Η κυβέρνηση εγκατέλειψε την ελληνική Εθνοφυλακή

Τα μόνα που δίνει το κράτος στους εθνοφύλακες είναι το όπλο και οι σφαίρες, όλα τα υπόλοιπα, τα απολύτως απαραίτητα στο πεδίο της μάχης, αγοράζονται με δικά τους έξοδα

Στα μέτωπα της Ουκρανίας ένα drone λίγων εκατοντάδων ευρώ καταστρέφει άρμα μάχης αξίας εκατομμυρίων. Δεν είναι ακραίο περιστατικό, είναι ο νέος κανόνας. Τα FPV drones -τα μη επανδρωμένα «πρώτου προσώπου», που ο χειριστής τα οδηγεί κοιτάζοντας ζωντανά μέσα από την κάμερά τους σαν να κάθεται στο πιλοτήριο- κοστίζουν περίπου 300 με 500 ευρώ το ένα. Και η Ουκρανία παράγει πάνω από 200.000 τον μήνα, και σε αυτά αποδίδεται έως και το 65% των ρωσικών απωλειών σε άρματα μάχης. Η τακτική αυτή, μαζί με την εκτεταμένη ναρκοθέτηση, έχει οδηγήσει στο να βγουν οι σχηματισμοί αρμάτων επί της ουσίας εκτός του πεδίου μάχης, στα ανοιχτά εδάφη της Ουκρανίας.

Η δε πληθώρα αντιαεροπορικών πυραύλων αλλά και η πρώτη καταγεγραμμένη κατάρριψη αεροσκάφους από drones οδήγησαν σε κάτι παρόμοιο και τον αεροπορικό παράγοντα. Χαρακτηριστικό είναι ότι πριν από περίπου έναν χρόνο, τον Ιούνιο του 2025, στην επιχείρηση «Spider’s Web» η Ουκρανία χτύπησε στρατηγικά βομβαρδιστικά αξίας δισεκατομμυρίων με αυτοσχέδια drones κόστους 600 με 1.000 δολαρίων καθένα, μέσα στο ίδιο το ρωσικό έδαφος. Η γαλλική Foundation for Strategic Research, στην έκθεσή της «21 Lessons» για τον πόλεμο, το διατυπώνει χωρίς περιστροφές: Η ασυμμετρία κόστους που έφεραν τα FPV ανατρέπει την οικονομική λογική του πολέμου όπως τον γνωρίζαμε από το 1940.

Αυτό το μάθημα έχει δύο όψεις. Φτηνά, μαζικά χτυπήματα παντού. Τα ιρανικής σχεδίασης Shahed, τα φτηνά τηλεκατευθυνόμενα βλήματα-καμικάζι που αποκαλούν «πτωχές Κρουζ», κατορθώνουν με τον όγκο και μόνο να κορέσουν, δηλαδή να υπερφορτώσουν, τα συστήματα αεράμυνας, ακόμα κι όταν το 70% με 90% αναχαιτίζεται.

Η δεύτερη πλευρά αφορά την άμυνα. Οταν το βεληνεκές και το πλήθος του εχθρού αυξάνονται, το να βασίζεται κανείς σε λίγες, συγκεντρωμένες μονάδες γίνεται αυτοκαταστροφικό. Τα άτομα στις ομάδες μάχης στην σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας πλέον μετριούνται στα δάχτυλα ενός χεριού. Οποιος συγκεντρώνει δυνάμεις εκτίθεται. Οποιος διασπείρει και έχει βάθος επιβιώνει. Και όποιος αντέχει κερδίζει.

Εδώ μπαίνει ο ρόλος της ενεργής εφεδρείας και της Εθνοφυλακής. Το Royal United Services Institute (RUSI), το παλαιότερο βρετανικό ινστιτούτο αμυντικών και στρατηγικών μελετών, στην ανάλυσή του για τα πρώτα διδάγματα του πολέμου εξηγεί ότι οι ουκρανικές Δυνάμεις Εδαφικής Άμυνας δημιουργήθηκαν ακριβώς για να αξιοποιήσουν το βάθος των εφέδρων και τη θέληση του πληθυσμού, ώστε να παραχθεί μάζα και, μέσω αυτής, αντοχή. Σήμερα αριθμούν περίπου 37.000 ενεργούς και 130.000 εθελοντές. Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη δύναμη είναι η Εθνοφυλακή, ιδιαίτερα στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Εκεί, όμως, η εικόνα που υπάρχει απέχει πολύ από το ιδεατό.

