Του Παναγιώτη Λιάκου
Γεννήθηκε στην Ινδία στις 25 Ιουνίου 1903. Τότε, αυτή η χώρα ήταν κομμάτι της βρετανικής αυτοκρατορίας, η οποία τη λεηλατούσε λες και δεν υπήρχε αύριο.
Ο Έρικ Άρθουρ Μπλερ, επέπρωτο να γίνει συγγραφέας, παγκοσμίως γνωστός με το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο: Τζορτζ Όργουελ (απεβ. 1950). Σαν σήμερα, το 1949, εκδόθηκε για πρώτη φορά το ανησυχητικά προφητικό μυθιστόρημα «1984».
Όπως έχει αναφερθεί ξανά στη στήλη, στο μυθιστόρημα του Όργουελ το κράτος παρουσιάζεται «τεράστιο και απρόσωπο». Παράγει ψέματα και καθολικό έλεγχο της ζωής των ανθρώπων. Εχθρεύεται την ελεύθερη σκέψη και έκφραση. Έχει καθιερώσει Αστυνομία Σκέψεως, η οποία… διώκει τον παράνομο, μη εγκεκριμένο από το κόμμα, δηλαδή το κράτος, στοχασμό. Αυτή η κρεατομηχανή, για να διατηρεί την ισχύ της και να λειτουργεί υπό καθεστώς εκτάκτου ανάγκης, έχει επινοήσει εχθρούς και βγάζει από το καπέλο της ανύπαρκτους πολέμους. Ακόμα και τη γλώσσα εχθρεύεται και στη θέση κανονικών λέξεων τοποθετεί νεολογισμούς σαν αυτούς της νεοταξικής… κοπής που μολύνουν τη νοόσφαιρα της εποχής μας.
Αξίζει να διαβάσετε ένα μικρό απόσπασμα που αφορά κάποια υπουργεία του απάνθρωπου υπερκράτους που τυραννά τους υπηκόους του. Προσέξτε ιδιαίτερα την ονομασία τους και την αντιστροφή της σημασίας των λέξεων και των αξιών στα συνθήματα του κυβερνώντος κόμματος:
«Το Υπουργείο Αλήθειας -Υπαλήθεια, στη Νέα Ομιλία*– ήταν εντελώς διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο κατασκεύασμα στον ορίζοντα. Ήταν μια τεράστια πυραμιδοειδής κατασκευή από λαμπερό λευκό σκυρόδεμα, που υψωνόταν 300 μέτρα στον αέρα. Από το σημείο που στεκόταν ο Ουίνστον, ήταν μόλις δυνατό να διαβαστούν, ξεχωρίζοντας στη λευκή του όψη, γραμμένα με κομψά στοιχεία, τα τρία συνθήματα του Κόμματος:
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΙΡΗΝΗ
Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΚΛΑΒΙΑ
Η ΑΓΝΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΜΗ
[…]
Το Υπουργείο Αλήθειας ασχολούνταν με τα νέα, την ψυχαγωγία, την εκπαίδευση και τις καλές τέχνες. Το Υπουργείο Ειρήνης ασχολούνταν με τον πόλεμο. Το Υπουργείο Αγάπης με τη δημόσια τάξη. Και το Υπουργείο Αφθονίας ήταν υπεύθυνο για τις οικονομικές υποθέσεις. Τα ονόματά τους, στη Νέα Ομιλία: Υπαλήθεια, Υπειρήνη, Υπαγάπη, Υπαφθονία».
Κάτι δεν σας θυμίζουν όλα τα παραπάνω; Τελικά ο Όργουελ έγραψε μυθιστόρημα ή αποκάλυψε προειλημμένες αποφάσεις εξουσιαστικής σέκτας;
Όλα τα παραπάνω είναι -για τους περισσότερους αναγνώστες- γνωστά. Αυτό που δεν γίνεται αντιληπτό είναι ότι υπάρχει τρόπος απόδρασης από αυτή τη φρικτή φυλακή. Δεν χρειάζεται κάποιος να έχει δοκιμάσει το ταλέντο του στις αποδράσεις φεύγοντας νύχτα (ή και μέρα μεσημέρι με ελικόπτερο) από ελληνικές, γαλλικές, αμερικάνικες ή άλλων χωρών φυλακές. Το μόνο που απαιτείται είναι ευθυκρισία και ωμή παραδοχή της πραγματικότητας. Και φυσικά να έχει διαβάσει αυτό το μυθιστόρημα. Αν διώκεται η σκέψη, αν αντικαθίστανται λέξεις προς το πιο… εύηχο και νεοταξικότερο, αν αντιστρέφονται οι αξίες, αν οι εχθροί του καθεστώτος κάνουν μπαμ από χιλιόμετρα ότι είναι φανταστικοί ή κατασκευασμένοι τότε, ναι! Είσαι δεσμώτης μιας δυστοπίας σαν αυτή που περιγράφει το «1984». Το κλειδί που ανοίγει την πόρτα προς την ελευθερία είναι η συνειδητοποίηση της κατάστασης και η διακοπή παροχής εμπιστοσύνης (δηλαδή ισχύος) στο καθεστώς. Μην πιστεύεις ό,τι σου πασάρουν. Μην πράττεις κατά πώς σου υπαγορεύουν. Προσπάθησε να ζήσεις, όσο αντέχεις, κοντά σε όσα υπαγορεύει η συνείδησή σου. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος εχθρός τούτης της τυραννίας. Η συνείδηση ενός εσωτερικά ελεύθερου ανθρώπου.
* Η Νέα Ομιλία, Newspeak στο αγγλικό κείμενο, ήταν η επίσημη γλώσσα της Ωκεανίας, της ολοκληρωτικής αυτοκρατορίας στην οποία διαδραματίζεται το «1984».
Πηγή: dimokratia.gr
