Του Outsider
Κάθε φορά που ανακοινώνονται τα στοιχεία για τον πληθωρισμό, η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από έναν αριθμό. Ακολουθούν οι δηλώσεις ότι οι μισθοί αυξάνονται, ότι το ΑΕΠ ενισχύεται και ότι η οικονομία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Όμως υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν αποτυπώνεται στους πανηγυρισμούς ούτε στα κυβερνητικά αφηγήματα. Ο πραγματικός πληθωρισμός που βιώνουν οι μικρομεσαίοι είναι πολύ μεγαλύτερος από τον επίσημο.
Ο λόγος είναι απλός. Οι οικογένειες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα δεν καταναλώνουν όπως ο «μέσος όρος» που χρησιμοποιούν οι στατιστικές. Το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους κατευθύνεται σε ανελαστικές δαπάνες, ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο, ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα, θέρμανση, νερό, βασικά είδη διατροφής και μετακινήσεις. Αυτές οι δαπάνες δεν είναι επιλογή. Είναι προϋπόθεση για να ζήσει μια οικογένεια με αξιοπρέπεια.
Ακριβώς σε αυτές τις κατηγορίες καταγράφηκαν τα τελευταία χρόνια οι μεγαλύτερες αυξήσεις. Τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί, το ενεργειακό κόστος παραμένει δυσβάσταχτο, ενώ η επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ έχει μετατραπεί σε καθημερινή δοκιμασία. Για τον πολίτη που διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του σε αυτές τις ανάγκες, ο πραγματικός πληθωρισμός δεν είναι ο επίσημος αριθμός που ανακοινώνεται. Είναι πολύ υψηλότερος, σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και διπλάσιος.
Γι’ αυτό και η σύγκριση του επίσημου πληθωρισμού με τις αυξήσεις των μισθών είναι συχνά παραπλανητική. Μπορεί ένας εργαζόμενος να λάβει μια ονομαστική αύξηση, αλλά όταν οι βασικές του δαπάνες αυξάνονται με πολύ ταχύτερο ρυθμό, η αγοραστική του δύναμη μειώνεται. Στο τέλος του μήνα δεν περισσεύουν περισσότερα χρήματα. Αντίθετα, συχνά δεν επαρκούν ούτε για τις στοιχειώδεις ανάγκες.
Το ίδιο ισχύει και για χιλιάδες μικρομεσαίους επαγγελματίες. Πληρώνουν ακριβότερη ενέργεια, υψηλότερα ενοίκια, αυξημένο κόστος πρώτων υλών και μεταφορών, ενώ ταυτόχρονα καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα μεγαλύτερες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Η πίεση αυτή συρρικνώνει τα περιθώρια επιβίωσης και οδηγεί πολλές επιχειρήσεις σε οικονομική ασφυξία.
Η ανάπτυξη μιας οικονομίας δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από τους μακροοικονομικούς δείκτες. Αν οι πολίτες αισθάνονται κάθε μήνα φτωχότεροι, αν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να επιβιώσουν και αν η καθημερινότητα γίνεται ολοένα ακριβότερη, τότε υπάρχει μια προφανής αντίφαση ανάμεσα στους αριθμούς και στην πραγματική ζωή.
Η οικονομική πολιτική οφείλει να κρίνεται από το αν βελτιώνει το διαθέσιμο εισόδημα των πολλών και όχι από το αν επιβεβαιώνει τους μέσους όρους των στατιστικών. Όσο η κυβέρνηση επιλέγει να προβάλλει μόνο τους γενικούς δείκτες, αποφεύγοντας να αναγνωρίσει το δυσανάλογο βάρος που σηκώνουν τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, η δημόσια συζήτηση θα παραμένει ελλιπής. Για τους μικρομεσαίους, ο πραγματικός πληθωρισμός μετριέται στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στον λογαριασμό του ρεύματος και στο ενοίκιο του σπιτιού. Και εκεί, δυστυχώς, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή από τους επίσημους αριθμούς.
