Του Strange Attractor
Μέσα στις πολλές και διάφορες «σημαντικές μεταρρυθμίσεις» της κυβέρνησης των «αρίστων» ήταν και η αλλαγή του ΚΟΚ.
Σύμφωνα λοιπόν με τους «κουλοφύλακες» παντός είδους, ερασιτέχνες και επαγγελματίες, η αυστηροποίηση του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και την προστασία της ανθρώπινης ζωής…. Ταρατατζούμ…
Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, υπερβολική ταχύτητα, ή επικίνδυνοι ελιγμοί πρέπει να τιμωρούνται αυστηρά. Πρόκειται για παραβάσεις που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, και δικαιολογούν ακόμη και την αφαίρεση της άδειας οδήγησης, ακόμη και τη φυλάκιση…
Το πρόβλημα, όμως, αρχίζει όταν το ίδιο σχεδόν μέτρο εφαρμόζεται και σε παραβάσεις που δεν έχουν καμιά απολύτως επικινδυνότητα.
Με τον νέο ΚΟΚ, η αφαίρεση του διπλώματος προβλέπεται σε πολύ περισσότερες περιπτώσεις, ακόμη και για παραβάσεις που, αν και αντικοινωνικές ή ενοχλητικές, δεν μπορούν να συγκριθούν με την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, ή την παραβίαση ενός κόκκινου σηματοδότη.
Η Ελλάδα θρηνεί κάθε χρόνο εκατοντάδες νεκρούς στην άσφαλτο. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η πολιτεία οφείλει να γίνει αυστηρότερη απέναντι σε όσους οδηγούν μεθυσμένοι, περνούν με κόκκινο, αναπτύσσουν ιλιγγιώδεις ταχύτητες, ή αντιμετωπίζουν τον δρόμο σαν πίστα αγώνων. Εκεί δεν χωρούν εκπτώσεις.
Η αφαίρεση του διπλώματος είναι το ελάχιστο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε παράβαση πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ίδια σχεδόν λογική. Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο λάθος του νέου ΚΟΚ.
Η κυβέρνηση επέλεξε να νομοθετήσει με τη γνωστή συνταγή της υπερβολής. Ή αλλιώς, πονάει χέρι κόβει χέρι…
Αντί να ξεχωρίσει τις πραγματικά επικίνδυνες συμπεριφορές από τις λιγότερο σοβαρές παραβάσεις, αποφάσισε να απλώσει την απειλή της αφαίρεσης του διπλώματος σχεδόν παντού.
Έτσι, η ποινή που θα έπρεπε να επιφυλάσσεται για όσους αποτελούν πραγματικό κίνδυνο για την κοινωνία μετατρέπεται σε ένα διοικητικό εργαλείο μαζικής χρήσης, σε σημείο που όλοι ανεξαιρέτως, ακόμη και οι πιο νομοταγείς από εμάς, ακόμη και οι πιο προσεκτικοί οδηγοί, κινδυνεύουν με αφαίρεση διπλώματος, και ότι αυτό συνεπάγεται για τον καθένα..
Το αποτέλεσμα δηλαδή είναι παράλογο!
Ο οδηγός που πάρκαρε μια βέσπα πάνω σε ένα πεζοδρόμιο ασφαλώς πρέπει να τιμωρηθεί, άσχετα αν δεν υπάρχουν ή δεν επαρκούν οι χώροι στάθμευσης και για τα μηχανάκια. Το πρόστιμο είναι αυτονόητο.
Η αφαίρεση όμως του διπλώματος είναι μια κύρωση που δεν έχει καμία σχέση με την επικινδυνότητα της συγκεκριμένης παράβασης.
Η αναλογικότητα είναι θεμελιώδης αρχή κάθε σοβαρού κράτους δικαίου. Όταν όμως ο νόμος παύει να διακρίνει το επικίνδυνο από το απλώς αντικανονικό, τότε δεν γίνεται αυστηρός. Γίνεται άδικος!
Και η αδικία έχει πραγματικές συνέπειες.
Για χιλιάδες ανθρώπους το δίπλωμα οδήγησης δεν είναι προνόμιο. Είναι εργαλείο δουλειάς.
Είναι ο διανομέας που ζει από τη μηχανή του. Είναι ο τεχνικός που επισκέπτεται πελάτες. Είναι ο ηλεκτρολόγος, ο υδραυλικός, ο εμπορικός αντιπρόσωπος, ο οδηγός φορτηγού, ο οδηγός ταξί, ο νοσηλευτής που εργάζεται σε άλλη πόλη, ο υπάλληλος που δουλεύει βάρδιες σε άγρια ωράρια στο αεροδρόμιο, κ.ο.κ…
Είναι και ο εργαζόμενος που διανύει καθημερινά δεκάδες χιλιόμετρα γιατί στην περιοχή του δεν υπάρχει ούτε λεωφορείο, ούτε μετρό, ούτε τρένο.
Για έναν υπάλληλο γραφείου στο κέντρο της πόλης ίσως η απώλεια του διπλώματος να είναι μια ταλαιπωρία. Για όλους τους παραπάνω όμως, είναι οικονομική καταστροφή.
