Του Strange Attractor
Κάποτε το ελληνικό ποδόσφαιρο είχε μια αφέλεια, που για όσους την προλάβαμε, σήμερα μοιάζει σχεδόν συγκινητική.
Οι ομάδες είχαν αποκλειστικά Έλληνες ποδοσφαιριστές, οι περισσότεροι έμεναν χρόνια στην ίδια φανέλα, δεμένοι με ισχυρά συμβόλαια, και ο κόσμος πίστευε ότι ο αρχηγός της ομάδας θα προτιμούσε να του κόψουν το πόδι παρά να φορέσει τη φανέλα του αιώνιου αντιπάλου…
Μετά όμως ήρθε ο επαγγελματισμός.
Και μαζί του ήρθε η μεγάλη αποκάλυψη, ότι τελικά οι περισσότεροι δεν αγαπούσαν τη φανέλα. Αγαπούσαν τον τραπεζικό λογαριασμό που κρυβόταν μέσα της.
Θυμόσαστε επί Κοσκωτά, που μέσα σε μία μέρα ο ΟΣΦΠ αγόρασε 4 παίκτες του προαιώνιου εχθρού του ΠΑΟΚ, μαζί και τον προπονητή του (Λίμπρεχτ, αν θυμάμαι καλά);
Ξαφνικά δηλαδή, οι ομάδες έγιναν πολυεθνικές, και οι παίκτες commodities.
Χώρια που γεμίσαμε ξένους!
Έντεκα ξένοι στην ενδεκάδα, άλλοι δέκα στον πάγκο, και ο μοναδικός Έλληνας ήταν ο… φροντιστής που μοίραζε τις πετσέτες.
Ο ποδοσφαιριστής που μέχρι χθες φιλούσε το έμβλημα της ομάδας, την επόμενη χρονιά φιλούσε το… έμβλημα της νέας του ομάδας, με την ίδια συγκίνηση, την ίδια κατάνυξη, και φυσικά με πολύ καλύτερες αποδοχές.
Οι δηλώσεις πάντως παρέμεναν ίδιες… σαν να ακούς τον Χάρη (διά τούτο λέγω) Καστανίδη φερ’ ειπείν, ή τον αείμνηστο Άκη, που κατάφερναν να μιλάνε επί ώρες, χωρίς να λένε τίποτα…
«Από μικρός υποστήριζα αυτή την ομάδα, ο πρόεδρος με εμπιστεύτηκε, μπλα μπλα μπλα»…
Το περίεργο είναι ότι το ίδιο είχε δηλώσει και στις τρεις προηγούμενες μεταγραφές του!
Πρέπει να είχε πολύ μπερδεμένα παιδικά χρόνια ο καψερός.
Και οι οπαδοί; Υπόδειγμα συγχώρεσης.
Μέχρι χθες τον αποκαλούσαν «παλτό», «μισθοφόρο», και «παρτάλι». Σήμερα, επειδή φόρεσε τη δική τους φανέλα, έγινε «ψυχάρα», «στρατιώτης», και «γεννημένος αρχηγός»…
Η συλλογική μνήμη των «οπαδών» αποδεικνύεται μικρότερη ακόμη και από τα βίντεο του TikTok.
Κάπου εκεί, όμως, το ποδόσφαιρο σταμάτησε να είναι άθλημα και έγινε σεμινάριο πολιτικής καριέρας.
Οι πολιτικοί παρακολουθούσαν με προσοχή, και όχι μόνο για ψηφοθηρικούς λόγους, αλλά για να παίρνουν μαθήματα.
Είδαν ότι οι μεταγραφές όχι μόνο συγχωρούνται, αλλά χειροκροτούνται. Και αποφάσισαν να εφαρμόσουν το ίδιο σύστημα.
Έτσι γεννήθηκε ο επαγγελματίας πολιτικός-γυρολόγος.
Σήμερα δεξιά.
Αύριο αριστερά.
Μεθαύριο στο κέντρο…
Υπάρχει π.χ. το παράδειγμα μιας ξανθιάς (από μπουκάλι) «αγαναΧτίστριας», που πρώτα εξελέγη με ακροδεξιό κόμμα, μετά με ριζοσπαστικό αριστερό, και στη συνέχεια κατέληξε σε… ριάλιτι σόου επιβίωσης, όπου τσακώνονταν για μια καρύδα με άλλους «σελέμπριτι» μαϊντανούς!
Με το χειροκρότημα του σοφού λαού να τη συνοδεύει παντού…
Κομματικοί γυρολόγοι λοιπόν, και αν στραβώσει η δουλειά, τους βλέπουμε σε κάποιο τηλεοπτικό πάνελ να αναλύουν γιατί έκαναν όλες τις προηγούμενες κυβιστήσεις… συνήθως «από ευθύνη απέναντι στη χώρα», και «για την προκοπή του τόπου».