Πίσω από τη λάμψη των νέων συστημάτων

Εθνοφύλακες από τα ακριτικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου περιγράφουν στη «δημοκρατία» μια κατάσταση που δεν συμβαδίζει με τις κυβερνητικές εξαγγελίες για «νέα εποχή» στις Ενοπλες Δυνάμεις. Εξαγγελίες που, όσον αφορά τουλάχιστον την Εθνοφυλακή και την Εφεδρεία, μένουν στη θεωρία και δεν γίνονται πράξη.

H «δημοκρατία» μίλησε με εθνοφύλακες από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Τα νησιά που είναι στην πρώτη γραμμή κατά της τουρκικής προκλητικότητας. Και η εικόνα που περιγράφεται δεν επιτρέπει σε κανέναν να είναι χαρούμενος. Διότι πίσω από τις μεγαλοστομίες της πολιτικής ηγεσίας κρύβεται μια εικόνα εγκατάλειψης.

Το μόνο που δίνει το κράτος στους κατοίκους των νησιών που είναι ενεργά ενταγμένοι στην Εθνοφυλακή είναι το όπλο και οι σφαίρες. Ολα τα υπόλοιπα, τα απολύτως απαραίτητα πλέον στο πεδίο της μάχης, αγοράζονται με δικά τους έξοδα: γιλέκα, κράνη αντιβαλλιστικά (αλεξίσφαιρα), κυτία πρώτων βοηθειών, εξαρτύσεις που δεν ανήκουν στη δεκαετία του 1950 κοστίζουν αρκετά – 2.000 με 2.500 ευρώ για τα απαραίτητα κομμάτια εξοπλισμού που τα αγόρασαν μόνοι τους.

Οι ιατρικές προμήθειες υπάρχουν μόνο στα χαρτιά. Αιμοστατικές γάζες -οι ειδικοί επίδεσμοι που σταματούν ακαριαία μια βαριά αιμορραγία και κρατούν τον τραυματία ζωντανό μέχρι να φτάσει βοήθεια- δεν έχουν ποτέ, και δεν έχουν κάνει καν αίτημα, γιατί από την εμπειρία τους ξέρουν ότι η απάντηση που έρχεται από τη διοίκηση είναι πάντα αρνητική. Στην καλύτερη περίπτωση, λένε, τους δίνουν ένα σετ παραλλαγής, δηλαδή μια στολή εκστρατείας. Τίποτα άλλο.

Οταν μιλά κανείς με τους εθνοφύλακες των Δωδεκανήσων, η εικόνα που αναδύεται δεν έχει καμία σχέση με τα δελτία Τύπου του υπουργείου Αμυνας. Αντιθέτως, λαμβάνει μια εντελώς διαφορετική εικόνα για την καθημερινότητα των ανθρώπων που στέκονται στην πρώτη γραμμή άμυνας της πατρίδας μας και θα κληθούν να προστατεύσουν το ελληνικό έδαφος και τα σπίτια τους από οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια.

Είναι χρόνια στην Εθνοφυλακή και δεν έχουν χάσει ούτε μία μέρα εκπαίδευσης. Οι ίδιοι «διψάνε» για τη δυνατότητα, την ευκαιρία να εκπαιδευτούν, πρόκειται όμως για ένα ζήτημα που, όπως χαρακτηριστικά λένε, «πονάει από παντού, όπου και να το πιάσεις».

Τα κενά τα καλύπτουν μόνοι τους, ατομικά και ομαδικά. Εβαλαν το χέρι στην τσέπη και διαμόρφωσαν με τον σωστό τρόπο το υφιστάμενο πεδίο βολής στο νησί τους, ενώ έχτισαν ολόκληρο κτίριο με δικά τους χρήματα, που λειτουργεί ως διοικητήριο της Εθνοφυλακής στο νησί τους. Ομως η λέξη που χρησιμοποιούν για να περιγράψουν την κατάσταση είναι μία και ωμή: «ζητιανιλίκι».

Φέρτε τα δικά σας drone

Ολα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο που το υπουργείο Αμυνας μιλά για αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό. Οι εξαγγελίες του υπουργείου για μια «νέα εποχή» στις Ενοπλες Δυνάμεις ακούστηκαν και στα νησιά. Κι όμως, αυτή τη σεζόν που πέρασε οι εθνοφύλακες περίμεναν μια στοιχειώδη ενημέρωση για τα μη επανδρωμένα συστήματα. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη.

Σε κάποιες δε περιπτώσεις, σε ασκήσεις, καθώς δεν είχαν UAV οι μονάδες των νησιών, τους ζητήθηκε να σηκώσουν αυτοί οι ίδιοι drones σε άσκηση, αλλά καμία ενημέρωση δεν προηγήθηκε για το πώς λειτουργούν, πώς αντιμετωπίζονται, τι ρόλο παίζουν στο σύγχρονο πεδίο μάχης.

Η οδηγία που πήραν, σύμφωνα με τα όσα περιγράφουν, ήταν να φέρουν οι ίδιοι το drone, και να ανέβουν στο ZU-23, το παλαιότατης ρωσικής σχεδίασης αντιαεροπορικό πυροβόλο, και να κάνουν ότι το σημαδεύουν.

Η εικόνα γίνεται χειρότερη όταν περνά κανείς στις θέσεις μάχης. Τα πολυβολεία -οι οχυρωμένες θέσεις απ’ όπου στήνονται τα πολυβόλα και κρατιέται η γραμμή-, τα σημεία δηλαδή που καλούνται να επανδρώσουν, χαρακτηρίζονται από τους ίδιους ελλιπέστατα, καθώς από το 1972 δεν έχει γίνει καμία ανανέωση στις οχυρωματικές θέσεις. Σε ένα από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, σημειώνουν, μετακινήθηκε όλη η Εθνοφυλακή σε κατοικημένες περιοχές.

Εκπαίδευση μέσω… ΥouΤube

Και ενώ η ηγεσία τούς διαβεβαιώνει ότι τους υπολογίζει, στην πραγματικότητα τους κρατά μακριά από κάθε ουσιαστική εκπαίδευση. Οι ίδιοι το θέτουν απλά: βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, θα επανδρώσουν τις πρώτες θέσεις σε περίπτωση κλιμάκωσης, αλλά τους φέρονται σαν να μην υπάρχουν.

Η εκπαίδευση είναι το βαθύτερο τραύμα. Σε κάποιες μονάδες σε έξι ολόκληρα χρόνια έχουν κάνει μόλις δύο φορές CQB, την εκπαίδευση μάχης σε κλειστούς χώρους που χρειάζεται για να καθαρίσει κανείς ένα κτίριο δωμάτιο προς δωμάτιο. Αυτό δηλαδή που μοιραία θα συμβεί σε περίπτωση που τα πράγματα στο Αιγαίο ξεφύγουν. Ολα τα υπόλοιπα τα μαθαίνουν μόνοι τους, παρακολουθώντας βίντεο στο YouTube.

20.000 για επισκέψεις, αλλά όχι 200 ευρώ για εκπαιδεύσεις

Η κατάσταση με τις εκπαιδεύσεις είναι τουλάχιστον… προβληματική. Τέσσερα είναι τα αντικείμενα στα οποία νιώθουν εκτεθειμένοι: επικοινωνίες, πρώτες βοήθειες, ατομικός οπλισμός, ατομική τακτική. Στις επικοινωνίες, χαρακτηριστικά παραδέχονται, βρίσκονται στο μηδέν. Αγόρασαν τον εξοπλισμό, έχουν τη θέληση, λείπει όμως ο δάσκαλος. Η αίσθηση που μεταφέρουν είναι ότι κάθε χρόνο επιστρέφουν στην πρώτη δημοτικού, λύνοντας ξανά και ξανά τα όπλα τους, χωρίς ποτέ να προχωρούν ένα βήμα παραπέρα.

Το πιο αποκαλυπτικό περιστατικό αφορά μια εκπαίδευση με έναν «νοσοκόμο μάχης» που θα έκανε σεμινάρια για πρώτες βοήθειες επί του πεδίου. Σε νησί του ανατολικού Αιγαίου ζήτησαν έναν εκπαιδευτή αξιόλογο, που είχε ήδη κάνει μαθήματα σε άλλα νησιά της περιοχής. Θα ερχόταν ένα Σαββατοκύριακο να τους εκπαιδεύσει στις πρώτες βοήθειες στο πεδίο της μάχης. Κόστος, κάπου 200 ευρώ. Η εκπαίδευση δεν έγινε ποτέ. «Τον έκοψαν», λένε στη «δημοκρατία», με την αιτιολογία ότι δεν υπήρχε οικονομική δυνατότητα.