Είναι το μεροκάματο που χάνεται. Είναι ο κίνδυνος να απολυθεί. Είναι η αδυναμία να συντηρήσει την οικογένειά του…
Το ίδιο ισχύει για χιλιάδες εργαζόμενους στην επαρχία, όπου τα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι ανύπαρκτα ή υποτυπώδη. Το αυτοκίνητο δεν είναι επιλογή. Είναι το μοναδικό μέσο για να φτάσουν στη δουλειά τους.
Αν τους αφαιρέσεις το δίπλωμα, στην πράξη τους αφαιρείς το δικαίωμα στην εργασία.
Πόσοι από αυτούς θα μπορέσουν να εξηγήσουν στον εργοδότη τους ότι έχασαν τη δουλειά τους επειδή στάθμευσαν μια βέσπα σε λάθος σημείο;
Πόσοι θα μπορούν να πληρώνουν δόσεις στεγαστικού, ενοίκιο, ή λογαριασμούς, όταν δεν θα έχουν τρόπο να πάνε στη δουλειά τους;
Έτσι, μια διοικητική ποινή μετατρέπεται σε σκληρή κοινωνική τιμωρία.
Αυτά δεν φαίνεται να απασχόλησαν όσους φωστήρες συνέταξαν τον νέο ΚΟΚ, και όσους τον ψήφισαν… εξάλλου οι νομοθέτες μας έχουν σοφέρ, και κρατικές λιμουζίνες, τι τους νοιάζει;
Είναι εύκολο να ψηφίζεις ολοένα αυστηρότερες ποινές. Ακούγεται ωραίο, και προσελκύει ψήφους.
Είναι πολύ δυσκολότερο να σχεδιάζεις έξυπνους νόμους. Η αυστηρότητα από μόνη της δεν αποτελεί πολιτική. Συχνά αποτελεί στρεβλό υποκατάστατο πολιτικής.
Η πραγματική οδική ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται με περισσότερες αφαιρέσεις διπλωμάτων. Εξασφαλίζεται με καλύτερους δρόμους, φωτισμό, διαγραμμίσεις, σοβαρή εκπαίδευση οδηγών, ουσιαστικούς ελέγχους και αστυνόμευση εκεί όπου πραγματικά υπάρχει κίνδυνος.
Δεν είναι δυνατόν το κράτος να αφήνει δρόμους γεμάτους λακκούβες, επικίνδυνες διασταυρώσεις χωρίς ορατότητα, και ελλιπή σήμανση, και να πιστεύει ότι το πρόβλημα θα λυθεί αφαιρώντας περισσότερα διπλώματα…
Το χειρότερο όμως είναι άλλο. Όταν όλες σχεδόν οι παραβάσεις τιμωρούνται με τον ίδιο τρόπο, χάνεται το μήνυμα.
Αν ο νομοταγής πολίτης που πάρκαρε κάπου όπου απαγορεύεται η στάθμευση (παντού μα παντού απαγορεύεται η στάθμευση, αν κρίνω από τις πινακίδες) αισθάνεται ότι αντιμετωπίζεται περίπου όπως ο μεθυσμένος ή χαπακωμένος οδηγός, τότε η πολιτεία υποβαθμίζει την ιδιαίτερη απαξία των πραγματικά εγκληματικών συμπεριφορών. Και αυτό τελικά λειτουργεί εις βάρος της ίδιας της οδικής ασφάλειας.
Ένας σοβαρός ΚΟΚ δεν μπορεί να λειτουργεί με τη λογική του «όλοι ίδιοι», ή «όλοι μέσα».
Οφείλει να ξεχωρίζει τον ασυνείδητο οδηγό από εκείνον που υπέπεσε σε μια λιγότερο επικίνδυνη παράβαση. Τόσο απλά.
Οφείλει να είναι αυστηρός εκεί που κινδυνεύει η ανθρώπινη ζωή, και δίκαιος εκεί που η κύρωση πρέπει να έχει παιδαγωγικό χαρακτήρα.
Διαφορετικά, δεν μιλάμε για έναν σύγχρονο ΚΟΚ.
Μιλάμε για έναν νόμο που συγχέει τη δικαιοσύνη με την υπερβολή. Και η υπερβολή, όσο κι αν παρουσιάζεται ως αποφασιστικότητα, δεν έσωσε ποτέ ζωές.
Αντίθετα, πολλές φορές αποδεικνύει ότι το κράτος προτιμά τις εντυπώσεις από τις πραγματικές λύσεις. Ειδικό το κράτος του «υπαρκτού μητσοτακισμού»…
ΥΓ- Αφορμή για τα παραπάνω ήταν το ότι ήμουν αυτόπτης μάρτυρας σε αφαίρεση διπλώματος από ντελιβερά, που παρέδιδε πακέτο σε μαγαζί επί της Λεωφ. Καραμανλή στη Θεσσαλονίκη! «Τα παράπονά σας στην πολιτεία», μου είπε ο αγέρωχος τροχονόμος όταν διαμαρτυρήθηκα…
ΥΓ2- Αν κατάλαβα καλά, με τον νέο ΚΟΚ οδηγείς με σαγιονάρες; Πρόστιμο και αφαίρεση διπλώματος! Το ξέρατε;
Για τη μάστιγα που λέγεται “πατίνια” προβλέπεται κάτι;