Η πρόεδρος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, Φαλή Βογιατζάκη, μιλά στην «Ε», με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Η προστασία του εδάφους και η αποκατάσταση των φυσικών πόρων της Θεσσαλίας μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα των τελευταίων ετών αποτελούν σήμερα μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις για τη χώρα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, η πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, Φαλή Βογιατζάκη, αναδεικνύει μέσα από συνέντευξή της στην «Ε» τη σημασία της υγείας του εδάφους για το μέλλον της αγροτικής παραγωγής, του περιβάλλοντος και της κοινωνίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Θεσσαλία, μια περιοχή που δοκιμάστηκε σκληρά από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Όπως επισημαίνει, η Θεσσαλία βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο σημαντικών πρωτοβουλιών για την καταγραφή και αποκατάσταση της ποιότητας των εδαφών της, καθώς οι καταστροφές που προκάλεσαν οι θεομηνίες «Ιανός», «Ντάνιελ» και «Ηλίας» άφησαν έντονο αποτύπωμα σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, υδάτινους πόρους και φυσικά οικοσυστήματα.
ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ
Σύμφωνα με την κ. Βογιατζάκη, «το Μουσείο συνεργάζεται στενά με το Ινστιτούτο Χαρτογράφησης Εδαφών του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.. (σήμερα Ινστιτούτο Βιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Φυτών του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ), την Περιφέρεια Θεσσαλίας, με στόχο την ενίσχυση των επιστημονικών εργαλείων που θα συμβάλουν στη βιώσιμη διαχείριση του φυσικού κεφαλαίου της περιοχής. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επικαιροποίηση του Εδαφολογικού Χάρτη της Θεσσαλίας, μια πρωτοβουλία που, όπως σημειώνει, έχει ήδη προωθηθεί από τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων».
«Η επικαιροποίηση αυτή θεωρείται καθοριστική, καθώς θα επιτρέψει την ακριβή αποτύπωση της κατάστασης των εδαφών μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα και θα αποτελέσει τη βάση για τον σχεδιασμό πολιτικών που θα στηρίξουν τον πρωτογενή τομέα της περιοχής.
«Η ποιότητα του εδάφους είναι η συνιστώσα της υγείας του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου», τονίζει χαρακτηριστικά η πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, υπογραμμίζοντας ότι «η προστασία του εδάφους δεν αφορά μόνο την αγροτική παραγωγή, αλλά συνολικά την ποιότητα ζωής και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις».
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, η κ. Βογιατζάκη στέλνει παράλληλα ένα ευρύτερο μήνυμα για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση. Όπως αναφέρει, η συγκεκριμένη ημέρα αποτελεί μια ευκαιρία αυτοσυνειδησίας για τους πολίτες και ευθύνης για τις πολιτικές ηγεσίες.
«Η εθνική δυναμική μιας χώρας δεν πρέπει να αποτιμάται μόνο με όρους γεωπολιτικής ισχύος και αμυντικής επάρκειας, αλλά και με βάση τον φυσικό και βιολογικό της πλούτο», σημειώνει, προσθέτοντας ότι τα δασικά, θαλάσσια και αγροτικά οικοσυστήματα συνιστούν στρατηγικούς πόρους που οφείλουν να προστατεύονται με τον ίδιο ζήλο που προστατεύονται και άλλες κρίσιμες εθνικές υποδομές. «Να αγωνιστούμε για μία νέα ηθική, βασισμένη στην ειρήνη και στην παγκόσμια συνεργασία, στον πολιτισμό και στην ανάγκη επαναφοράς του ανθρώπου σε ισορροπία με τη Φύση», τονίζει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με την κ. Βογιατζάκη, το Μουσείο Γουλανδρή, το οποίο πλέον έχει αναγνωριστεί θεσμικά ως Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της χώρας, επικεντρώνει σημαντικό μέρος των δράσεών του στην έρευνα και προστασία του εδάφους. Η ενασχόλησή του με το συγκεκριμένο αντικείμενο δεν είναι πρόσφατη. Ήδη από το 1990, οι ιδρυτές του, Άγγελος και Νίκη Γουλανδρή, διέκριναν εγκαίρως τη σημασία της υποβάθμισης της γεωργικής γης και προχώρησαν στη δημιουργία του Εργαστηρίου Εδαφικής Οικολογίας και Βιοτεχνολογίας. Σήμερα το εργαστήριο αυτό διαθέτει σύγχρονη τεχνολογική υποδομή και συμμετέχει ενεργά στην επιστημονική υποστήριξη πολιτικών που αφορούν τη διαχείριση των εδαφών, τη γεωργία ακριβείας και την προσαρμογή της αγροτικής παραγωγής στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.
ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΔΗΓΙΑ
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται και η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για το Έδαφος (2360/2025), η οποία θα πρέπει να ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία έως το 2028. Πρόκειται για το πρώτο ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο που αφορά την παρακολούθηση, αξιολόγηση και βελτίωση της υγείας των εδαφών, με στόχο την εξασφάλιση υγιών και ανθεκτικών εδαφικών συστημάτων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2050.
«Για την εφαρμογή της οδηγίας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζήτησε τη συνδρομή του Μουσείου, το οποίο διέθεσε δύο εξειδικευμένους επιστήμονες, τον υπεύθυνο του Εργαστηρίου Οικολογίας Εδάφους Δρ. Σταμάτη Σταματιάδη και τον εδαφολόγο Δρ. Χρίστο Τσαντήλα. Οι δύο επιστήμονες, μαζί με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ Γεώργιο Ζαλίδη, ορίστηκαν ως εθνικοί εμπειρογνώμονες από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρώτο μέλημά τους είναι η ολοκλήρωση του Εδαφολογικού Χάρτη της Ελλάδας, ένα έργο που θεωρείται απαραίτητο για την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών απαιτήσεων, αλλά και για τον σχεδιασμό πολιτικών προστασίας των φυσικών πόρων», αναφέρει η κ. Βογιατζάκη.
Όπως επισημαίνει, «η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική προβλέπει ενεργό συμμετοχή τόσο των Περιφερειών όσο και των Δήμων στην παρακολούθηση της υγείας των εδαφών. Αυτό καθιστά αναγκαία τη συνεργασία των τοπικών φορέων με την επιστημονική κοινότητα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Θεσσαλία, όπου η αποκατάσταση των πληγών που άφησαν οι φυσικές καταστροφές συνδέεται άμεσα με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη».
«Οι προοπτικές για τη βιώσιμη διαχείριση των εδαφών και των νερών της Θεσσαλίας ενισχύονται σημαντικά μέσα από αυτές τις συνεργασίες», καταλήγει η πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η επιστημονική γνώση μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος και τη θωράκιση της αγροδιατροφικής παραγωγής της περιοχής τα επόμενα χρόνια.
Βιβή Ζαχοπούλου
Πηγή: eleftheria.gr
