Του Ανδρέα Καψαμπέλη
Αναμένοντας τις αποφάσεις των αγροτών μετά την προχθεσινή συνάντηση των εκπροσώπων τους με τον Κ. Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά είναι σε ποια πραγματική βάση βρίσκεται -έπειτα από αυτόν τον κύκλο- το αγροτικό ζήτημα της χώρας. Και, κυρίως, αν βρισκόμαστε μπροστά σε μια προσωρινή εκτόνωση ή σε μια βαθύτερη κρίση που απλώς μετατίθεται χρονικά, μέχρι την επόμενη σύγκρουση.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση δείχνει να θεωρεί ότι τα δύσκολα πέρασαν. Ότι ο πολιτικός χρόνος κερδήθηκε, τα μπλόκα υποχώρησαν και η πίεση στις εθνικές οδούς χαλάρωσε. Εκ πρώτης όψεως, η εικόνα αυτή μπορεί να μοιάζει βάσιμη. Μόνο που η πολιτική συχνά χάνει όταν αρκείται στην εικόνα. Γιατί πίσω από τη φαινομενική «ομαλοποίηση» κρύβεται μια πραγματικότητα πολύ πιο εύθραυστη και, τελικά, πιο εκρηκτική, με κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Οι αγρότες, από την άλλη πλευρά, ύστερα από περισσότερες από 50 ημέρες κινητοποιήσεων, δήλωσαν καθαρά ότι δεν έμειναν ικανοποιημένοι από τις ανακοινώσεις και τις δεσμεύσεις του πρωθυπουργού. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο αν μπορούσαν να συνεχίσουν με την ίδια ένταση. Είναι αν τους δόθηκε οποιοσδήποτε ουσιαστικός λόγος να σταματήσουν. Και αν δεν κέρδισαν ούτε όσα δικαιούνταν ούτε όσα διεκδικούσαν, τότε ποιος μπορεί σοβαρά να μιλήσει για «λύση» και πολιτική διαχείριση;
Ο μεγάλος χαμένος, όπως και να το δει κανείς, είναι ο πρωτογενής τομέας της χώρας. Ένας τομέας που αντιμετωπίζεται σταθερά όχι ως εθνική προτεραιότητα, αλλά ως λογιστικό βάρος. Η κυβέρνηση -και προσωπικά ο κ. Μητσοτάκης- επέλεξε να περιορίσει το πρόβλημα σε αριθμούς, κόστη και «αντοχές του Προϋπολογισμού», φτάνοντας στο σημείο να δηλώνει κυνικά πως «δεν πρόκειται να δώσω άλλα» και παρουσιάζοντας εμμέσως τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους ως επαίτες και όχι ως παραγωγούς πλούτου, εργασίας και κοινωνικής συνοχής στην περιφέρεια.
Όσοι πιστεύουν ότι το αγροτικό πρόβλημα «έκλεισε» είτε επειδή η κυβέρνηση κατέγραψε μια πύρρειο νίκη είτε επειδή οι αγρότες έφτασαν στα όρια της φυσικής και οικονομικής τους αντοχής κάνουν σοβαρό λάθος. Τα δύσκολα δεν τελείωσαν· τώρα αρχίζουν. Και μέσα σε αυτό το τοπίο, ο απόηχος της συμφωνίας Mercosur -που υπογράφηκε την περασμένη εβδομάδα- έρχεται να προσθέσει νέες πιέσεις σε έναν ήδη αποδυναμωμένο τομέα, χωρίς καμία ουσιαστική θωράκιση ή εθνική στρατηγική.
