έχουν συνειδητοποιήσει σε πλήρη έκταση τον δυνητικά μεγάλο κίνδυνο υπολογιστικά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης να αποκτήσουν προοδευτικά τον πλήρη έλεγχο της ζωής των ανθρώπων.
Αναφέρουμε εκ νέου ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί κατεξοχήν περίπτωση εκθετικά αναπτυσσόμενης τεχνολογίας και αντί να τεθεί ένα κανονιστικό πλαίσιο που θα επιβάλει όρια και περιορισμούς στην επιστημονική έρευνα και την ψηφιακή καινοτομία, ο εωσφορικά επηρμένος ανθρώπινος νους καλπάζει προς το σημείο χωρίς επιστροφή, δηλαδή προς την αυτοκαταστροφή του, αφού κατασκευάζει διαρκώς νέα ισχυρότερα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης, τα οποία, αργά ή γρήγορα, και μάλλον (όπως φαίνεται) γρήγορα θα στραφούν εναντίον του ίδιου του ανθρώπου.
Την ίδια στιγμή, οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αδυνατώντας να κρύψουν την έμφυτη ροπή τους προς τον «δημοκρατικό αυταρχισμό», εφαρμόζουν στην αποσβολωμένη γηραιά ήπειρο το δόγμα της «μηδενικής ανοχής», επιχειρώντας να ελέγξουν τον δημόσιο χώρο, μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου ψηφιακών καμερών που λειτουργούν με ενσωματωμένο λογισμικό Τ.Ν.
Η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και η εκμετάλλευση από τις κυβερνήσεις (για σκοπούς ελεγκτικούς και κατασταλτικούς) υπολογιστικών συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, απομακρυσμένης βιομετρικής ταυτοποίησης (γνωστά υπό τον διεθνή όρο Remote Biometric Indentification [RBI]), έχουν εισαγάγει ανεπίτρεπτα στο πεδίο του δημόσιου διαλόγου τη βαθμιαία εξοικείωση, την αποδοχή και τη νομιμοποίηση της προληπτικής αστυνόμευσης και του μαζικού κοινωνικού ελέγχου.
Οι περισσότεροι πολίτες έχουν συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο της δραματικής συρρίκνωσης της προσωπικής τους ελευθερίας και ιδιωτικότητας, ενώ η κυβερνητική προπαγάνδα προσπαθεί να τους παραπλανήσει, τονίζοντας τάχα ότι η διευρυνόμενη ψηφιακή επιτήρηση δεν απειλεί τους νομοταγείς πολίτες -οι οποίοι κατά τη νεοταξίτικη λογική δεν έχουν τίποτα να κρύψουν-, αλλά θα πραγματοποιείται για το «καλό» του κοινωνικού συνόλου, δηλαδή στο όνομα της ασφάλειας, της τάξης, της ησυχίας και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.
Δυστυχώς, οι πολίτες, κατά τη νεοταξίτικη αντίληψη, δεν είναι μόνο νομοταγείς, αλλά επιπλέον βρεφοποιημένοι και άβουλοι, και έτσι είναι σχεδόν σίγουρο ότι στο μέλλον δεν θα διστάσουν να κατοικήσουν ακόμα και σε σπίτια με γυάλινους τοίχους, υπακούοντας πειθήνια σε κάθε παράγγελμα της κρατικής εξουσίας, μόλις εμφανιστεί στις γιγαντοοθόνες το ανάποδο μήνυμα της οργουελικής προπαγάνδας: η ιδιωτικότητα είναι ατομισμός και εκκεντρικότητα!
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ
Οφείλουμε να υπογραμμίσουμε ότι τα επιτεύγματα της ψηφιακής τεχνολογίας και οι ευφυείς αλγόριθμοι της Τεχνητής Νοημοσύνης εργαλειοποιούνται από την εωσφορική υπερεθνική ελίτ, με σκοπό την επιβολή ενός πανοπτικού συστήματος καθολικού κοινωνικού ελέγχου, το οποίο θα εφαρμοστεί στο πλαίσιο της δήθεν αποτελεσματικής καταπολέμησης της τρομοκρατίας και διαφύλαξης της δημόσιας ασφάλειας από κάθε ύποπτη απειλή.
