Του Θανάση Κ.
Υπάρχει μια λέξη που έχει γίνει σχεδόν αυτονόητη στον πολιτικό λόγο: η «σταθερότητα».
Όλοι την επικαλούνται. Όλοι την παρουσιάζουν ως “ύψιστο αγαθό”.
Και πράγματι: η πολιτική σταθερότητα είναι πολύτιμη.
Μόνο που υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση που συχνά ξεχνιέται:
Άλλο σταθερότητα και άλλο στασιμότητα!
Ένα πολιτικό σύστημα δεν είναι σταθερό επειδή μένει ακίνητο.
Είναι σταθερό όταν μπορεί να αλλάζει χωρίς να διαλύεται.
Όταν μπορεί να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, να διορθώνει τα λάθη του,
και να οδηγεί την κοινωνία σε μεγαλύτερη ασφάλεια και ευημερία.
Γιατί αλλιώς είναι σαν να καμαρώνουμε για μια αμαξοστοιχία που κινείται σταθερά προς τον γκρεμό!
Ή για ένα πλοίο που πλέει σε απαρέγκλιτα “σταθερή πορεία”, ενώ μπροστά του φαίνεται ήδη το παγόβουνο.
* Οι πραγματικά σταθερές πολιτείες έχουν ορισμένες προϋποθέσεις.
— Πρώτα απ’ όλα έχουν την ικανότητα να βλέπουν τον κόσμο όπως αλλάζει και να προσαρμόζονται έγκαιρα. Οι κοινωνίες που αρνούνται τις μεγάλες μεταβολές γύρω τους δεν παραμένουν σταθερές.
Απλώς συσσωρεύουν προβλήματα.
— Έπειτα, δημιουργούν συμμαχίες και σχέσεις που ενισχύουν την ασφάλεια και τις αναπτυξιακές τους δυνατότητες.
Δεν περιμένουν να αλλάξει ο κόσμος για να τον ακολουθήσουν.
— Και τέλος, φροντίζουν η ανάπτυξη να διαχέεται στην κοινωνία.
Γιατί χωρίς ισχυρή μεσαία τάξη, χωρίς κοινωνική κινητικότητα, χωρίς την αίσθηση ότι η συλλογική πορεία βελτιώνει τη ζωή των πολλών, η πολιτική σταθερότητα αρχίζει να διαβρώνεται από μέσα.
— Τέλος, η κοινωνία χρειάζεται να εμπιστεύεται τους θεσμούς της.
Να αισθάνεται ότι το πολιτικό σύστημα δεν υπάρχει απλώς για να διατηρεί τον εαυτό του, αλλά για να υπηρετεί το συλλογικό συμφέρον της κοινωνίας.
Χωρίς το οποίο δεν υπάρχει “Πολιτεία”…
* Οι ρωγμές της σταθερότητας είναι δύο ειδών: εσωτερικές και εξωτερικές.
— Όταν οι πιέσεις είναι κυρίως εσωτερικές, μια χώρα μπορεί να στηριχθεί σε ένα σταθερό διεθνές περιβάλλον και να αλλάξει πορεία.
— Όταν οι πιέσεις είναι κυρίως εξωτερικές, μπορεί να στηριχθεί στην εσωτερική της συνοχή και να αντέξει.
Το πραγματικά επικίνδυνο είναι όταν συμβαίνουν και τα δύο ταυτόχρονα: Όταν επικίνδυνες ρωγμές εμφανίζονται και μέσα και έξω….
Όταν δηλαδή μια χώρα βρίσκεται σε ένα διεθνές περιβάλλον μεγάλων ανατροπών, ενώ στο εσωτερικό της συσσωρεύονται κόπωση, δυσπιστία και αίσθηση αδιεξόδου.
Τότε δεν χρειάζεται περισσότερη ακινησία.
Χρειάζεται αλλαγή!
Και στις περιπτώσεις αυτές η άρνηση της αλλαγής στο όνομα της “σταθερότητας”, δηλαδή η στασιμότητα όταν τα πάντα αλλάζουν γύρω, οδηγεί στην πιο δραματική ΑΠΟΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ!
Πολλές φορές καθεστώτα που είχαν ήδη αρχίσει να σαπίζουν κατέφευγαν στο σύνθημα της «σταθερότητας».
Υπόσχονταν ότι προστατεύουν την κοινωνία από την “αβεβαιότητα”.
Στην πραγματικότητα όμως, τέτοια καθεστώτα ήταν ανίκανα να διαχειριστούν την αλλαγή που γινόταν όλο και πιο αναγκαία.
Η στασιμότητα βαφτιζόταν σταθερότητα.
Και τελικά η στασιμότητα γεννά την αποσταθεροποίηση.
* Αυτό είναι και το σημερινό παράδοξο στην Ελλάδα.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρουσιάζει τον εαυτό της ως “εγγύηση σταθερότητας”…
Την ώρα που το εκλογικό σώμα συρρικνώνεται με πρωτοφανείς ρυθμούς – την ώρα που η απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα εκφράζεται με ταυτόχρονη υποχώρηση των ποσοστών και της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης…
Ωραία… “σταθερότητα”!
Και εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση.
Η κυβέρνηση κάθεται πάνω σε ένα καζάνι που βράζει.
Και που δημιουργήθηκε από δικές της επιλογές και αδυναμίες….
— Επέλεξε τη λάθος πλευρά στο ενεργειακό – προσχωρώντας στη “βεβιασμένη πράσινη μετάβαση”. Και σήμερα δεν μπορεί να ελέγξει το ενεργειακό κόστος. Που γονατίζει και νοικοκυριά και επιχειρήσεις…
— Επέλεξε τη λάθος πλευρά στις μεταναστευτικές ροές – και σήμερα η πολιτική αυτή αμφισβητείται παντού στην Ευρώπη, αλλά αποσταθεροποιεί κυρίως την Ελλάδα που είναι “χώρα εισόδου”…
— Επέλεξε την πολιτική του Κατευνασμού έναντι της Τουρκίας – ουσιαστικά “ξέπλυνε” την Τουρκία στα μάτια τρίτων. Και σήμερα η Τουρκία, αποθρασυμένη, κλιμακώνει τις προκλήσεις της όσο ποτέ στο παρελθόν.
— Επέλεξε την προσχώρηση στη διεθνή woke agenda του δικαιωματισμού – και σήμερα ομολογεί ότι αυτό οδήγησε σε “ακρότητες” που δεν μπορεί να ελέγξει…
Την ίδια στιγμή βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διεθνές σύστημα που γίνεται όλο και πιο χαοτικό.
Και αυτό επίσης δεν μπορεί να το ελέγξει.
Τα συμπτώματα είναι πλέον ορατά.
— Πρώτον, σκάνδαλα που δεν αποκαλύπτονται από την εσωτερική πολιτική σύγκρουση, αλλά συχνά έρχονται από εξωτερικούς ελέγχους και θεσμούς.
Έχουμε πλέον τα περισσότερα σκάνδαλα από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν….
Τα οποία δεν εκκαθαρίζονται τελικά, κλονίζοντας συνεχώς την εμπιστοσύνη της Κοινωνίας στη Δικαιοσύνη…
Και το σπουδαιότερο: τα τωρινά σκάνδαλα βγαίνουν στη φόρα, όχι από αντιπολιτευόμενα κόμματα κι από τον αντιπολιτευόμενο τύπο, αλλά από διεθνείς παράγοντες.
— Ήταν η Ευρωπαία Εισαγγελέας που καταγγέλλει την κυβέρνηση για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
— Ήταν ο Ευρωπαίος εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκές Ένωσης Σιδηροδρόμων, ο κ. Victor Acu που αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να αλλοιώσει το πόρισμα του ΕΔΟΑΣΑΑΜ για την πυρόσφαιρα που προκλήθηκε κατά τη σύγκρουση των Τεμπών.
— Κι ήταν ο Ισραηλινός κ. Ντίλιαν που αποκάλυψε ότι η εταιρία του πουλούσε το “κακόβουλο λογισμικό” Predator σε κυβερνήσεις και διωκτικές αρχές – όχι σε “ιδιώτες”, όπως ισχυρίζεται ακόμα η κυβέρνηση.
Η κυβέρνηση βέβαια, αρνείται τα πάντα!
Αρνείται ότι υπήρξε πυρόσφαιρα στα Τέμπη, αρνείται ότι υπήρξε πλήρης κατάρρευση του κράτους δικαίου στην υπόθεση των υποκλοπών (και ενδείξεις κατασκοπείας που επισημαίνει απόφαση του μονομελούς Πρωτοδικείου και η ανώτατη δικαιοσύνη αρνείται να εξετάσει).
Ενώ στην περίπτωση ΟΠΕΚΕΠΕ επικαλείται έκθεση της κας Τυχεροπούλου που απαλλάσσει κάποιους ύποπτους για το σκάνδαλο – ξεχνώντας ότι ήταν η κα. Τυχεροπούλου που αποκάλυψε το σκάνδαλο. Και που η κυβέρνηση την τιμώρησε γι’ αυτό – κι ακόμα δεν την αποκατέστησε…
Μέσα σε όλα αυτά τα σκάνδαλα που βοούν από παντού – και που η κυβέρνηση εξακολουθεί να τα αρνείται πεισματικά – εμφανίζει τον εαυτό της ως μοναδική “εγγύηση σταθερότητας”.
Με την Ευρωπαία Εισαγγελέα στον σβέρκο της!
