Πολυετή στρατηγική συμφωνία πρότεινε ο πρωθυπουργός, ολιγοετή και ευέλικτη αντιπρότεινε η Σόφια
Της Δήμητρας Μακρή
Σε αλλαγή στάσης για το θέμα της διμερούς συνεργασίας Ελλάδας και Βουλγαρίας για τον ποταμό Άρδα προχώρησε η Σόφια, λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη γειτονική χώρα.
Η συνάντηση του έλληνα πρωθυπουργού με τον βούλγαρο ομόλογό του Ρούμεν Ράντεφ σφράγισε τις καλές διμερείς και οικονομικές σχέσεις, την ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ άλλων. Ο Κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε δε και στην ανάγκη επίτευξης μιας μακροχρόνιας και ολοκληρωμένης συμφωνίας σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων των ποταμών Άρδα και Νέστου με αμοιβαίο όφελος.
Στη συνέχεια όμως, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων της Βουλγαρίας σε ανακοίνωσή του ανέφερε πως αδυνατεί να προσφέρει αυτό που επιδιώκει ο έλληνας πρωθυπουργός και να δεσμευθεί με μια μακροχρόνια συμφωνία με συγκεκριμένο όγκο υδάτων προς την Ελλάδα, καθώς υπάρχει η κλιματική κρίση, παρατηρούνται μειωμένες ροές υδάτων και αυξάνουν διαρκώς οι ανάγκες.
Στην ανακοίνωση υποστηρίζεται πως ήδη εντοπίζονται μεγάλες επιπτώσεις στις αποθήκες νερού στα Βαλκάνια λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας, των αλλαγών στην ένταση των βροχοπτώσεων και της μείωσης των ροών των ποταμών, ενώ υπογραμμίζεται η αυξημένη πίεση στους υπάρχοντες υδάτινους πόρους, λόγοι που απαιτούν τελικά ευέλικτες και επιστημονικά βασισμένες πολιτικές.
Η βουλγαρική πλευρά επισημαίνει ότι είναι αδύνατο να προσφέρει μια βάσιμη μακροπρόθεσμη ποσότητα υδάτων, καθώς αυτή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως τις εποχιακές συνθήκες, τα επίπεδα νερού, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις καταναλωτικές ανάγκες. Εκτιμά πως οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα μηχανισμό ελέγχου και διορθωτικών κινήσεων και βάσει αυτών να αναθεωρούνται οι δεσμεύσεις ανάλογα με περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας, μείωση της δυνατότητας παροχής ύδατος που ενδέχεται να απειλήσει τις βουλγαρικές ανάγκες, τη γεωργία, τον ενεργειακό τομέα ή το οικοσύστημα.
Η Σόφια προέταξε τα βουλγαρικά συμφέροντα, ενώ έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα πως πρέπει η Ελλάδα να επενδύσει στην κατασκευή των δικών της υποδομών διαχείρισης υδάτων μεταξύ των οποίων αποθήκευσης, μείωσης της εξάρτησης από εξωτερικές πηγές, κατασκευή φραγμάτων και ταμιευτήρων, ανθεκτικότητας στην ξηρασία ή τα φαινόμενα λειψυδρίας- τα οποία ουσιαστικά προβλεπόταν και στην περσινή κοινή δήλωση των δυο χωρών για τη διαχείριση των υδάτων του Άρδα.
«Η Ελλάδα έχει καθυστερήσει τα έργα υποδομής»
Για την εξέλιξη που προέκυψε στο στρατηγικής σημασίας θέμα, ο καθηγητής στο Τμήμα Βαλκανικών Σλαβικών κι Ανατολικών Σπουδών του ΠΑΜΑΚ Γιώργος Χρηστίδης υπογράμμισε «Θ» ότι «με δεδομένη την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της και στον όγκο της ροής των υδάτων είναι περισσότερο από προφανές ότι η Ελλάδα έχει καθυστερήσει τόσο στην πραγματοποίηση των απαραίτητων έργων υποδομής, όσο και στο κεφαλαιώδους σημασίας ζήτημα της εκπαίδευσης του αγροτικού πληθυσμού σε ζητήματα χρήσης νερού, αλλά και επιλογής νέων καλλιεργειών. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια του χρόνου, ούτε και η Ελλάδα μπορεί να επαναπαύεται σε ευνοϊκές συμφωνίες, όπως αυτές που ίσχυαν και ισχύουν με τη Βουλγαρία, καθώς η γειτονική χώρα αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια όλο και μεγαλύτερες πιέσεις και αυτονόητα πρέπει να καλύψει πρώτα τις δικές της ανάγκες».
Οι διμερείς συμφωνίες
Υπενθυμίζεται πως τα τελευταία 60 χρόνια εφαρμόστηκε μια συμφωνία διαχείρισης των υδάτων η οποία έληξε πέρσι. Έκτοτε ισχύει μια κοινή δήλωση πενταετούς διάρκειας ειδικά για τον Άρδα, τον παραπόταμο του Έβρου, μήκους 272 χλμ. εκ των οποίων τα 241 βρίσκονται επί βουλγαρικού εδάφους και τα υπόλοιπα επί ελληνικού, καθώς τα νερά του αποτελούν πηγή ζωής για τους έλληνες αγρότες της περιοχής. Η Ελλάδα με τη συμφωνία του 1964 άρδευε περί των 220.000 στρεμμάτων στην περιοχή του. Βάσει της ισχύουσας κοινής δήλωσης η Βουλγαρία θα παρέχει επαρκή ποσότητα νερού για μια περίοδο πέντε ετών. Θα συνεχίσει να δίνει την υπηρεσία συσσώρευσης, αποθήκευσης και ρυθμιζόμενης παροχής όγκων νερού μέσω του συστήματος καταρράκτη Άρδα για την ίδια χρονική περίοδο.
Η Ελλάδα ανέλαβε την υποχρέωση να εκσυγχρονίσει το υφιστάμενο ή να χτίσει καινούριο φράγμα όταν τα ύδατα του Άρδα δεν θα χρησιμοποιούνται για γεωργικές εργασίες, με στόχο την ανεξαρτητοποίησή της. Αυτό που θα ρυθμίζεται, ωστόσο, σε ετήσια βάση θα είναι το ποσό της αποζημίωσης το οποίο θα λαμβάνει η Βουλγαρία για την υπηρεσία συσσώρευσης, αποθήκευσης και ρυθμιζόμενης παροχής όγκων νερού.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
Πηγή: thitanews.gr