Ο Σουηδοαμερικανός καθηγητής της Φυσικής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) και συγγραφέας Max Tegmark στο συναρπαστικό βιβλίο του «LIFE 3.0, τι θα σημαίνει να είσαι άνθρωπος στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης;» (Εκδόσεις Τραυλός 2022, σελ. 210-211) επιχειρεί να κεντρίσει την προσοχή του αναγνώστη εν σχέσει προς τις ολέθριες συνέπειες από την εγκαθίδρυση ενός παγκόσμιου αστυνομικού κράτους που θα αξιοποιεί συνδυαστικά την ψηφιακή τεχνολογία με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο συγγραφέας σημειώνει τα ακόλουθα: «Με διαθέσιμη την υπερανθρώπινη τεχνολογία, το βήμα από το τέλειο κράτος παρακολούθησης στο τέλειο κράτος αστυνόμευσης είναι πια πολύ μικρό. Για παράδειγμα, με λάβαρο την καταπολέμηση του εγκλήματος και της τρομοκρατίας και τη διάσωση ατόμων που χρειάζονται έκτακτη ιατρική βοήθεια, όλοι θα μπορούσαν να υποχρεωθούν να φορούν ένα βραχιόλι ασφαλείας το οποίο θα συνδύαζε τη λειτουργικότητα ενός Apple Watch με συνεχή ενημέρωση για τη θέση, την κατάσταση της υγείας και τις συνομιλίες του κατόχου του. Η αφαίρεση ή η απενεργοποίησή του χωρίς την κατάλληλη εξουσιοδότηση θα προκαλούσε την έγχυση μίας θανάσιμης τοξίνης στον βραχίονα του ατόμου. Οι παραβιάσεις που η κυβέρνηση θα έκρινε λιγότερο σοβαρές θα τιμωρούνταν με ηλεκτρονικά σοκ ή έγχυση χημικών που προκαλούν παράλυση ή πόνο. Και ενώ ένα αστυνομικό σώμα, αποτελούμενο από ανθρώπους, μπορεί να αρνηθεί να εκτελέσει κάποιες πολύ αυστηρές διαταγές (λόγου χάρη, να σκοτώσουν όλα τα μέλη μίας συγκεκριμένης δημογραφικής ομάδας), τα αυτόματα συστήματα δεν θα είχαν κανένα ηθικό ενδοιασμό να εφαρμόσουν τα καπρίτσια των εκάστοτε υπευθύνων. Άπαξ και εδραιωθεί ένα τέτοιο ολοκληρωτικό κράτος, θα είναι ουσιαστικά αδύνατον να ανατραπεί από τους ανθρώπους».
Η τοποθέτηση στο ανθρώπινο σώμα ηλεκτρονικών εμφυτευμάτων και νευρωνικών chips συνιστά μια αποτρόπαιη πρόταση οντολογικής αναβάθμισης του ανθρώπου, ενώ οι επίμονες προσπάθειες των νεοφυών εταιριών της Silicon Valley για την επίτευξη της Τεχνητής Γενικής Νοημοσύνης (Artificial General Intelligence – AGI) διαμορφώνουν τις κατάλληλες συνθήκες μιας τεχνοφασιστικής κοινωνίας, στην οποία τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα θα έχουν βάναυσα κουρελιαστεί και ποδοπατηθεί κάτω από την κυρίαρχη μπότα της τεχνοκρατικής ελίτ.
Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι σχεδιάζεται να επιβληθεί στην ανθρωπότητα ένα δεσμευτικό μοντέλο παγκόσμιας ψηφιακής διακυβέρνησης που θα εδραιωθεί στους ευφυείς αλγόριθμους, στα υπολογιστικά συστήματα Τ.Ν., αλλά και σε ένα ασφυκτικό περιβάλλον καθολικού ψηφιακού ελέγχου.
Συνεπώς, η αδιάλειπτη επιτήρηση του ανθρώπου από τα υπολογιστικά συστήματα και τα ανθρωποειδή ρομπότ Τ.Ν. θα συνθλίψει στην κυριολεξία κάθε έννοια προσωπικής ελευθερίας και ιδιωτικής του αυτονομίας και θα σηματοδοτήσει την άνευ όρων παράδοση και υποταγή του πολίτη στις απάνθρωπες ορέξεις του παγκόσμιου, τεχνολογικού, ολοκληρωτικού κράτους της νέας εποχής.
