Περί δικτύων αντιρωσικής προπαγάνδας

Του Γιώργου Χαρβαλιά

Ο Νίκος Μαραντζίδης, στενός συνεργάτης και σύμβουλος επικοινωνίας του Αλέξη Τσίπρα, θα μπορούσε να είναι ο τέλειος κατάσκοπος. Φυσιογνωμικά και μόνο θα… κοίμιζε όλους τους συνομιλητές του. Αλλά δεν είναι. Ανήκει σε μια άλλη κατηγορία προθύμων. Που μπερδεύουν τη δουλειά με την ιδεοληψία.

Εκεί ανήκουν και αρκετοί άλλοι πανεπιστημιακοί της χώρας, στελέχη δεξαμενών σκέψης, ακόμη και δημοσιογράφοι, όπως αυτοί που εμφανίζονταν στις λίστες της περιβόητης βρετανικής οργάνωσης Integrity Initiative, όταν τις έφεραν στο φως το 2018 οι Anonymous (οι ίδιες που αναδημοσιεύτηκαν την περασμένη Κυριακή από το «Documento»).

H Integrity Initiative ήταν μία από τις πολλές οργανώσεις ψυχροπολεμικού τύπου που δραστηριοποιούνταν σε ευρωπαϊκό έδαφος με τη μορφή ΜΚΟ και απώτερο στόχο να διασπείρουν αντιρωσική προπαγάνδα εδραιώνοντας αρνητικά αισθήματα στην κοινή γνώμη χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, αλλά και όχι μόνον.

Θέλετε να ξέρετε πώς ακριβώς «περιγράφεται» αυτός ο περίεργος «φορέας αντικειμενικής ενημέρωσης»; Ας ρωτήσουμε το Claude, την πιο ανεξάρτητη, ίσως, πλατφόρμα Τεχνητής Νοημοσύνης της Silicon Valley που ανήκει στην Anthropic, την εταιρία που βρέθηκε πρόσφατα στο στόχαστρο του αμερικανικού Πενταγώνου επειδή αρνήθηκε να συνεργαστεί με τη διαβόητη Palantir Technologies στη δημιουργία «έξυπνων όπλων» τέταρτης γενιάς. Από αυτά δηλαδή που θα επιλέγουν στόχους μόνα τους, χωρίς ανθρώπινο χειρισμό. 

Αντιγράφω λοιπόν την απάντηση: Η Integrity Initiative (II) ιδρύθηκε το 2015 από το βρετανικό κράτος με σύνθημα «υπεράσπιση της δημοκρατίας από την παραπληροφόρηση». Λειτουργούσε ως πρόγραμμα του Institute for Statecraft, ενός think tank με έδρα τη Σκοτία, η δράση του οποίου καλυπτόταν από εντυπωσιακή μυστικότητα. Διέθετε χρηματοδότηση από το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών, το ΝΑΤΟ και το facebook και αποτελούσε ένα «δίκτυο δικτύων» που εμπλεκόταν σε καλυμμένες εκστρατείες προπαγάνδας. Συνολικά το Φόρεϊν Όφις μόνο διέθεσε 2,2 εκατομμύρια λίρες σε δύο χρόνια. Οι δραστηριότητες περιλάμβαναν trolling σε twitter & facebook και μυστική πληρωμή δημοσιογράφων σε «clusters of influence» σε όλη την Ευρώπη.

Το βρετανικό cluster περιλάμβανε εκπροσώπους από hedge funds, think tanks, στελέχη του υπουργείου Άμυνας, του υπουργείου Εξωτερικών και αρκετούς δημοσιογράφους. Μέσω του ισπανικού cluster η Integrity Initiative οργάνωσε εκστρατεία για να εμποδίσει τον διορισμό του Pedro Banos ως διευθυντή του Εθνικού Συμβουλίου της Ισπανίας, επειδή τον θεωρούσε «φιλορώσο».

Η Integrity Initiative υποστήριζε ότι αντιμετωπίζει τη ρωσική παραπληροφόρηση, ενώ στην πράξη επεδίωκε να υπερτονίσει τη ρωσική απειλή ώστε να δικαιολογήσει αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών και μόνιμη πολεμική ετοιμότητα…

Φτάνει, νομίζω. Συνεννοηθήκαμε; Έχετε καμιά απορία για το τι ήταν η οργάνωση με την οποία συνεργαζόταν ο κύριος Μαραντζίδης; Οι Αμερικανοί, οι Βρετανοί, οι Γερμανοί και σε πολύ μικρότερο βαθμό οι Γάλλοι έστηναν ήδη από την εποχή της «Πορτοκαλί Επανάστασης» δίκτυο αντιρωσικής προπαγάνδας για να καλλιεργήσουν την εχθροπάθεια στη συνείδηση των Ευρωπαίων και να νομιμοποιήσουν τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά, κατά τα άλλα, οι Ρώσοι έκαναν τις υβριδικές επιχειρήσεις παραπληροφόρησης με κάτι καλόγερους από το Άγιον Όρος…

