Τι δηλώνει στην «Ε» ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λάρισας Τρύφων Τσάτσαρος
Από την αρχή του χρόνου, μία φορά τον μήνα, μία γυναίκα στην Ελλάδα χάνει τη ζωή της από τα χέρια του συντρόφου ή του συζύγου ή του πρώην συντρόφου της. Κάθε ανθρωποκτονία αφήνει πίσω της ένα κενό που δεν αναπληρώνεται. Οικογένειες που θρηνούν. Παιδιά που αναζητούν τη μητέρα τους.
Όταν, όμως, το θύμα είναι γυναίκα και ο δράστης ο σύντροφος ή ο πρώην σύντροφος, ανοίγει μια άλλη δημόσια συζήτηση όσον αφορά τον όρο «ανθρωποκτονία».
Και μπαίνει τότε το μεγάλο ερώτημα που έχει προκαλέσει διχασμό, αν απαιτείται δηλαδή η νομική αναγνώριση της «γυναικοκτονίας» ως ξεχωριστού εγκλήματος, καθώς είναι πολλές οι υποθέσεις που συγκλόνισαν την ελληνική κοινωνία και έφεραν στο προσκήνιο το ζήτημα της έμφυλης βίας.
Για πολλούς η χρήση του όρου λειτουργεί ως αναγνώριση των συνθηκών που οδήγησαν στο έγκλημα. Για άλλους, αποτελεί ένα μέσο πίεσης προς την πολιτεία ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα τη βία κατά των γυναικών. Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Λάρισας Τρύφων Τσάτσαρος δηλώνει στην «Ε» ότι: «Η συζήτηση για την πρόβλεψη του εγκλήματος της γυναικοκτονίας ως ιδιώνυμου είναι αναμφίβολα επίκαιρη, ιδίως υπό το βάρος των επαναλαμβανόμενων σοκαριστικών φονικών επιθέσεων σε βάρος γυναικών. Η ταπεινή μου γνώμη είναι ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο περί ανθρωποκτονίας είναι κατ’ αρχήν επαρκές για την ποινική αντιμετώπιση των δραστών. Για το έγκλημα της εκ προθέσεως ανθρωποκτονίας ήδη προβλέπεται ισόβια κάθειρξη, ενώ το τυχόν έμφυλο κίνητρο του δράστη μπορεί και πρέπει να αξιολογείται ως ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση.
Οφείλω στο σημείο αυτό να διευκρινίσω ότι δεν ξεπερνώ καθόλου εύκολα τις αντίθετες απόψεις. Αντιθέτως, τις ακούω με σεβασμό και προσοχή, ιδίως όταν προβάλλουν ότι η πρόβλεψη του αδικήματος της γυναικοκτονίας θα αναδείκνυε με τρόπο ισχυρό την έμφυλη διάσταση του συγκεκριμένου εγκλήματος. Η ανάγκη εκπομπής ενός ισχυρότατου μηνύματος περί μηδενικής ανοχής αποτελεί επιχείρημα που δεν μπορεί να παραμεριστεί εύκολα».
Όσοι υποστηρίζουν τη θεσμοθέτηση του όρου επισημαίνουν ότι η γυναικοκτονία δεν αφορά κάθε φόνο γυναίκας, αλλά τις περιπτώσεις όπου το φύλο του θύματος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα του εγκλήματος.
Κατά την άποψή τους η αναγνώριση του όρου θα επιτρέψει την ακριβέστερη καταγραφή των περιστατικών, την εξαγωγή στατιστικών στοιχείων και τον σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης. Στον αντίποδα, σημαντική μερίδα του νομικού κόσμου θεωρεί ότι ο Ποινικός Κώδικας καλύπτει ήδη τις συγκεκριμένες πράξεις μέσω του αδικήματος της ανθρωποκτονίας. Θεωρούν ότι η ξεχωριστή νομοθέτηση για τις γυναίκες προσβάλλει την αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου.
Για τον πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου, το πρόβλημα δε βρίσκεται μόνο στην ονομασία του εγκλήματος, αλλά στην πρόληψη, στην αστυνομική διαχείριση των καταγγελιών και στην προστασία των θυμάτων.
«Σε κάθε περίπτωση όμως», όπως ξεκαθαρίζει ο κ. Τσάτσαρος στην «Ε», «ανεξάρτητα από τη νομοτεχνική επιλογή για πρόβλεψη ιδιώνυμου αδικήματος ή ενίσχυση των υφιστάμενων διατάξεων, είναι σαφές ότι ο αγώνας δεν μπορεί και δεν πρέπει να εξαντληθεί στο επίπεδο του Ποινικού Κώδικα. Απαιτείται ένα ευρύτερο πλέγμα μέτρων και δράσεων, όπως επί παραδείγματι συστηματική ειδική εκπαίδευση των αστυνομικών για τη διαχείριση περιστατικών έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, άμεση και αποτελεσματική ανταπόκριση σε καταγγελίες τέτοιων περιστατικών, ενίσχυση δομών φιλοξενίας και ψυχοκοινωνικής στήριξης των θυμάτων, αλλά κυρίως επίμονη και μεθοδική πολιτική δράσεων και εκπαίδευσης από τη σχολική ηλικία, ώστε να καταπολεμηθούν τα λανθασμένα στερεότυπα και οι στρεβλές νοοτροπίες που εκτρέφουν τη βία και το έγκλημα σε βάρος των γυναικών. Μόνο αν στοχεύσουμε στις νοοτροπίες και τα κοινωνικά πρότυπα που γεννούν και τροφοδοτούν αυτό το ειδεχθές είδος βίας, μπορούμε βάσιμα να ελπίζουμε στην ουσιαστική αντιμετώπιση των γυναικοκτονιών. Ο νόμος, όσο σημαντικός κι αν είναι ο ρόλος του, πρέπει πάντοτε να συνοδεύεται από βαθιές κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές».
Ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός. Κάθε γυναίκα που δολοφονείται από τον άνθρωπο που κάποτε εμπιστεύτηκε, αποτελεί υπενθύμιση ότι η έμφυλη βία εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα κοινωνικά προβλήματα της εποχής μας.
Το πραγματικό διακύβευμα, ίσως, δεν είναι μόνο αν η λέξη «γυναικοκτονία» θα βρει θέση στον Ποινικό Κώδικα. Είναι αν η κοινωνία θα καταφέρει να αναγνωρίσει εγκαίρως τα σημάδια της έμφυλης βίας και να προστατεύσει τα θύματα πριν χαθεί ακόμα μία ζωή.
ΣΟΦΙΑ ΣΠΑΝΟΥ
Πηγή: eleftheria.gr
