Φωτο: ΑΠΕ - ΜΠΕ
Φωτο: ΑΠΕ - ΜΠΕ
30/12/2020 15:00
Του Strange Attractor​​
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Περί των «ειδικών»…

Εδώ και σχεδόν ένα χρόνο, με την επέλαση της πανδημίας του κορονοϊού, ο μέσος πολίτης, ανήμπορος να κρίνει από μόνος του τα σύνθετα ιατρικά ζητήματα που έχουν προκύψει και που άλλαξαν τις ζωές μας, παρακολουθεί με θρησκευτική ευλάβεια τους ειδικούς.

Οι διάφοροι αυτοί ειδικοί, λοιμωξιολόγοι, επιδημιολόγοι και λοιποί επιστήμονες της υγείας, παρελαύνουν καθημερινά από τις οθόνες μας παρουσιάζοντας στο ανίδεο κοινό την μεστή τους γνώση, συμβουλεύοντας παράλληλα τους κυβερνώντες πως θα πρέπει να δράσουν.

Τελευταία μάλιστα, με την ελπίδα του εμβολίου, οι εμφανίσεις τους πολλαπλασιάστηκαν.

Με αποτέλεσμα πολλοί εξ αυτών να έχουν γίνει σελέμπριτις, να έχουν αποκτήσει σκληροπυρηνικούς οπαδούς και ένας ή δυο εξ αυτών να έχουν χαρακτηριστεί ακόμη και ως … σύμβολα του σεξ!

Όλα αυτά είναι λογικά, αφού ποιους άλλους θα ακούσουμε σε περιόδους κρίσης αν όχι τους ειδικούς;

Μήπως τη Ραχήλ; Τον Θαλασσινό; Τη Μποφίλιου; Τον φίλο μου τον Μήτσο;

Όχι. Με την υψηλή καθοδήγηση της κυβέρνησης και τη συνδρομή (με το αζημίωτο) των ΜΜΕ, ακούμε και υπακούμε στους ειδικούς.

Αυτοί ξέρουν… έτσι δεν είναι;

Έλα όμως που πολλές φορές στο παρελθόν, όχι αναγκαστικά σε περιόδους κρίσης, οι εκάστοτε ειδικοί έχουν πέσει έξω. Και μάλιστα παταγωδώς.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο ειδικότερος των ειδικών Αϊνστάιν, ο οποίος επί πολλά χρόνια επέμενε ότι ποτέ δεν θα μπορέσει ο άνθρωπος να χαλιναγωγήσει την πυρηνική ενέργεια. Και είχε και σοβαρά επιστημονικά επιχειρήματα.

Σήμερα, πάνω από το 15% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται μέσω της πυρηνικής.

Ένας άλλος ειδικός, ο Βρετανός οικονομολόγος John Maynard Keynes, είχε γράψει πως το αργότερο το 2030, το επίπεδο ανάπτυξης και ο πλούτος που θα παραχθεί, θα επέτρεπε στον μέσο άνθρωπο να εργάζεται το πολύ 15 ώρες την εβδομάδα… Τέτοια ακούει ο Κουτσούμπας και χαίρεται, με τον Τζίμερο να βγάζει φλύκταινες.

Ένας άλλος διάσημος οικονομολόγος, ο καθηγητής του Yale Irving Fisher, που θεωρούταν ο «μάγος της Γουόλ Στριτ», το 1929, λίγες μόνο μέρες πριν από την ολοκληρωτική κατάρρευση των χρηματιστηρίων και το μεγάλο Κραχ που ακολούθησε, είχε προβλέψει πως «οι τιμές των μετοχών θα παραμείνουν ψηλές, ο κόσμος που επενδύει θα πλουτίσει και πως το χρηματιστήριο είναι πιο ασφαλές από ποτέ».

Θέλετε κι άλλες προβλέψεις ειδικών;

Το 1903 ο πρόεδρος της Michigan Savings Bank συμβούλευσε τον δικηγόρο του Χένρι Φορντ να γλιτώσει τις οικονομίες του και να μείνει μακριά από ουτοπίες, αφού «το άλογο θα παραμείνει κυρίαρχο ενώ τα αυτοκίνητα είναι απλά μια περαστική μόδα».

Και μιας και μιλάμε για αυτοκίνητα, η εφημερίδα The New York Times είχε δημοσιεύσει ένα επιστημονικό άρθρο το 1904, σύμφωνα με το οποίο ένας σούπερ διάσημος ιατρός της εποχής επέμενε πως «ο εγκέφαλος του ανθρώπου δεν μπορεί να ταξιδεύει πάνω από 14 χιλιόμετρα την ώρα, άρα το αυτοκίνητο είναι καταδικασμένο».

Κάτι ανάλογο έλεγαν οι ειδικοί της εποχής και για τα τρένα. Π.χ. ο επιφανής Dr. D. Larder, που το 1800 είχε αποφανθεί πως «η ταχύτητα των 30 χλμ/ω που αναπτύσσει ο σιδηρόδρομος θα προκαλέσει ασφυξία στους επιβάτες…».

