Η ιστορία της αφής της Ολυμπιακής φλόγας

Καθιερώθηκε τον 8ο π.Χ. αιώνα στην Αρχαία Ολυμπία με σκοπό την επιβολή της ειρήνης

Του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη

Η αφή της Ολυμπιακής φλόγας στην Αρχαία Ολυμπία, μετά τις τελετές που έγιναν στο Παναθηναϊκό Στάδιο, ταξιδεύει τώρα με πλοίο για το Παρίσι όπου θα διεξαχθούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες.

Ο θεσμός της αφής της Ολυμπιακής φλόγας, μπορεί να καθιερώθηκε το 1936 στην Ολυμπιάδα του Βερολίνου, οι καταβολές του όμως βρίσκονται στην αρχαία Ελλάδα. Σύμφωνα με την παράδοση, ο βασιλιάς της Ήλιδος Ίφιτος, μαζί με τους βασιλείς της Σπάρτης Λυκούργο και της Πίσας Κλεοσθένη, στις αρχές του 8ου π. Χ. αιώνα καθιέρωσαν κοινή λατρεία, παραπλεύρως του ναού του Δία στην Ολυμπία, τελώντας ταυτόχρονα ανά τετραετία αθλητικούς αγώνες.

Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος, η εκδήλωση αυτή  είχε ως στόχο, κατά την διάρκεια  των αγώνων αυτών, να καθιερωθεί η Ολυμπιακή εκεχειρία και να επιβάλλεται όσο διαρκούν, η ειρήνη. Ζητούσαν μάλιστα από τον Δία, να χαρίσει ειρήνη σε όλους τους λαούς της γης και να στεφανώσει τους νικητές του ιερού αγώνα.

Τότε, κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων στην  Αρχαία Ολυμπία, γινόταν η αφή της Ολυμπιακής φλόγας με τη μορφή θρησκευτικής τελετής. Η  αφή γινόταν από τον ιερέα και ο αθλητής που παρελάμβανε την δάδα, την παρέδιδε στον επόμενο για να φτάσει στον βωμό άσβεστη, όσο διαρκούσαν οι αγώνες.

Το 1936 το ναζιστικό καθεστώς στο πλαίσιο της προσπάθειας να οργανώσει με μεγαλοπρέπεια του Ολυμπιακούς του Βερολίνου και να προπαγανδίσει τις ιδέες του Χίτλερ, αναβίωσε την αφή της Ολυμπιακής φλόγας μετά από 27 αιώνες.

Μία πανέξυπνη και ταλαντούχος σκηνοθέτις, αγαπημένη του Χίτλερ, η ηλικίας 32 ετών Λένι  Ρίφενσταλ, που πέθανε το 2002  σε ηλικία 102 ετών, αναλαμβάνει την οργάνωση της αφής, στην αρχαία Ολυμπία. Σε ειδική τελετή η χορογράφος ιέρεια Κούλα Πράτσικα  αναπέμπει τις ικεσίες στον Δία.

“Ω Δία, άρχων του παντός και των πάντων, οδηγέ, εις εσέ ώ Ζεύ, αναπέμπω την ικεσίαν ταύτην ως αρχήν των  ύμνων μου…”

Η φλόγα εκδηλώθηκε με κοίλο κάτοπτρο από τις ακτίνες του ήλιου στον ιερό χώρο της Ολυμπίας  στις 20 Ιουλίου 1936 και παραδόθηκε από την ιέρεια στον πρώτο λαμπαδηδρόμο Κώστα Κανδύλη. Η Ρίφενσταλ, με μια μεγάλη ομάδα τεχνικών και οπερατέρς κινηματογραφεί την αφή και την διαδρομή, από την Αρχαία Ολυμπία, έως το κατάμεστο  Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου.

Η φλόγα, με έναν δρομέα ανά χιλιόμετρο, πέρασε από την Βουλγαρία, την Ουγγαρία, την Αυστρία και την Τσεχοσλοβακία και έφτασε στο Βερολίνο την 1η Αυγούστου, μετά από ένδεκα ημέρες. Ο Γερμανός πρωταθλητής Φρίτζ  Σίλγκεν την μεταφέρει για να ανάψει τον βωμό, προκαλώντας  συγκίνηση στις δεκάδες χιλιάδες των θεατών, ενώ οι φιλαρμονικές παιάνιζαν τον Ολυμπιακό ύμνο…

Τραγική ειρωνεία: Πέντε χρόνια μετά, οι Γερμανοί που πήραν το φως του Ολυμπισμού και της ειρήνης από την Αρχαία Ολυμπία, εισέρχονται τώρα με τα όπλα ως κατακτητές στην Ελλάδα. Και η  τραγική σύμπτωση: Εκείνος που  θα σηκώσει την σβάστικα στον Ιερό βράχο της Ακρόπολης είναι ο σύζυγος της Λένι Ρίφενσταλ,  λοχαγός των καταδρομών Πήτερ Γιάκομπι.

