Οι χάρτες της ανάπτυξης, οι καρέκλες της εξουσίας και ο λογαριασμός της κοινωνίας
Του Ανδρέα Καψαμπέλη
Στο Μέγαρο Μαξίμου οι χάρτες έχουν ήδη ανοίξει. Γραμμές, έργα, κονδύλια, χρονοδιαγράμματα. Η κυβέρνηση θέλει να στείλει το μήνυμα ότι η επόμενη μέρα έχει σχέδιο και ότι η χώρα βαδίζει σε μια περίοδο μεγάλων ευκαιριών. Το πολιτικό στοίχημα είναι σαφές: η ανάπτυξη να γίνει το νέο αφήγημα που θα σφραγίσει την πορεία μέχρι τις επόμενες κάλπες και θα επισκιάσει -έστω και επικοινωνιακά- οτιδήποτε άλλο.
Όμως, δεν αρκεί -ακόμη κι έτσι- να κοιτά κανείς μόνο τους χάρτες ούτε ποιοι κρατούν την πυξίδα, καθώς πίσω από κάθε μεγάλο πρόγραμμα υπάρχει πάντα μια μικρότερη αλλά κρίσιμη, πολιτική μάχη: ποιο υπουργείο θα έχει τον πρώτο λόγο, ποιοι θα εμφανιστούν ως οι πρωταγωνιστές της επιτυχίας, ποιοι θα πιστωθούν το αποτέλεσμα και ποιοι θα κληθούν να διαχειριστούν τη δυσαρέσκεια αν τα πράγματα δεν πάνε όπως σχεδιάστηκαν.
Το παρασκήνιο έχει πάντα τη δική του σημασία: Οι ισορροπίες ανάμεσα στα υπουργεία, οι διαφορετικές προτεραιότητες, οι μικρές και μεγάλες φιλοδοξίες που γεννιούνται μέσα σε κάθε κυβερνητικό σχήμα. Το θέμα που δεν αντιλαμβάνονται, ωστόσο, οι πραιτοριανοί της εξουσίας είναι ότι η κοινωνία δεν παρακολουθεί τις εσωτερικές ισορροπίες των γραφείων. Παρακολουθεί τις δικές της ισορροπίες: αν βγαίνει ο μήνας, αν υπάρχει προοπτική για τους νέους, αν το σπίτι παραμένει όνειρο ή γίνεται άπιαστο αγαθό.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση. Η κυβέρνηση χρειάζεται να παρουσιάσει μια εικόνα επιτυχίας. Οι πολίτες χρειάζονται να αισθανθούν μια πραγματική αλλαγή. Αν αυτές οι δύο εικόνες συναντηθούν, το πολιτικό αφήγημα θα αποκτήσει βάθος. Αν μείνουν μακριά, κανένας επικοινωνιακός σχεδιασμός δεν θα αρκεί. Κι αυτό συμβαίνει σήμερα.
Όσο πλησιάζει η επόμενη εκλογική αναμέτρηση τόσο οι κυβερνήσεις αναζητούν έργα που φαίνονται και αντιπάλους που δεν υπάρχουν. Όμως, η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από το πόσο αδύναμος είναι ο αντίπαλος. Κρίνεται και από το πόσο πειστική είναι η καθημερινότητα.
Οι χάρτες ανάπτυξης μπορούν να είναι εντυπωσιακοί. Οι παρουσιάσεις μπορεί να είναι άψογες, οι τίτλοι των ανακοινώσεων δυνατοί και οι αριθμοί φιλόδοξοι. Όμως, η πραγματική αξιολόγηση δεν γίνεται στις αίθουσες των συσκέψεων. Γίνεται εκεί όπου ο πολίτης αποφασίζει αν βλέπει βελτίωση ή αν ακούει άλλη μία υπόσχεση.
Στο τέλος της ημέρας η κοινωνία δεν ζητά να της δείξουν μια καλύτερη Ελλάδα στον μακρινό ορίζοντα. Ζητά να δει αν αυτή η Ελλάδα πλησιάζει. Και ο πιο δύσκολος ψηφοφόρος δεν είναι αυτός που φωνάζει. Είναι εκείνος που σιωπά, κοιτάζει τον λογαριασμό του, συγκρίνει τις υποσχέσεις με την πραγματικότητα και αποφασίζει.
