Διαβάστε Όμηρο, μη δείτε Νόλαν

Απορίας άξιον: Γιατί η κινηματογραφική χολιγουντιανή μπουρδίτσα έλκει το ενδιαφέρον των μαζών πολύ περισσότερο από τον Όμηρο; 

Του Παναγιώτη Λιάκου

Στη φωτογραφία Νο 1 βλέπετε πώς ήταν ντυμένος ο Μενέλαος στην ταινία «Τροία», όπου ο Μπραντ Πιτ υποδυόταν τον ρόλο του Αχιλλέα, και πώς κατάντησε στην «Οδύσσεια» του πολυδιαφημισμένου σκηνοθέτη Νόλαν. Η αμφίεση δεν σας θυμίζει τον Ρομπέν των Δασών της ταινίας «Οι ήρωες με τα κολάν» του Μελ Μπρουκς, που κυκλοφόρησε το 1993 (φωτό Νο 2);

Η φωτογραφία Νο 3, που θα μπορούσε να τιτλοφορείται «μαμά, βοήθεια, ο μπαμπούλας!», απεικονίζει το… κάλλος της «ωραίας» Ελένης του Νόλαν. Ναι, δεν πρόκειται για χωρατό. Στα σοβαρά ανέθεσε ο Νόλαν σε τούτον τον μπαμπούλα τον ρόλο της ωραίας Ελένης.

Κι ακούγοντας και τις αφηγήσεις γνωστών και φίλων που είδαν την ταινία, μια φάβα κανονική, χωρίς αρχή, μέση και τέλος, αναρωτιέμαι: Γιατί η κινηματογραφική χολιγουντιανή μπουρδίτσα έλκει το ενδιαφέρον των μαζών πολύ περισσότερο από τον Όμηρο;

Ας ξεκινήσουμε πρώτα με τα γνήσια τα έπη, έτσι όπως τα έγραψε ο Όμηρος, κι ύστερα ας χάσουμε και μερικές ώρες από τη ζωή μας ψάχνοντας για μαργαριτάρια στις χολιγουντιανές χωματερές.

Η στήλη προτείνει την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια» σε νεοελληνική απόδοση του αείμνηστου συγγραφέα και δημοσιογράφου Κώστα Δούκα (1937-2025), έφυγε από τη ζωή στις 23/3/2025, σε ηλικία 88 ετών. Ο Κώστας Δούκας έγραψε 25 βιβλία με θέμα τον Όμηρο και τα μυστικά των επών του. Το 2019 κυκλοφόρησαν με την υπογραφή του Κώστα Δούκα οι έμμετρες μεταφράσεις της «Ιλιάδας» και της «Οδύσσειας», όπου αποδίδονται τα ομηρικά έπη στη νέα ελληνική διατηρώντας το 80% των ομηρικών λέξεων!

Το 2019, σε συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει, ο Κώστας Δούκας ερωτήθηκε: Τι μπορεί να αποκομίσει ένας σύγχρονος άνθρωπος διαβάζοντας Όμηρο; Αξίζει να διαβάσετε την απάντησή του:

«Πρώτα πρώτα θα μάθει ότι υπήρχε μια άριστα δομημένη γλώσσα, επιστημονική, εύηχη, που μπορεί να διατυπώσει οποιοδήποτε νόημα σε οποιαδήποτε εποχή και τώρα και στο μέλλον.

Αν ανοίξετε, π.χ., ένα φάρμακό σας και διαβάσετε τα έκδοχα του φαρμάκου, θα δείτε ότι όλες οι λέξεις είναι ομηρικές. Αν λέει colloidal, π.χ. κολλώδης, είναι λέξη ομηρική. Όπως chloro είναι χλωρός. Αν βλέπετε stearate, είναι στέαρ του στέατος, πηγμένο λίπος. Αυτές οι λέξεις είναι ελληνικές.

Έχει διεισδύσει παντού η γλώσσα του Ομήρου. Έχει μπει σε όλον τον κόσμο, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να απαλλαγεί από τη γλώσσα αυτή, βρίσκεται αυτούσια ή μεταλλαγμένη μέσα σε όλες τις ευρωπαϊκές διαλέκτους. Αν, ας πούμε, σας τύχει -ο μη γένοιτο- και βρεθείτε στο εξωτερικό και πάθετε κάτι με την καρδιά σας, διακομιστείτε στο νοσοκομείο, οι ξένοι, αν ψάξουν, μπορεί να αποφανθούν ότι έχετε πρόβλημα στην “τριγλώχινα βαλβίδα”. Έτσι θα το πούνε. “Τριγλώχιν” σημαίνει “τρεις γλωχίνες”, αιχμές. Είναι το βέλος που έμπαινε μέσα αλλά δεν έβγαινε. Το “κολλώ” είναι λέξη ομηρική. Του Αίαντος το ακόντιο είναι κολλητό, και οι θύρες είναι κολλητές για να είναι και πιο γερές. Λοιπόν η κόλλα πώς λέγεται αγγλικά; Glue. Και κολάζ λένε οι ξένοι. Και το παίρνουν και οι πυρηνικοί φυσικοί. Στη διάσπαση του ατόμου προϊόντα της σχάσεως τα οποία δεν έχουνε μάζα, αλλά πάνε και προσκολλώνται σε κάτι άλλα. Και λέγονται γκλουόνια».

Οπότε, αφήστε τους σκηνοθέτες να αυτοδιασύρονται ανενόχλητοι και ασχοληθείτε με τα σημαντικά…

Πηγή: dimokratia.gr