Η συρρίκνωση του πρωτογενούς τομέα δεν αποτελεί μελλοντική απειλή αλλά παγιωμένη πραγματικότητα. Δεν πρόκειται για μια συγκυριακή δυσκολία, αλλά για το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών και διαρκούς αδιαφορίας. Όσο η κυβέρνηση επιμένει να αντιμετωπίζει την αγροτική παραγωγή ως πρόβλημα προς διαχείριση και όχι ως στρατηγικό πυλώνα της οικονομίας, το κόστος θα μεταφέρεται στην κοινωνία συνολικά, η ύπαιθρος θα ερημώνει, η παραγωγή θα υποχωρεί και η διατροφική αυτάρκεια θα υπονομεύεται. Και τότε δεν θα μιλάμε πια για αγροτικό ζήτημα, αλλά για εθνική αποτυχία με ονοματεπώνυμο…
Και τώρα το ευρωκοινοβούλιο ψήφισε να πάει η συμφωνία στο ευρωπαϊκό δικαστηριοοοοοοοο!!!
Τα ζώα της ΝΔ δεν κατάλαβαν τι ψήφιζαν; Οι ηλίθιοι των Αθηνών δεν κατάλαβαν τι τους διέταξαν να ψηφίσουν;;;;;
Ότι πουν οι Γερμανοί!! Το ξέρουμε αλλα …..
Τι δυναμη είχαν για να αλλαξουν την κατάσταση οι αγρότες από την στιγμή που η συμφωνία mercosur ψηφίστηκε και ή χώρα μας ήταν με χέρια πόδια μέσα..;Προσωρινά έχει παγώσει η συμφωνία λόγω αντιδράσεων.Μενει να δούμε αν δεν θα ισχύσει,αν και η συμφωνία ήταν υπό εργασίες για 20 χρόνια και αν παγώσει θα είναι για 2 χρόνια και θα επανέλθει στο προσκήνιο κάποια στιγμή γιατί η πλειοψηφία των χωρών της Ευρωπαϊκής ένωσης είναι υπέρ της συμφωνίας.Θα μπορουσε να αλλάξει το εμπόριο των αγροτών ή να σταματούσαν οι μεσάζοντες να υπάρχουν που ζητούν οι αγρότες,εν μέσω πλην σαφώς..;Στο σημερινό σύστημα, ένα σούπερ μάρκετ αγοράζει από έναν χονδρέμπορο, ο οποίος αγοράζει από έναν διανομέα, ο οποίος αγοράζει από τον αγρότη.Το μείζον πρόβλημα των αγροτών είναι τα χέρια που παρουσιάζονται από το χωράφι στο ράφι.Ειναι όμως κάπως δύσκολο να κάνει το κράτος τον επιχειρηματία και αν έλεγε σας αποθηκεύω όλη την παραγωγή και την μεταφέρω στα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα θα ήταν ανήκουστο ή σενάριο επιστημονικής φαντασίας.Σε κάποιο άλλο σημείο ομως της γης και στην πραγματικότητα,η Ινδία, χρησιμοποιεί μια ψηφιακή πλατφόρμα για να μεταφέρει 1.400 τόνους προϊόντων καθημερινά από τους αγρότες στα καταστήματα σε 12 ώρες,παρακάμπτοντας 5-6 στρώματα μεσαζόντων.Η Κένυα,παρέχει ψηφιακή πίστωση. Αντί για μετρητά,τα οποία μπορεί να δαπανηθούν για άλλα πράγματα, ο αγρότης λαμβάνει ένα κινητό κουπόνι για τους ακριβείς σπόρους και το λίπασμα που χρειάζεται και στη συνέχεια τα επιστρέφει μετά τη συγκομιδή. Οι αγρότες παραμένουν ανεξάρτητοι,αλλά αποκτούν τα εργαλεία των μεγάλων εταιρειών,οι νεοσύστατες τεχνολογικές επιχειρήσεις παρέχουν την πλατφόρμα και το σύστημα
και το κράτος παρέχει απλώς το διαδίκτυο και τους νόμους για να διασφαλίσει ότι κανείς δεν θα εξαπατηθεί.Με το σύστημα αυτό,εξυπηρετούνται ακόμα και αυτοί που έχουν 1 ή 2 στρεμματα γης.
