Η Ουκρανία στο κατώφλι της Ε.Ε.

Ήδη Γερμανία, Γαλλία, Λιθουανία έχουν κυκλοφορήσει τις προτάσεις τους για πρωτόγνωρες μεθόδους που θα τη δέσουν από τώρα στο άρμα της Ε.Ε.

Της Κύρας Αδάμ

Στις 15 Ιουνίου, στο Συμβούλιο Κορυφής της Ε.Ε., εκτός απροόπτου, οι 27 Ευρωπαίοι ηγέτες θα ανοίξουν επισήμως την πόρτα στη διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας (και της Μολδαβίας) στην Ε.Ε.

Η προεργασία έχει γίνει με συνοπτικές και ταχύτατες διεργασίες από την κυπριακή προεδρία της Ένωσης, με το σχετικό ομόφωνο κείμενο των 27 κρατών-μελών να τυχαίνει της απόλυτης έγκρισης του COREPER, δηλαδή των μονίμων αντιπροσώπων των κρατών-μελών. Προκειμένου να αρχίσει η διαδικασία αυτή, η Ουγγαρία ήρε το βέτο της για την πρόσθετη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και το Κίεβο συμφώνησε με τη Βουδαπέστη σε συμφωνία προστασίας της ουγγρικής μειονότητας (περίπου 100.000) στην Ουκρανία.

Το πρώτο κεφάλαιο για τις διαπραγματεύσεις θα περιλαμβάνει θέματα κράτους δικαίου και δημοκρατικών προτύπων.

Οι ενταξιακές διαδικασίες θα διαρκέσουν πολλά χρόνια, αλλά το ζητούμενο αυτήν τη στιγμή είναι το πώς η διαμελισμένη από τη Ρωσία Ουκρανία θα δεθεί χωρίς γυρισμό στο άρμα της Ε.Ε. και επομένως θα προστατευτεί από μελλοντικές ενέργειες της Μόσχας. Ήδη από τον περασμένο Απρίλιο τρεις χώρες, Γερμανία, Γαλλία και Λιθουανία, έχουν κυκλοφορήσει τις προτάσεις τους για την επιτάχυνση όχι των 34 κεφαλαίων που πρέπει να κλείσουν πριν από την ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε., αλλά για πρωτόγνωρες μεθόδους που θα τη δέσουν από τώρα στο άρμα της Ε.Ε., έστω και αν οι διαπραγματεύσεις ένταξης διαρκέσουν μια δεκαετία. 

Το non paper που έχει ήδη στείλει η Γερμανία στους προέδρους Φον ντεν Λάιεν και Αντόνιο Κόστα και στον προεδρεύοντα Πρόεδρο της Κύπρου Χριστοδουλίδη για το Συμβούλιο Κορυφής του Ιουνίου προτείνει την ιδιότητα του «associate membership» (συνδεδεμένο μέλος) για την Ουκρανία. Με τον τρόπο αυτό η Γερμανία προτείνει την πρόσβαση της Ουκρανίας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς πριν από την επίσημη ένταξή της, όπως την πλήρη συμμετοχή της στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στα Συμβούλια υπουργών, με δικαίωμα λόγου αλλά όχι ψήφου, την τοποθέτηση συνδεδεμένου επιτρόπου χωρίς χαρτοφυλάκιο, συνδεδεμένων ευρωβουλευτών χωρίς δικαίωμα ψήφου, ακόμα και συνδεδεμένου δικαστή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Το Βερολίνο δικαιολογεί την προνομιακή μεταχείριση της Ουκρανίας έναντι όλων των άλλων υποψήφιων χωρών των δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας, λόγω «της ιδιαίτερης κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα από την επίθεση της Ρωσίας» και της πίεσης χρόνου που υφίσταται η Ε.Ε. για να ενισχύσει τη θέση της Ουκρανίας μπροστά στην πιθανή ειρηνευτική διαδικασία.

Aμοιβαία αμυντική συνδρομή

Το εντυπωσιακότερο στοιχείο της γερμανικής πρότασης είναι ότι κάνει ευθεία αναφορά στο άρθρο 42,4 των Συνθηκών, δηλαδή στην αρχή της αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και στην εφαρμογή της με απλή πολιτική διακήρυξη στην περίπτωση της Ουκρανίας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο στην ενσωμάτωση του Κιέβου στη μελλοντική Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση.

Είναι προφανές ότι τουλάχιστον η Γερμανία αλλά και άλλες μεγάλες δυνάμεις της Ε.Ε. χρησιμοποιούν το όχημα της ενταξιακής διαδικασίας μετά προνομίων της Ουκρανίας στην Ε.Ε., ώστε να έχουν λόγο να πλασαριστούν στη διαδικασία ειρήνευσης μεταξύ Ουκρανίας – Ρωσίας, στην οποία τόσο η Μόσχα όσο και η Ουάσινγκτον έχουν μέχρι στιγμής πετάξει έξω την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιθέτως οι Βρυξέλλες φαίνεται να θέλουν οι διαπραγματεύσεις ειρήνης να γίνουν ανάμεσα σε τρεις: Ε.Ε. – Ουκρανία ως ενιαίο μέτωπο, με τη Μόσχα και την Ουάσινγκτον.

Στο μεταξύ, συνεχίζεται ο πακτωλός χρημάτων προς την Ουκρανία, σε βάρος των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Υπενθυμίζεται ότι από το 2022 έως σήμερα, με βάση τα επίσημα στοιχεία της Ε.Ε., έχουν διατεθεί 200 δισ. ευρώ σε οικονομική, στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία. Επιπλέον, τον Απρίλιο του 2026 το Συμβούλιο της Ε.Ε. απελευθέρωσε άλλα 90 δισ. ευρώ ως δάνειο προς το Κίεβο, αφού κατέπεσε το βέτο Όρμπαν στην Ουγγαρία, προκειμένου να καλυφθούν ουκρανικές ανάγκες για την περίοδο 2026-2027. Τα 60 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ενίσχυση των αμυντικών βιομηχανικών αναγκών της Ουκρανίας και τα υπόλοιπα 30 δισ. στην ενίσχυση του προϋπολογισμού.

Τονίζεται ακόμα ότι το 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση τα επίσημα στοιχεία της Επιτροπής, ξεπέρασε σε στρατιωτική βοήθεια και τις ΗΠΑ. Η ετήσια ευρωπαϊκή βοήθεια στην Ουκρανία αυξήθηκε κατά 67%, στα 28,4 δισ. ευρώ, ενώ η αμερικανική βοήθεια μειώθηκε.

Οι ταγοί της Ευρώπης δείχνουν αποφασισμένοι να σηκώσουν μόνοι τους στους γερασμένους ώμους τους το μέλλον της Ουκρανίας, υπολογίζοντας σε μια αθέατη για την ώρα αναβάθμιση και αναγέννηση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, ως το μόνο μέσο επιβίωση της ευρωπαϊκής οικονομίας σε βάρος των πολιτικών και των προϋπολογισμών τους, οι οποίοι ως τώρα απευθύνονταν στους Ευρωπαίους πολίτες.

Πηγή: dimokratia.gr