Γραφεί ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Πανηγυρίζει ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρ. Τ. Ερντογάν από την έκβαση του πολέμου στο Ιράν. Αυτό είναι μία πολύ κακή ένδειξη για τα Ελληνοτουρκικά σε μία πολύ κρίσιμη περίοδο, όπου η τουρκική επιθετικότητα αποκτά κάθε μέρα μία νέα δυναμική.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, ανακοινώνοντας τη σχετική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν, ευχαρίστησε το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία για τον ρόλο τους στη διαμεσολαβητική προσπάθεια. Δηλαδή τρεις μουσουλμανικές χώρες οι οποίες συνιστούν το εν δυνάμει σουνιτικό τόξο, που μαζί με άλλες η Τουρκία επιδιώκει να τις εντάξει για την αντιμετώπιση του Ισραήλ.
Η Τουρκία από την αρχή του πολέμου στο Ιράν τήρησε ουδέτερη στάση, επιχειρώντας να αναλάβει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο για τον τερματισμό του χωρίς επιτυχία. Όταν η Άγκυρα έμαθε στα αρχικά στάδια του πολέμου, τον περασμένο Μάρτιο, ότι το αμερικανο-ισραηλινό σχέδιο προέβλεπε τον εξοπλισμό των Κούρδων του Ιράν και την αποφασιστική τους εμπλοκή σε μια χερσαία επιχείρηση ανατροπής του καθεστώτος της Τεχεράνης, με προσωπική παρέμβασή του ο Ερντογάν έπεισε τον Τραμπ να εγκαταλείψει αυτό το σχέδιο, το οποίο ήταν αντίθετο με τα τουρκικά σχέδια. Μια ανατροπή του καθεστώτος με την ουσιαστική συνδρομή των Κούρδων θα αναβάθμιζε τον κουρδικό παράγοντα στην περιοχή και θα επηρέαζε πολύ αρνητικά την πολιτική της Άγκυρας για το Κουρδικό όχι μόνο στο εσωτερικό της Τουρκίας, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Η διατήρηση του καθεστώτος της Τεχεράνης ευνοεί τη στρατηγική της Άγκυρας, αφού δεν μειώνει τη γεωπολιτική αξία της Τουρκίας ειδικά έναντι της Δύσης.
Το Ισραήλ στα μάτια της Άγκυρας βγαίνει αποδυναμωμένο όχι μόνο πολιτικά, αλλά και στρατιωτικά. Στην πολιτική διάσταση θα πρέπει να ενταχθεί και η πιθανή ρήξη των σχέσεων Τραμπ – Νετανιάχου, δίνοντας μπόνους στη σχέση του Αμερικανού προέδρου με τον «φίλο» του Ερντογάν.
Επίσης, η κατά την Άγκυρα πολιτική υποβάθμιση του Ισραήλ, λόγω της έκβασης του πολέμου στο Ιράν, σημαίνει αυτόματα αναβάθμιση της Τουρκίας και του σουνιτικού άξονα και ταυτόχρονα δυναμική πλήγματος στο τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ. Η εξέλιξη αυτή θα προσδώσει στην Άγκυρα επιπλέον ερείσματα αλλά και επιχειρήματα για την ίδρυση του σουνιτικού τόξου στο οποίο η Τουρκία επιδιώκει να περιλάβει και την Αίγυπτο.
Η Άγκυρα χρειάζεται τις ΗΠΑ για τους σχεδιασμούς της στην περιοχή. Είναι το θέμα της Γάζας, η Συρία, ο Λίβανος, το Κουρδικό και φυσικά τα Ελληνοτουρκικά. Ο Ερντογάν θα εκμεταλλευτεί τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία τις σχέσεις του με τον Τραμπ και ειδικότερα την παρουσία του Αμερικανού προέδρου στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, την οποία θα φιλοξενήσει η Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου.
Ο Τούρκος πρόεδρος έχει εκδηλώσει πρόσφατα την αντίδρασή του και στο σχήμα 3+1, δηλαδή Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ + ΗΠΑ. Η Άγκυρα αισθάνεται βαθιά ανησυχία, αφού ο στρατηγικός διάδρομος IMEC (Ινδία – Μέση Ανατολή Ευρώπη) και το East Med Act αφήνουν την Τουρκία εκτός σημαντικών ενεργειακών και εμπορικών σχεδιασμών. Η Άγκυρα θα επιδιώξει να παρουσιάσει στην αμερικανική πλευρά ότι οι δικοί της σχεδιασμοί είναι πιο βιώσιμοι. Επίσης, η Τουρκία ερμηνεύει την εξέλιξη αυτή ως πολύ θετική, αναφορικά με την ισχύ και την επιρροή του ισραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ, ώστε να πετύχει την αλλαγή στάσης του αμερικανικού παράγοντα στο θέμα της προμήθειας των αεροσκαφών F-35, F-16 και των κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό ΚΑΑΝ.
Η Τουρκία ερμηνεύει τις εξελίξεις ως μία κατάλληλη ευκαιρία για εκμετάλλευση της επιφυλακτικότητας των ΗΠΑ έναντι του Ισραήλ, η οποία διαφάνηκε τις τελευταίες ημέρες στον πόλεμο με το Ιράν. Η Τουρκία θα εμφανιστεί πιο επιθετική στο θέμα της αύξησης της στρατιωτικής της παρουσίας στη Συρία, επιταχύνοντας τις εξελίξεις και τη δυναμική σύγκρουσης με το Ισραήλ στη συριακή επικράτεια.
Ειδικότερα στα Ελληνοτουρκικά, αυτή η αίσθηση του Ερντογάν, ότι συμμετείχε ενεργά στον τερματισμό του πολέμου αλλά κυρίως η «ήττα» του Ισραήλ, δίνει «φτερά» στην Άγκυρα για αύξηση της πίεσης και της επιθετικότητας εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου. Ο Ερντογάν θα επιχειρήσει να παρουσιάσει το τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ ως παράγοντα αποσταθεροποίησης της περιοχής και θα στρέψει την επιθετικότητά της εναντίον της Αθήνας και της Λευκωσίας, παρουσιάζοντας ως επιθετικούς τους δύο πυλώνες του Ελληνισμού.
Το θέμα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία κρίνοντάς το σε συνδυασμό και με τη χρονική συγκυρία της ψήφισης του νόμου της «Γαλάζιας Πατρίδας». Θα πρέπει να αναμένεται ότι η Άγκυρα το επόμενο διάστημα θα αυξήσει τις επικοινωνιακές επιχειρήσεις προπαγάνδας εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου, σε μία προσπάθεια δαιμονοποίησης του άξονα με το Ισραήλ, παρουσιάζοντας την ίδια ως το θύμα μιας ελληνο-ισραηλινής επιθετικότητας. Απώτερος σκοπός, η αποτροπή τοποθέτησης οπλικών συστημάτων ισραηλινής κατασκευής στα νησιά μας.
Επίσης, θα πρέπει να αναμένεται και αύξηση της έντασης στο Αιγαίο το επόμενο φθινόπωρο, αμέσως μετά την ψήφιση του αυτού νόμου. Ελλάδα και Κύπρος θα πρέπει να συνεχίσουν την ενίσχυση των στρατηγικών συνεργασιών – συμμαχιών με άλλες χώρες και να επιταχύνουν τα εξοπλιστικά τους προγράμματα.
Η επιλογή των ΗΠΑ να επενδύσουν στους δύο πυλώνες του Ελληνισμού για την υλοποίηση της στρατηγικής τους, αφού αποτελούν παράγοντες σταθερότητας στην περιοχή, αποτελεί τον καλύτερο αποτρεπτικό παράγοντα έναντι της τουρκικής απειλής.
* Αντιστράτηγος ε.α.
έχω ένα προαίσθημα ότι όσοι τάχθηκαν υπέρ των θα υποστούν πολύ άσχημες συνέπειες.