Εκρηξη πληθωρισμού απειλεί την Ευρώπη

Το κακό σενάριο για έναν πολύ δύσκολο χειμώνα και η μάχη των αποθεματικών καυσίμων – Σενάριο τρόμου για εκτόξευση των τιμών – Πώς το νέο μέτωπο μπορεί να αλλάξει τις σχέσεις Ε.Ε. – Ρωσίας

Στην πρώτη γραμμή του πυρός βρίσκεται η Ελλάδα στη νέα κρίση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και της οποίας οι οικονομικές επιπτώσεις αναμένεται να κλιμακώνονται ταχύτερα το επόμενο διάστημα, εκτός και αν γίνει το θαύμα: αν συμβεί άμεσα μία πολύ θετική εξέλιξη και ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.

Η έκρηξη πληθωρισμού συνιστά ήδη απειλή για την Ευρώπη, με την Ελλάδα (5% άνοδος τον Μάιο) να έχει την 3η χειρότερη επίδοση στην Ε.Ε. Αυτό δείχνει τον βαθμό έκθεσης της χώρας στον πόλεμο, αλλά και τις ευαλωτότητες που συντηρούν την υψηλή αυτή ταχύτητα του δείκτη και καταγράφονται με μελανά χρώματα στο πακέτο πορισμάτων που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη.

Η χώρα μας είναι όμως διπλά «άτυχη», γιατί δεν μπορεί να ωφεληθεί και από την πρώτη (αναιμική) κίνηση αντίδρασης της Ε.Ε.: την επέκταση της ρήτρας διαφυγής των αμυντικών δαπανών και στην ενέργεια (με μεταφορά ευελιξίας και όχι με νέα προνόμια). Και αυτό γιατί αφορά κυρίως τους «Βόρειους», που έχουν έμφαση σε ρεύμα και στο αέριο, αλλά και γιατί λόγω των αμυντικών αναγκών και του υψηλού χρέους έχει ελάχιστα δημοσιονομικά περιθώρια αντίδρασης.

Διαβάστε ακόμα: Ιδιωτικό χρέος: Νέο πλαίσιο για ρυθμίσεις και κατασχέσεις

Η επέλαση της κρίσης

Στο πεδίο της κρίσης τιμών εκτιμάται πως το τέλος χρόνου πλησιάζει: αν μέσα στον Ιούλιο δεν υπάρξει εξομάλυνση, τότε ο κίνδυνος για οικονομική, κοινωνική κρίση τον προσεχή χειμώνα στην Ευρώπη είναι ορατός. Τα αποθέματα καυσίμων καταμετρήθηκαν ήδη ανά κράτος και παρακολουθούνται ανά διυλιστήριο, ακόμα και στον αμυντικό τομέα. Η εικόνα είναι πως μετά το καλοκαίρι η κατάσταση θα είναι πρωτόγνωρα ζοφερή, ανοίγοντας εκ νέου ακόμα και τη συζήτηση για το ενδεχόμενο επανεξέτασης των σχέσεων με τη Ρωσία…

Το σενάριο τρόμου περί παρατεταμένου αποκλεισμού, που θα οδηγεί όλο και πιο υψηλά τις τιμές, δεν περιορίζεται στα καύσιμα. Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών που θα επηρεαστούν, οδηγώντας σε πιέσεις στις τιμές στο «ράφι». Μάλιστα, μεταφέρεται η εκτίμηση πως πλέον οι ανατιμήσεις θα κλιμακώνονται με μεγάλη ταχύτητα. Κατά συνέπεια, η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στις οικονομικές επιπτώσεις αλλά και στις κοινωνικές, αυξάνοντας (λόγω και του εκλογικού κύκλου σε πολλά κράτη και στην Ελλάδα) τις πιέσεις για μία παρέμβαση της Ε.Ε. σε δημοσιονομικό και σε αναπτυξιακό πεδίο.