Θα έπρεπε να περάσουν 12 χρόνια για να ξαναγίνει η τελετή αφής της ολυμπιακής φλόγας. Μεσολάβησε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος που ματαίωσε τις ολυμπιάδες του 1940 και 1944.

Έτσι φτάσαμε στο καλοκαίρι του 1948 όπου στην Αρχαία Ολυμπία αρχίζουν οι  τελετές αφής. Την χώρα όμως μαστίζει εμφύλιος πόλεμος. Η πρωθιέρια Μαρία Αγγελακοπούλου, μαζί της και η Αλέκα Κατσέλη, λόγω της κατάστασης δεν μπορεί να φτάσει εκεί.  Γύρω από τους λόφους της Αρχαίας Ολυμπίας  με εντολή του πρωθυπουργού Θεμιστοκλή Σοφούλη ακροβολίζεται ένα Σύνταγμα Πεζικού και λαμβάνει μέτρα για να γίνει απρόσκοπτα η τελετή της αφής. Λίγο μετά η φλόγα θα μεταφερθεί με πλοίο στο Λονδίνο.

Η Ολυμπιακή φλόγα ταξίδεψε στις τέσσερις από τις πέντε ηπείρους, πλην της Αφρικής. Στην Ευρώπη ταξίδεψε, δύο φορές στο Λονδίνο, και από μία φορά στην Ρώμη, στο Ελσίνκι, στο Βερολίνο, στο Μόναχο, στην Μόσχα, στην Βαρκελώνη και στην Αθήνα. Στην Αμερική  ταξίδεψε, στο Λος Άντζελες, στο Μεξικό, στο Μόντρεαλ, στην  Ατλάντα και στο  Ρίο ντε Τζανέιρο. Στην Αυστραλία ταξίδεψε στην Μελβούρνη και το Σύδνεϋ, στην Ασία στο Τόκιο, την Σεούλ και το Πεκίνο, ενώ δυο φορές λόγω πολέμου ματαιώθηκαν οι Ολυμπιακοί αγώνες και δεν υπήρξε αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, το 1940 για το Τόκιο και το 1944 για τα Λονδίνο.

Από την πρώτη αφή της ολυμπιακής φλόγας πριν από 84 χρόνια, ακολούθησαν άλλες 16  και φτάσαμε στην σημερινή 18η. Θα ακολουθήσουν στο μέλλον ακόμα περισσότερες, με έντονη την  Ελληνική σφραγίδα  που αποτυπώνεται στο τρίπτυχο: Ολυμπιακοί Αγώνες, Ολυμπιακή Φλόγα, Ολυμπιακός Ύμνος. Γι’ αυτό η  Ελλάδα, η κοιτίδα του Ολυμπισμού, η χώρα που διαχέει το φως του πολιτισμού, η διαρκής λαμπηδόνα, θα πρέπει να μείνει εσαεί ο θεματοφύλακας  της ολυμπιακής ιδέας  με την οποία θα φωτίζει, θα εμπνέει και θα καθοδηγεί τον κόσμο στην ειρήνη και τον πολιτισμό.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Τελευταία άρθρα

Μνήμη Τάσου Κρατημένου

Την περασμένη Κυριακή το μεσημέρι βρέθηκα στο Καλονέρι Λαγκαδίων Γορτυνίας, όπου κηδέψαμε με στρατιωτικές τιμές τον εφ. Ανθυπασπιστή Αναστάσιο...

Υποσμηναγός (Ι) Νικόλαος Σιαλμάς, «…ΤΟΙΣ ΚΕΙΝΩΝ ΡΗΜΑΣΙ ΠΕΙΘΟΜΕΝΟΣ»

Όνειρο κάθε Έλληνα Αεροπόρου, πριν ακόμη εισέλθει στη Σχολή Ικάρων, είναι να ανοίξει τα φτερά του και να ξεχυθεί...

Ελλάδα: Μια ανοργάνωτη χώρα ηλικιωμένων

Κάθε φορά που η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία ανακοινώνει τις προβλέψεις της, είναι σαν να βγάζει πολεμικά ανακοινωθέντα. Σαν να...

Για να ζήσει η χώρα: Κουράγιο, καρτερία και συντροφικότητα

Στο κείμενο που ακολουθεί υπήρξε μια ομιλία της οποίας η καταγραφή -ηθελημένα- έγινε εκ των υστέρων. Παρουσιάστηκε ως παρέμβαση...