Αυτό όμως δεν είναι πολιτική πορεία.
Είναι το «Around the World in 80 Days» σε επίπεδο συνεπούς (χα χα) ιδεολογίας.
Οι εξηγήσεις πάντως είναι υψηλού επιπέδου.
«Οι συνθήκες άλλαξαν».
«Η κοινωνία έχει νέες ανάγκες».
«Έκανα την… υπέρβαση».
Σωστά. Η υπέρβαση είναι πάντα ακριβώς μέχρι την επόμενη υπουργική καρέκλα.
Στην πραγματικότητα, η ιδεολογία έχει αποκτήσει ημερομηνία λήξης μικρότερη από το φρέσκο γάλα. Αν δεν σε βολεύει, την αλλάζεις. Όπως αλλάζεις πάροχο κινητής, ασφαλιστική εταιρεία, ή ομάδα στο Fantasy League…
Η ιδεολογία έχει μετατραπεί σε εφαρμογή κινητού. Την κατεβάζεις, τη χρησιμοποιείς όσο σε εξυπηρετεί, και μετά την απεγκαθιστάς χωρίς δεύτερη σκέψη.
Το μόνο που μένει σταθερό είναι η ανάγκη να βρεθείς κοντά στην εξουσία. Οι αρχές είναι πλέον σαν τις ρήτρες στα συμβόλαια, υπάρχουν, αλλά κανείς δεν τις διαβάζει.
Και ο πολίτης; Ο πολίτης παρακολουθεί το πρωτάθλημα από την εξέδρα. Κάθε τέσσερα χρόνια αγοράζει εισιτήριο, φωνάζει συνθήματα, τσακώνεται με τον διπλανό του, και στο τέλος βλέπει τους πρωταγωνιστές να αλλάζουν ομάδα, να αγκαλιάζονται μεταξύ τους, και να συνεχίζουν κανονικά την καριέρα τους.
Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη επιτυχία του επαγγελματικού ποδοσφαίρου δεν ήταν ότι κατάργησε την έννοια της φανέλας. Ήταν ότι έγινε το καλύτερο σχολείο για την ελληνική πολιτική.
Εκεί όπου η πίστη κρατάει μέχρι την επόμενη πρόταση, η ιδεολογία μέχρι την επόμενη δημοσκόπηση, και η συνέπεια μέχρι να αδειάσει μια καρέκλα.
Το εκπληκτικό είναι ότι υπάρχουν ακόμη οπαδοί που τσακώνονται φανατικά για τα κόμματα, όπως τσακώνονται (και σφάζονται) για τις ομάδες.
Οι πολιτικάντηδες μπορεί να βρίζονται το πρωί, να συνεργάζονται το βράδυ, αλλά οι ψηφοφόροι συνεχίζουν να πιστεύουν ότι διεξάγεται ιδεολογικός πόλεμος!
Όχι. Διεξάγεται… μεταγραφική περίοδος.
Μόνο που αντί για σέντερ φορ αγοράζονται βουλευτές.
Και αντί για μπόνους συμμετοχών υπάρχουν… υπουργεία… καρέκλες.
Κάποτε ο κόσμος ψήφιζε ιδέες.
Σήμερα ψηφίζει βιογραφικά.
Αύριο πιθανότατα θα ψηφίζει… followers.
Το μόνο που μένει σταθερό είναι η καρέκλα. Αυτή δεν αλλάζει ιδεολογία. Αλλάζει μόνο τον άνθρωπο που κάθεται πάνω της.
Και κάπως έτσι φτάσαμε στη μεγάλη επιτυχία της σύγχρονης δημοκρατίας: δεν χρειάζεται πια να έχεις πολιτικές αρχές. Αρκεί να έχεις πολιτική… ευλυγισία.
Να είσαι οσφυοκάμπτης, και να μπορείς να κάνεις ιδεολογικά σπαγκάτα χωρίς να πάθεις θλάση, με τη δυνατότητα να εξηγείς πειστικά την κάθε κυβίστηση ως… «πράξη ευθύνης».
Άλλωστε, ο σύγχρονος πολιτικός δεν αλλάζει κόμμα.
Απλώς αλλάζει… φανέλα.
Και όπως ακριβώς στο ποδόσφαιρο, έτσι και στην πολιτική, το χειροκρότημα δεν το κερδίζει όποιος έμεινε πιστός.
Το κερδίζει όποιος πέτυχε την πιο ακριβή μεταγραφή.
Η Δημοκρατία δηλαδή, στα καλύτερά της.
Ή, αν προτιμάμε την ποδοσφαιρική ορολογία, άλλη μία επιτυχημένη μεταγραφική περίοδος ολοκληρώθηκε.
Ραντεβού στην επόμενη…