Ο αγρότης δεν χρειάζεται να κατανοεί το blockchain ή την τεχνητή νοημοσύνη. Χρησιμοποιεί μια απλή εφαρμογή,όπως το OneSoil ή το Cropwise,που λειτουργεί ως προσωπικός βοηθός του.Όταν φυτεύει μια καλλιέργεια ή γεννιέται μια αγελάδα, την καταγράφει.Η εφαρμογή την επισημαίνει αυτόματα με μια τοποθεσία GPS και μια χρονική σήμανση.Αντί για κυβερνητική εντολή, η εφαρμογή στέλνει μια ειδοποίηση.Η ζήτηση της αγοράς φερειπειν για καρότα αυξάνεται στον Βορρά. Εάν συγκομίσετε την επόμενη εβδομάδα, η τιμή είναι εγγυημένη στα 2€/κιλό.Όταν η σοδειά είναι έτοιμη, ο αγρότης κάνει κλικ στην λίστα προς πώληση. Το σύστημα του
αντιστοιχίζει ένα φορτηγό μεταφοράς και έναν αγοραστή.Οταν μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ για παράδειγμα ή ένας παγκόσμιος αγοραστής όπως η ΕΕ,κάνει μια παραγγελία,τα χρήματά τους κλειδώνονται στο ψηφιακό σύστημα και με το που φτάσει το φορτηγό στο σούπερ μάρκετ, ο παραλήπτης σαρώνει έναν Κωδικό QR στο κιβώτιο ως μία αναλογία της ψηφιακής υπογραφής.Το ψηφιακό συμβόλαιο λέει στο σύστημα ότι το προϊόν έφτασε και είναι της σωστής ποιότητας και μέσα σε δευτερόλεπτα, τα χρήματα μετακινούνται από τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ απευθείας στο ψηφιακό πορτοφόλι του Αγρότη. Δεν υπάρχει περίοδος αναμονής 30 ημερών, δεν υπάρχουν τράπεζες και δεν υπάρχουν “μεσάζοντες” που να παίρνουν μέροςΔεν είναι απαραίτητο να παρακαλάς ένα κράτος να αναλάβει την αγροκαλλιεργεια,μπορείς να παραδειγματιστείς και από άλλες χώρες που βασίζονται στον πρωτογενή τομέα.
Αλήθεια, εμείς που βασιζόμαστε εκτός από την αγροκαλλιεργεια και τον τουρισμό..;
Στην αυτοκινητοβιομηχανία ή την βαριά βιομηχανία χάλυβα..;Οι αγρότες,θα πρέπει να σκεφτούν διαφορετικά και συλλογικά εκτός της κυβερνητικής θέλησης,με μάρκετινγκ και τεχνολογία,με σκοπό να αρχίσουν να προωθούν τα προϊόντα τους στα καταστήματα ή στα σούπερ μάρκετ ή να αρχίσουν να δημιουργούν ανεξάρτητα τοπικά σουπερμάρκετ με τα κέρδη από τους συνεταιρισμούς ή τούς κεφαλαιούχους του αγροτικού τομέα.
Οσα συλλαλητήρια και αν κάνουν, αν δεν υπαρχει στο μυαλό τους μια διαφορετική άποψη για τον τρόπο διαχείρισης του αγροτικού εμπορίου τίποτα δεν θα αλλάξει και περιοχές όπως η Πελοποννήσος και η Κρήτη θα μείνουν να εξάγουν οι μεγαλοπαραγωγοι και οι υπόλοιποι θα συντηρουνται στις περιοχές τούς μέχρι να σταματήσει τελείως η τροφοδοσία στην πρωτεύουσα λόγω φτηνών λατινικών παραγωγών με αμφιβολου ποιότητας προϊόντων..
Είναι απλή η λύση και έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν (πχ ΑΣΟ για όσους ξέρουν): το κράτος να παίξει το ρόλο του «μεσάζοντα», αγοράζοντας σε συμφωνημένη τιμή από τους αγρότες και πουλώντας (με μηδενικό κέρδος, μόνο ότι χρειάζεται για τα έξοδα του οργανισμού) στους πωλητές λιανικής.