Για την ιστορία να πούμε ότι μετά τις αποκαλύψεις που οι Βρετανοί τις χρεώνουν (πού αλλού;) σε Ρώσους χάκερ, η Integrity Initiative σταμάτησε τις επίσημες δραστηριότητες και κατέβασε τον ιστότοπό της, ενώ και το Institute for Statecraft που τη χρηματοδοτούσε έκλεισε, αφού η αρμόδια ρυθμιστική Αρχή της Σκοτίας αναγκάστηκε να ομολογήσει ότι οι δραστηριότητές του δεν ήταν ακριβώς… φιλανθρωπικές.

Περίπου την ίδια περίοδο και ειδικότερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η αντιρωσική προπαγάνδα απέκτησε επίσημη ευρωπαϊκή υπόσταση. Στην πράξη δεν χρειάζονταν οργανώσεις με μανδύα ΜΚΟ ή φιλανθρωπικού φορέα, αφού τη δουλειά ανέλαβε το East StratCom Task Force της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, δηλαδή του τομέα εξωτερικών σχέσεων της ίδιας της Κομισιόν, στον οποίο επικεφαλής είναι η γνωστή «Ρωσοφάγος» Κάγια Κάλας! Το σχετικό πρόγραμμα, που ονομάζεται «EUvsDisinfo» δεν μοιράζει… χαρτζιλίκια, όπως παλιότερα η Integrity. Ενσωματώθηκε στον γιγάντιο προϋπολογισμό του ΕEAS Strategic Communications, του οποίου το συνολικό διαχειριζόμενο ποσό έφτασε το 1,2 δισ. ευρώ το 2023 και συνεχίζει να αυξάνεται, συμπεριλαμβάνοντας όχι μόνο δαπάνες προπαγάνδας, αλλά και… bonus για τα υπάκουα ευρωπαϊκά μέσα που αναπαράγουν το επίσημο αντιρωσικό αφήγημα, καθώς και άλλα μυθεύματα που σχετίζονται με τη woke ατζέντα. 

Αν προσθέσει κανείς και τους «ανεξάρτητους» οργανισμούς, όπως, για παράδειγμα, τη βελγική ΜΚΟ EU DisinfoLab, που λειτουργούν ως αυτόκλητοι «fact checkers», ξεμπροστιάζοντας -υποτίθεται- τα φιλορωσικά δίκτυα παραπληροφόρησης, αντιλαμβανόμαστε ότι μιλάμε για ένα καλοστημένο πανευρωπαϊκό δίκτυο προπαγάνδας. Ένα δίκτυο βρετανο-γερμανικής εμπνεύσεως, που μοναδικό στόχο έχει την προετοιμασία της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης για αυτό που έρχεται ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία: Την πολεμική σύγκρουση της Ε.Ε. με τη Ρωσία!

Στην Ελλάδα είναι αλήθεια ότι η αποστολή ήταν λίγο πιο δύσκολη. Εκτός από τους παραδοσιακούς δεσμούς, θρησκευτικούς και άλλους με το ρωσικό έθνος, υπήρχε ένα τεράστιο ποσοστό δημοφιλίας του Ρώσου ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν. Και αυτό έπρεπε να «σπάσει», ώστε να δικαιολογηθεί η αιφνίδια αντιρωσική στροφή που ξεκίνησε επί ΣΥΡΙΖΑ και κορυφώθηκε επί κυβέρνησης Μητσοτάκη, όταν ταυτόχρονα άρχισαν να ξεφυτρώνουν στα κοινωνικά δίκτυα τα τρολ με το ουκρανικό σημαιάκι.

Δεν χρειαζόταν, λοιπόν να υπάρχουν πράκτορες και κατάσκοποι. Κάποιοι… πρόθυμοι φίλοι έπρεπε να βρεθούν σε νευραλγικές θέσεις, ικανοί να συντονίζονται μεταξύ τους για να αναπαράγουν σε μέσα ενημέρωσης και πανεπιστημιακές ημερίδες το επίσημο αντιρωσικό αφήγημα. Αν συνυπολογίσουμε ότι σε εκείνες τις περιβόητες λίστες συνεργατών της Integrity εμφανίζονταν ονόματα, εκτός από δημοσιογράφων και σημαντικών στελεχών των δύο βασικών «δεξαμενών σκέψης» που χαράσσουν (και υπαγορεύουν) την εξωτερική πολιτική της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες, μπορούμε εύκολα να συμπεράνουμε ότι η αποστολή στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία…