Γιατί… σκάνε τα σκάνδαλα το ένα μετά το άλλο;

Του Μανώλη Κοττάκη

Οι τοπικές κοινωνίες έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να «διαβάζουν» τα γεγονότα που τις αφορούν. Στα Χανιά δεν εξέπληξε κανέναν η δράση της μαφίας και η βαθιά διείσδυση της μέσα στο κράτος και τους θεσμούς: Δικαιοσύνη, Αστυνομία, Ένοπλες Δυνάμεις, Λιμενικό, Εκκλησία, μέσα ενημέρωσης, τράπεζες, Αυτοδιοίκηση, κορυφαία πρόσωπα της πολιτικής. 

Όλα αυτά είναι γνωστά σε όλους, κατά το μάλλον ή ήττον, και εξηγούνται. Στη μικρή κλίμακα είναι νόμος: η ισχύς επιβάλλει τη σιωπή και την ανοχή. Θυμάμαι ακόμη το περίλυπο ύφος του αξιοπρεπούς πατέρα που έχασε το βλαστάρι του από τον μεθυσμένο οδηγό της Πόρσε σε δυστύχημα έξω από τα Χανιά, ο οποίος αφέθηκε ελεύθερος έπειτα από αλκοτέστ, γιατί έγινε (όπως ισχυρίζονται κάποιοι) άνωθεν παρέμβαση. Ο άνθρωπος έδειχνε ξεκάθαρα ότι γνωρίζει πως δεν θα βρει το δίκιο του. Με ποιον να τα βάλει; Χαμένο το παιχνίδι. Ισχύς. 

Αυτό που στην προκειμένη υπόθεση προκαλεί τεράστια εντύπωση στην τοπική κοινωνία είναι ότι η οικογένεια δεν κατάφερε να προστατέψει τους γνωστούς της ανθρώπους. Ή δεν θέλησε. Όποιοι και αν είναι αυτοί. Κάνει τεράστια εντύπωση επίσης ότι οι συνιστώσες της οικογένειας που έχουν προβλήματα από τη λίστα των υποψηφίων στις προηγούμενες εκλογές δεν κατάφεραν να συνεννοηθούν και τοπικά εμφανίζονται διχασμένες. Με συνέπεια, κορυφαίο πρόσωπο να είναι πολιτικώς εκτεθειμένο από την αγοραπωλησία στο εκκλησιαστικό «φιλέτο» του Μαραθίου από αλλοδαπό και εντόπιο φίλο γειτονικού νομού με ορίζοντα αποπληρωμής τα 50 έτη. 

Η διαφθορά στις τοπικές κοινωνίες θεωρείται γνωστή. Αυτό που τους είναι νέο είναι η αδυναμία συγκάλυψης της διαφθοράς εντός έδρας. Κάποιοι λένε και η άρνηση. Θεωρείται από τον κόσμο απομείωση ισχύος και αδυναμία. Σας λέω ότι μου μεταφέρεται ό,τι συζητείται στις παρέες. Κανείς δεν πιστεύει πως ό,τι έγινε συνέβη με πρωτοβουλία του κεντρικού καταστήματος που ήθελε να κτυπήσει τη διαφθορά, όπως πανηγυρίζει με πρωτοσέλιδα ο ανενημέρωτος φιλικός Τύπος. Κανείς δεν ενστερνίζεται τη θεωρία ότι «καίγονται» τα σπαρτά. Ότι οι πάνω «καίνε» τους «κάτω» στο πλαίσιο μιας κατά Σουμπέτερ «δημιουργικής καταστροφής» για να πάει παρακάτω το σύστημα. Με αναγκαστική συνέπεια τη ρίψη στην πυρά των πιο αδύνατων κρίκων από τους δυνατούς. Απορρίπτεται το σενάριο. Όλοι ψάχνουν να βρουν τι κρύβεται πίσω από την αυτονόμηση των συστημάτων, κεντρικών και τοπικών, και της πρωτοβουλίας τους να καταδιώξουν τώρα το οργανωμένο έγκλημα που επί πολλά χρόνια ήταν στο απυρόβλητο. Γιατί από την τελική απάντηση στο ερώτημα κρίνεται για τον κόσμο αν το σύστημα είναι σε τελική φάση αποδρομής και πρέπει να αρχίσει να παίρνει τις αποστάσεις του ή όχι. 

Παρόμοια «ανάγνωση» έγινε από την τοπική κοινωνία στο Ηράκλειο μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αρκετοί, όχι όλοι, δεν ενοχλήθηκαν από την αποκάλυψη του σκανδάλου, αλλά από το γεγονός ότι «δεν τους το είπαν για να κάνουν αίτηση και να πάρουν επιδότηση και αυτοί». Έτσι βλέπουν τα πράγματα οι τοπικές κοινωνίες κάθε φορά που διαπλέκεται η ψήφος με τον ελληνικό ποινικό νόμο. Αγνοούσαν βεβαίως τι συμβαίνει όταν διαπλέκεται με τον ευρωπαϊκό νόμο. 

Η μεγάλη κοινωνία όμως έξω από τη Μεγαλόνησο, κεντρώα, δεξιά και αριστερή, βλέπει την Κρήτη ως πολιτική υπόθεση προς μελέτη (case study). Ως το «υπόδειγμα» της διακυβέρνησης. Οι υποψίες που υπάρχουν για το πώς κυβερνάται η χώρα από μια μεγάλη παρέα, με τις συνταγματικές εξουσίες να έχουν συγχωνευτεί και τον νόμο να έχει παραδοθεί στο έγκλημα από ενδείξεις στα Τέμπη και τις υποκλοπές, έγιναν αποδείξεις στην Κρήτη.

Στην επισύνδεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ακούγεται ιδιώτης που έχει ζητηθεί η δίωξή του για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση να συζητά μεθόδευση με τη συμμετοχή του υπουργού Δικαιοσύνης για το πώς θα αντικατασταθεί από την υπόθεση η Ευρωπαία εισαγγελέας Παπανδρέου. Απόπειρα την οποία δεν διέψευσε ο κύριος υπουργός, απλώς καλύφθηκε πίσω από την ευχαριστήρια επιστολή του τέως επικεφαλής του γραφείου Αθηνών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Απόπειρα που δυστυχώς ακόμα και σήμερα συνεχίζεται εις βάρος της κυρίας Παπανδρέου, με το αντίθετο αποτέλεσμα μέχρι στιγμής. Η Λάουρα Κοβέσι προτίθεται να της ανανεώσει τη θητεία. Στην υπόθεση των Χανίων τα πράγματα έγιναν πιο αγοραία. Ο φερόμενος έμπορος κοκαΐνης βαπτίστηκε «χρήστης» και αθωώθηκε πανηγυρικώς από το Μονομελές Πρωτοδικείο της πόλεως. Δεν αποκλείεται μάλιστα να υπάρχει και δικαστής στις επισυνδέσεις Χρυσοχοΐδη που θα μας «πει» περισσότερα. Ο υπουργός, όταν ερωτάται σχετικώς, δεν απαντά. 

Η Κρήτη επιβεβαιώνει δυστυχώς στη μεγάλη κοινωνία μέσα από τις επισυνδέσεις Χρυσοχοΐδη ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο. Ποιος ενίοτε ανεβαίνει στην έδρα και δικάζει. Ποιος κάθεται μπροστά στο πληκτρολόγιο και γράφει. Ποιος κάνει τα στραβά μάτια και δεν συλλαμβάνει. Ποιος ανεβαίνει με τη στήριξη του Πατριάρχη και των Γερμανών στον επισκοπικό θρόνο και κηρύττει! Το αν η κυβέρνηση είναι αναμεμειγμένη σε αυτό είναι κάτι προς απόδειξιν. Η δημοκρατία χρειάζεται τις αποδείξεις για τόσο σοβαρές υποθέσεις. Δεν θα είμαστε επιπόλαιοι και βιαστικοί. Το βέβαιον είναι όμως, αν υποθέσουμε χάριν της συζητήσεως ότι όλα γίνονται ερήμην της και δεν ξέρει τίποτε για το έγκλημα, πως έχει τεράστια πολιτική ευθύνη για το κενό εξουσίας. Η μακρά απουσία της οργανωμένης, υποτίθεται, Πολιτείας από τον έλεγχο της ανομίας ισοδυναμεί με πολιτική ενοχή.

Οι πολίτες έχουν δει τα ίδια σε παραλλαγές στη Λάρισα με τη διαχείριση του θέματος των Τεμπών και προμηθειών της πανδημίας. Στην Κοζάνη με τη «συντονίστρια Κοινοτικών Πόρων», υποψήφια βουλευτή της Ν.Δ., και τις Φεράρι οικείων της. Στα Τρίκαλα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, προσεχώς, αν κρίνουμε από τις διαρροές. Στα Γρεβενά με τον διάσημο δικηγόρο των εισπρακτικών εταιριών που απεσύρθη από την πολιτική. Στην Πελοπόννησο, στην Αττική και την Κρήτη με την ανακύκλωση, αν πιστέψουμε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Παντού η πυραμίδα της ισχύος ήταν μέχρι σήμερα πάντοτε η ίδια. Σε αυτή την πυραμίδα, στην οποία οι εκλεγμένοι βουλευτές, αν δεν είναι τουλάχιστον υφυπουργοί για να έχουν δύναμη, είναι η τελευταία τρύπα του ζουρνά, προβάδισμα συνήθως έχει το αόρατο «κόμμα».

Το πρόβλημα για την Πολιτεία είναι ότι το «καπάκι» άνοιξε από τις ενέργειες «αυτονομημένων» από την κεντρική εξουσία Αρχών, με έδρα εντός ή εκτός χώρας (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, Αρχή Ξεπλύματος Βρόμικου Χρήματος, Γενικές Επιθεωρήσεις ΕΛ.ΑΣ.) και οι συνέπειες είναι διπλές. Οι Έλληνες, έμπειρος λαός, εκπαιδευμένοι να διακρίνουν πότε κάποιος έχει την εμπιστοσύνη του ξένου παράγοντα και πότε όχι, διερωτώνται αν η κυβέρνηση έχασε τα διεθνή στηρίγματά της. Και συνειδητοποιούν ότι 24ωρα πριν από τη ΔΕΘ η Κρήτη εξελίσσεται σε πολιτική αχίλλειο πτέρνα για το σύστημα.

Όσα γίνονται γνωστά προκαλούν αποστροφή σε ευρύτερα στρώματα. Κεντρώα, αριστερά, δεξιά. Και το κόστος ανεβαίνει περισσότερο κάθε φορά που κάποιος εμφανίζεται στη σκηνή και παριστάνει τον αρχιερέα της κάθαρσης. Κωμωδία. Μικρή χώρα η Ελλάς, γνωριζόμαστε.