«1984»
Το μυθιστόρημα του George Orwell «Χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα» παραμένει ύστερα από 78 χρόνια ένα από τα συγκλονιστικότερα και συναρπαστικότερα βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Μολονότι αξίζει να διαβαστεί πολλές φορές, εντούτοις συνιστά πραγματικό άθλο του αναγνώστη αν κατορθώσει να το διαβάσει περισσότερες από δύο τρεις φορές.
Και τούτο γιατί ο προσεκτικός αναγνώστης δοκιμάζει έντονο ψυχικό πόνο και πνιγηρή αγωνία για τη μετεξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας σε μια απολυταρχική δυστοπία, όπου ο έλεγχος του μυαλού, το «έγκλημα της σκέψης», η αδιάλειπτη ηλεκτρονική επιτήρηση, η απόλυτη καταπίεση και ο τρόμος αποτελούν την ανελέητη καθημερινότητα του πολίτη.
Αλλά αυτό που καταθλίβει περισσότερο τον αναγνώστη δεν είναι τόσο η απανθρωπιά και η σκληρότητα του ολοκληρωτικού αστυνομικού κράτους όσο η συντριβή της πολιτικής σκέψης και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καθώς ο ήρωας του βιβλίου, «διανοητικά αναμορφωμένος», φτάνει στο έσχατο σημείο ψυχικού του εξανδραποδισμού, παραδίδοντας δηλαδή εκουσίως την ψυχή του στο πρόσωπο που μισούσε περισσότερο: στον «Μεγάλο Αδελφό».
Στη δυστοπική κοινωνία του Όργουελ, ο πολίτης αποξενώνεται από κάθε εσωτερικό στοιχείο της ένθεης δημιουργίας, ψυχική αρετή και ανθρωπιά και βαθμιαία μετασχηματίζεται σε εωσφορικό ενεργούμενο, που δεν υπακούει απλώς, αλλά εκπαιδεύεται να αγαπάει τον τύραννό του, και τούτο αποτελεί την απόλυτη πνευματική κατάπτωση του ανθρώπου.
Ο αφυπνισμένος και καλλιεργημένος αναγνώστης καταλαμβάνεται από τρόμο, διαπιστώνοντας ότι οι βασικές έννοιες της οργουελικής ολοκληρωτικής εξουσίας, όπως «νέα ομιλία», «διπλή σκέψη», αποτελούν κυρίαρχα επικοινωνιακά εργαλεία της σημερινής παγκόσμιας πολιτικής ελίτ, με σκοπό τον έλεγχο και τη χειραγώγηση της κοινωνίας. Και μπορεί να μην έχει ενεργοποιηθεί ακόμα η «αστυνομία της σκέψης», αλλά ο αδιάκοπος βομβαρδισμός του πολίτη με εικόνες και προγράμματα φθηνής τηλεοπτικής υποκουλτούρας αρκεί για την εκμηδένιση της διανοητικής του λειτουργίας και την επακόλουθη ποδηγέτησή του.
Στο πολιτικό του μυθιστόρημα «1984», ο Όργουελ εκπέμπει μια βαθιά κραυγή έμπονης αγωνίας, επιχειρώντας να προειδοποιήσει την ανθρωπότητα για τους κινδύνους ενός επερχόμενου ολοκληρωτισμού που θα στηρίζεται συνδυαστικά στην ψηφιακή τεχνολογία και την αδιάλειπτη επιτήρηση.
Όμως, φαίνεται ότι η προσπάθειά του πήγε «χαμένη», καθώς η εφιαλτική πραγματικότητα του «Μεγάλου Αδελφού» δηλώνει σήμερα εμφατικά παρούσα μέσα από τη λειτουργία ενός εκτεταμένου δικτύου ψηφιακών καμερών αναγνώρισης προσώπου, προληπτικής αστυνόμευσης και μαζικής παρακολούθησης.
Η κατανόηση της πραγματικότητας ότι η εικόνα του ζοφερού «οργουελικού μέλλοντος» συνιστά ήδη αναπότρεπτο (;) καταθλιπτικό παρόν οφείλει να αποτελέσει ηχηρό καμπανάκι πνευματικής εγρήγορσης, αφού τα κυρίαρχα συναισθήματα της κοινωνίας που περιγράφει ο Όργουελ όπως ο φόβος, η τυφλή οργή, η άσκοπη θριαμβολογία και ο ευτελισμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αποτυπώνονται με περισσή ενάργεια στον σύγχρονο κόσμο, ο οποίος ορθώνεται απειλητικά για να κατασπαράξει την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου.
*Δικηγόρος Αθηνών
