O ορισμός της υποτέλειας

Του Ανδρέα Καψαμπέλη

Η κυβέρνηση έσπευσε να πανηγυρίσει. Ελληνικοί Patriot αναχαίτισαν βαλλιστικούς πυραύλους και drones που κατευθύνονταν προς κρίσιμες εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία. Μια επιχειρησιακή επιτυχία, αναμφίβολα. Όμως πίσω από τους πανηγυρισμούς υπάρχουν ερωτήματα που η κυβέρνηση αποφεύγει επιμελώς να απαντήσει.

Γιατί άλλο πράγμα είναι η ικανότητα των Ελλήνων στρατιωτικών να ανταποκρίνονται με επαγγελματισμό σε πραγματικές συνθήκες και άλλο η πολιτική επιλογή μιας χώρας να εμπλέκει κρίσιμες αμυντικές δυνατότητές της σε μια ενεργή πολεμική ζώνη. Και το ερώτημα είναι απλό: τι ακριβώς έχει κερδίσει η Ελλάδα από αυτή την αποστολή;

Τα περίπου 200 εκατ. ευρώ που υπολογίζονται ως το κόστος των πυραύλων έχουν ήδη πληρωθεί από τον Έλληνα φορολογούμενο. Ακόμη κι αν είναι μικρότερο το ποσό, ανάλογα με τον αριθμό των βλημάτων που εστάλησαν, η ουσία δεν αλλάζει: πρόκειται για πανάκριβο και πολύτιμο αμυντικό υλικό, το οποίο σήμερα χρησιμοποιείται σε μια σύγκρουση εκτός ελληνικού εδάφους.

Κανείς, μέχρι σήμερα, δεν έχει δώσει σαφείς απαντήσεις για το πραγματικό οικονομικό κόστος της αποστολής. Πόσο έχει κοστίσει η παραμονή της ελληνικής πυροβολαρχίας εκεί; Ποια είναι τα συγκεκριμένα ανταλλάγματα; Ποια είναι τα οφέλη που αποκόμισε η χώρα, πέρα από γενικές αναφορές σε «στρατηγικές σχέσεις»;

Την ίδια στιγμή η Ελλάδα έχει στερηθεί μία από τις έξι πυροβολαρχίες Patriot που διαθέτει, μειώνοντας κατά 16,6% την αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική της ισχύ στο εσωτερικό. Σε μια περίοδο που οι τουρκικές προκλήσεις παραμένουν καθημερινές και η ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία του πλανήτη, η απουσία μιας κρίσιμης μονάδας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως λεπτομέρεια.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά, την οποία η κυβέρνηση υποβαθμίζει. Η εμπλοκή ελληνικών Patriot σε αναχαιτίσεις πυραύλων και drones από την Υεμένη τοποθετεί τη χώρα μας στο κάδρο μιας ευρύτερης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Το ενδεχόμενο αντιδράσεων ή αντιποίνων δεν είναι θεωρητικό. Ιδιαίτερα όταν η Τουρκία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην περιοχή και οι σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας παραμένουν εύθραυστες.

Η κυβέρνηση αντιπαραθέτει στα ερωτήματα την υπόσχεση για τεχνολογική αναβάθμιση των ελληνικών Patriot στο επίπεδο PAC-3 και την εμπειρία που αποκτούν τα πληρώματα σε πραγματικές επιχειρήσεις. Όμως αυτά τα επιχειρήματα δεν ακυρώνουν την ανάγκη για λογοδοσία ούτε απαντούν στο βασικό ερώτημα: είναι η Ελλάδα πιο ασφαλής σήμερα από αυτή την επιλογή ή απλώς ανέλαβε ακόμη έναν κίνδυνο στο όνομα μιας συμμαχικής υποχρέωσης;

Η άμυνα μιας χώρας δεν μπορεί να λειτουργεί με επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς. Οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι εργαλείο επίδειξης καλής θέλησης προς τρίτους. Είναι η ασπίδα της Ελλάδας. Και κάθε φορά που μια κυβέρνηση αποφασίζει να μετακινήσει αυτή την ασπίδα έξω από τα σύνορα, οφείλει να εξηγεί με απόλυτη καθαρότητα ποιο είναι το όφελος και ποιο το τίμημα.

Στο τέλος της ημέρας, οι Patriot μπορεί να προστάτευσαν τις εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, το ερώτημα που μένει όμως αναπάντητο είναι ποιος προστατεύει καλύτερα τα ελληνικά συμφέροντα.