Ωραία “σταθερότητα”…
— Δεύτερον, μια σταδιακή υποχώρηση της χώρας σε σειρά διεθνών κατατάξεων μέσα στην Ευρώπη, σε επίπεδα κάτω κι από την εποχή των μνημονίων! Σήμερα, εφτά χρόνια αφότου βγήκαμε – υποτίθεται – από τα μνημόνια, κι αφού εισέρρευσαν 24 δισεκατομμύρια από το πακέτο Ανάκαμψης,
η Ελλάδα υποχώρησε στην Ευρωπαϊκή κατάταξη παραγωγικότητας της Εργασίας, υποχώρησε στην Ευρωπαϊκή Κατάταξη καθαρού/πραγματικού κατά κεφαλήν εισοδήματος,
υποχώρησε σε ανταγωνιστικότητα (όπως φαίνεται κι από Εμπορικό έλλειμμα)…
Όντως είμαστε πολύ “σταθεροί”. Πιο κάτω δεν πάει…
— Τρίτον, μια διαρκής κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων σε έκταση και ένταση.
Η κυβέρνηση επικαλείται κάποιους εξοπλισμούς που όντως έκανε. Με τα χίλια ζόρια και μετά από πολλούς δισταγμούς…
Δεν απαντά όμως σε μια κρίσιμη ερωτήση:
— Τι αξία έχει να αγοράζεις φρεγάτες, όταν ο υπουργός σου διακηρύσσει ότι θέλει “συμφωνία με την Τουρκία κι ας τον πουν… μειοδότη” στην Αθήνα.
Και μια ακόμα ερώτηση:
— Αφού εμείς είμαστε πιο εξοπλισμένοι σήμερα, γιατί η Τουρκία είναι σήμερα πιο προκλητική και επιθετική από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν;
* Υπάρχουν δύο ακόμη μετρήσεις, ίσως οι πιο κρίσιμες.
— Η πρώτη είναι πολιτική.
Ένα πολύ μεγάλο τμήμα της κοινωνίας δηλώνει ότι επιθυμεί πολιτική αλλαγή – ποσοστά που ξεπερνούν το 70% μεταξύ όσων απαντούν στις δημοσκοπήσεις.
Που, μάλιστα ΔΕΝ την εισπράττει κανένα κόμμα αντιπολίτευσης!
Αυτό δεν είναι μια απλή κομματική μετατόπιση.
Είναι ένδειξη ευρύτερης κόπωσης.
— Η δεύτερη είναι βαθύτερη.
Είναι η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς.
Και όταν αυτή η κρίση αγγίζει ακόμη και θεσμούς που είχαν διατηρήσει υψηλό κύρος σε πολύ δύσκολες περιόδους, όπως η Δικαιοσύνη, τότε το πρόβλημα γίνεται συστημικό.
Μια κοινωνία δεν σταθεροποιείται μόνο με εμβαλωματικά επιδόματα.
Σταθεροποιείται όταν πιστεύει ξανά ότι υπάρχει σχέδιο, κατεύθυνση και προοπτική.
Και κυρίως όταν η ίδια πιστεύει ότι εκπροσωπείται.
Γιατί σήμερα όλο και λιγότερο νοιώθει να εκπροσωπείται. Πολλοί δεν ψηφίζουν πια. Και πολλοί δηλώνουν πως ψηφίζουν… βρίζοντας μέσα τους!
Και με ποια… “αβεβαιότητα” τους φοβερίζουν;
Όταν τα νοικοκυριά βλέπουν το μηνιαίο εισόδημά τους να εξαντλείται πριν τις 20 του μηνός, δεν φοβούνται πια την αβεβαιότητα.
Ήδη τη βιώνουν…
Η μεγάλη παρεξήγηση είναι αυτή ακριβώς:
Δεν απειλεί η αλλαγή τη σταθερότητα.
Τη σταθερότητα την απειλεί η αδυναμία αλλαγής!
— Η ενεργειακή πολιτική πρέπει και μπορεί να αλλάξει!
— Η φορολογική αφαίμαξη – κυρίως μέσα από το ΦΠΑ και τις επιβαρύνσεις στην Ενέργεια πρέπει να μπορεί να αλλάξει.
— Η πολιτική: δημιουργώ “υπερ-πλεονάσματα” κι ύστερα μοιράζω “επιδόματα” πρέπει και μπορεί να αλλάξει.
— Το “ξέπλυμα της Τουρκίας”, την ώρα που η Άγκυρα κλιμακώνει τις προκλήσεις πρέπει και μπορεί να αλλάξει.
— Η κατάλυση των συνόρων από τις ροές των “εργαλειοποιημένων” που συνεχίζονται ανεξέλεγκτες, πρέπει και μπορεί να σταματήσει.
— Η χειραγώγηση της Δικαιοσύνης που εγκυμονεί κοινωνικές εκρήξεις, πρέπει και μπορεί να σταματήσει.
Αλλά η σημερινή κυβέρνηση είναι ταυτισμένη με όλα αυτά.
Και δεν μπορεί να τα αλλάξει!
Οδηγεί σε εκρήξεις, την ώρα που διαφημίζει την παράλυση, ως… “σταθερότητα”!
Τελικά αυτοί που εμφανίζονται ως “υπερασπιστές της σταθερότητας” κινδυνεύουν να γίνουν ο πιο αποσταθεροποιητικός παράγοντας!