Ο «αντίλογος» εκφράζεται και πάλι από τον Βορρά. Αναφέρει -όπως ήταν αναμενόμενο- πως πρέπει να δοθεί έμφαση στη βιωσιμότητα του χρέους, αφού επτά κράτη τελούν πλέον σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Ουσιαστικά υπάρχουν λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στην ανάγκη για στήριξη και στον κίνδυνο μιας νέας κρίσης χρέους. Ετσι, επιλέχθηκε (προς το παρόν) ένα «μεταβατικό» στάδιο, με τις «φωνές» για μια πιο ηχηρή αντίδραση να ακούγονται μεν όλο και πιο δυνατά, αλλά ουσιαστικά να μη φαίνεται «χώρος» για αποφάσεις. Τουλάχιστον έως ότου φανεί, το κακό σενάριο είναι… εδώ.

Η νέα ρήτρα διαφυγής

Η μεσοβέζικη λύση της επέκτασης της ρήτρας διαφυγής για αμυντικές δαπάνες στην ενέργεια, η οποία ανακοινώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, δίδει λίγο χώρο στην πράξη στην Ελλάδα. Καταρχάς αφήνει εκτός τα μέτρα στήριξης σε ορυκτά καύσιμα, δηλαδή τα fuel pass και την επιδότηση στην αντλία και στο πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών (κουπόνι σούπερ μάρκετ ή άλλα εισοδηματικά μέτρα). Επιτρέπει μόνο πράσινες επενδύσεις και δαπάνες για ανακαινίσεις, ηλεκτροκίνηση και άλλα μέτρα «φυγής» προς την πράσινη ενέργεια.

Η επιτροπή ανακοίνωσε πως αν κάνει αίτημα ένα κράτος μπορεί να επεκτείνει την εθνική ρήτρα διαφυγής των αμυντικών δαπανών για να συμπεριλάβει μέτρα που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026 και μειώνουν την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Η μεταφορά «δαπανών» θα γίνει μέσα στο υπάρχον ανώτατο όριο απόκλισης (είναι συνολικά 1,5% του ΑΕΠ). Μπορεί να γίνει μεταφορά για την περίοδο 2026-2028 έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως, με συνολικό ανώτατο όριο 0,6% του ΑΕΠ.

Κομισιόν: Χρυσώνει το χάπι των νέων εντολών

Οι πανηγυρισμοί την Τετάρτη (3/6) για την περίπτωση της Ελλάδας συνδέθηκαν με την έξοδο από την εποπτεία για τις υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες που έχει η ελληνική οικονομία. Η κίνηση έχει σαφές συμβολικό χαρακτήρα για την «εικόνα» της χώρας, αλλά γίνεται σαφές από τα κείμενα που συνοδεύουν τις εν λόγω εξαγγελίες πως και νέο πακέτο «εντολών» ανακοινώθηκε και πως μεγάλα μέτωπα υπάρχουν ακόμη: το νέο μέτωπο είναι το Στεγαστικό και οι παλαιές αμαρτίες το τεράστιο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, εξαγωγών, επενδύσεων και πραγματικής σύγκλισης.

Ουσιαστικά χρυσώνουν το χάπι γι’ αυτά που έρχονται και δεν περιλαμβάνουν μόνο τις συνήθεις αναφορές για μεταρρυθμίσεις αλλά και για φορολογικές παρεμβάσεις που μπορεί να φέρουν νέα «βάρη». Μετά το ΔΝΤ και τον ΟΟΣΑ, η Κομισιόν βάζει τις φοροαπαλλαγές στο στόχαστρο. Επιπλέον θέτει και θέμα χαμηλού ΕΦΚ στο ντίζελ, ζητώντας εμμέσως την αύξησή του για να «πρασινίσουν» τα καύσιμα, τη στιγμή που η αγορά περιμένει νέα παράταση της επιδότησης στην αντλία.

Επιπλέον, στα συνοδευτικά κείμενα περιγράφεται αναλυτικά γιατί η Ελλάδα παραμένει στον «πάτο» της Ε.Ε. σε όρους κατά κεφαλήν ΑΕΠ, συνδέοντας το πρόβλημα και με την ακρίβεια που ροκανίζει τις αυξήσεις εισοδημάτων. Γίνεται σαφές πως το ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί και λόγω του τέλους του Ταμείου Ανάκαμψης και, αν δεν βρεθεί τρόπος ενίσχυσης παραγωγικότητας και επιτάχυνσης της ανάπτυξης, η ψαλίδα δεν θα κλείσει.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 5/6/2026)

Διαβάστε ακόμα: Καμπανάκι κινδύνου για την οικονομία

Πηγή: dealnews.gr