Ενώ την ίδια στιγμή, όπως έγινε γνωστό, στην Ασκηση Ιάσων και Ποσειδών που έγινε στην Κω, τα έξοδα για τη συμμετοχή υπουργών και επισήμων έφτασαν τα 20.000 ευρώ. Για τους εθνοφύλακες της πρώτης γραμμής δεν βρέθηκαν 200 ευρώ. Στο τέλος δεν τους ζήτησαν καν να πληρώσουν οι ίδιοι τα εισιτήρια του εκπαιδευτή. Απουσία καλής θέλησης, λένε.

Αιχμή του δόρατος ή … ξεχασμένοι;

Σε κάθε άσκηση, σε κάθε δημόσια εκδήλωση στρατιωτικοί και πολιτικοί χαρακτηρίζουν τους εθνοφύλακες «αιχμή του δόρατος». Δίχως όμως στις περισσότερες από τις μεγάλες ασκήσεις που γίνονται να εξασφαλίζουν τη συμμετοχή τους. Ούτε καν σε περιφερειακό ρόλο, σε ένα έστω μικρότερο κομμάτι. Η δικαιολογία που συνήθως ακούγεται είναι ότι η άσκηση αφορά διαφορετικό τομέα. Κάπως έτσι η «αιχμή του δόρατος» μένει εκτός εκπαίδευσης και, όπως είναι φυσικό, στομώνει, εάν δεν ακονίζεται καταπώς πρέπει.

Επισκέπτονται τους δημάρχους αντί τους εθνοφύλακες

Πίσω από όλα αυτά, οι ίδιοι εντοπίζουν ένα δομικό πρόβλημα που ξεκινά από την κορυφή. Από τον βαθμό του συνταγματάρχη και πάνω, λένε, οι αξιωματικοί πολιτικοποιούνται. Μέχρι τον αντισυνταγματάρχη κάτι κινείται, αλλά όσο ανεβαίνει κανείς στην ιεραρχία τα αιτήματα κόβονται. Δεν πιέζει κανείς προς τα πάνω για να ειπωθεί ότι υπάρχουν προβλήματα. Κάθε ταξίαρχος μένει μόλις έναν χρόνο στη θέση του και φεύγει προτού προλάβει να γνωρίσει το αντικείμενο. Στα περισσότερα νησιά, αντί να δει τους εθνοφύλακες, βλέπει τους δημάρχους. Ταξίαρχος μεγάλου νησιού του ανατολικού Αιγαίου, καταγγέλλουν, δεν έχει έρθει ακόμη επίσημα να δει τη μονάδα τους από τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Τα αιτήματα που υποβάλλουν είναι στοιχειώδη και απορρίπτονται ένα προς ένα. Γιατρός μάχης, περισσότερες βολές, βολές εν κινήσει, βολές ταχείας αντίδρασης, βολές με χειροβομβίδες που δεν έχουν γίνει ποτέ – ουσιαστική εκπαίδευση. Όλα κόβονται, σύμφωνα με τους ίδιους, σε επίπεδο ΑΣΔΑΜ, της Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (πρώην ΑΣΔΕΝ). Η δε κατάσταση δεν βελτιώνεται. Το τελευταίο εξάμηνο, τονίζουν, είναι το χειρότερο που έχουν ζήσει. Η ηγεσία κοιτάζει αλλού. Η ίδια εικόνα επικρατεί πάνω κάτω και στην εφεδρεία, εκεί όπου άντρες πάνω από τα 50 προτιμούν να πάνε Εθνοφυλακή αντί για το καφενείο, και αντί να αξιοποιηθεί αυτή η διάθεση, αφήνεται να σβήσει.

«Στελέχη που τελειώνουν τα τάγματα Εθνοφυλακής πρέπει να αγαπάνε την Εθνοφυλακή» είναι ο τρόπος με τον οποίο κλείνει η επικοινωνία. Και η φράση με την οποία μπορεί κανείς να καταλάβει τα προβλήματα που υπάρχουν.

Πηγή: dimokratia.gr