Ακόμη και για τα άρματα μάχης έπεσαν έξω οι ειδικοί, με τον υπασπιστή του στρατάρχη Haig, να τον προειδοποιεί το 1916 ότι «μόνο ηλίθιοι ή προδότες πιστεύουν πως αυτά τα σιδερένια κουτιά μπορούν να αντικαταστήσουν το ιππικό…».

Θέλετε κάτι και για τα αεροπλάνα;

«Η πτήση από συσκευές βαρύτερες του αέρα είναι κάτι το πρακτικώς αδύνατο και άνευ σημασίας».

Ποιος το είπε, και μάλιστα 10 μήνες πριν από την ιστορική πρώτη πτήση των αδελφών Ράιτ;

Ο διάσημος ειδικός μαθηματικός και αστρονόμος Dr Simon Newcomb.

Το 1876, ο πρόεδρος της Western Union, William Orton, χαρακτήρισε το τηλέφωνο ως ένα «παιχνιδάκι», όταν ο Alexander Graham Bell προσφέρθηκε να του πουλήσει την ευρεσιτεχνία του για μόλις $100.000.

Όπως έγραψε ο Orton, «η όλη ιδέα είναι ηλίθια, αφού υπάρχει ο τηλέγραφος και λειτουργεί μια χαρά».

Κάτι αντίστοιχο είπε και ο Steve Ballmer, CEO της Microsoft, το 2007 για το iPhone, το οποίο «αποκλείεται να πετύχει εμπορικά».

Πάμε και στον κινηματογράφο. Με τον Τσάρλι Τσάπλιν να επιμένει πως είναι απλά μια μόδα, μια κονσέρβα και πως θα αποτύχει αφού οι θεατές θέλουν να βλέπουν ζωντανούς ανθρώπους στη σκηνή.

Μερικά χρόνια αργότερα, με τον βουβό κινηματογράφο να έχει καθιερωθεί, ο συνιδρυτής της Warner Brothers H.M. Warner, δήλωνε με ζέση: «Ποιος βλάκας θα θέλει να ακούει τους ηθοποιούς να μιλάνε»;

Κάτι ανάλογο και με την τηλεόραση.

Με τον διευθυντή της 20th Century Fox, Daryll Zanuck να ισχυρίζεται πως «δεν θα πιάσει, αφού ο κόσμος θα βαρεθεί να κοιτάει κάθε βράδυ ένα ξύλινο κουτί».

Και ερχόμαστε στα κομπιούτερ, με τον Ken Olson, CEO της παντοδύναμης τότε Digital Equipment Corporation, να προειδοποιεί πως «δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός ή πρακτικός λόγος για να έχουμε υπολογιστές στα σπίτια μας…».

Το 1966 οι ειδικοί της εποχής, σύμφωνα με το περιοδικό ΤΙΜΕ, προβλέποντας την αγορά του 2000, είχαν καταλήξει στο ότι τα εξ αποστάσεως ψώνια, αν και εφικτά, δεν θα πιάσουν διότι οι γυναίκες κυρίως θέλουν να ψωνίζουν σε μαγαζιά, να βγαίνουν από το σπίτι και να ψαχουλεύουν τα ρούχα που θέλουν να αγοράσουν.

Ευτυχώς που δεν τους άκουσε ο Άδωνις (ο εφευρέτης του Κλικ Αγούεϊ), αλλά ούτε και οJeff Bezos, που με την ΑΜΑΖΟΝ κατάφερε να συσσωρεύσει περιουσία ύψους άνω των $150 δισ.

«Οι Μπιτλς» δεν έχουν καμία τύχη, κανένα μέλλον».

Έτσι αποφάνθηκε ο ειδικός ανεύρεσης νέων ταλέντων της εταιρίας δίσκων Decca το 1962.

Και όπως είπε στον ατζέντη τους, τον Brian Epstein, «δεν μας αρέσει ο ήχος τους… εξάλλου τα τετραμελή συγκροτήματα με κιθάρες έχουν τελειώσει»!

Τέλος, ας δούμε και τι λέγανε οι ειδικοί για τον Τιτανικό, τον οποίο χαρακτήριζαν αβύθιστο.

Πριν από το πρώτο και μοιραίο ταξίδι του, ο καπετάνιος του πλοίου Edward J. Smith δήλωνε στους δημοσιογράφους «δεν μπορώ καν να φανταστώ κάποια αιτία που να μπορέσει να βυθίσει το πλοίο μου».

Με τον αντιπρόεδρο της White Star Line, Phillip Franklin να συμπληρώνει με στόμφο πως «το συγκεκριμένο πλοίο είναι κυριολεκτικά αβύθιστο».

Θα μου πείτε, καλά όλα αυτά, έχουν την πλάκα τους, αλλά άλλο η ιατρική.

Εκεί δεν χωράνε εικασίες και οι ειδικοί είναι όντως ειδικοί.

Να όμως που και στην ιατρική κάποιοι ειδικοί αποδείχτηκαν ανίδεοι.

Όπως π.χ. ο Βρετανός Sir John Eric Erichsen, ανώτατος χειρουργός του κράτους και προσωπικός ιατρός της Α.Μ. βασιλίσσης Βικτωρίας, ο οποίος το 1873 επέμενε πως «η κοιλιακή χώρα, το στήθος και ο εγκέφαλος δεν πρόκειται ποτέ να δεχθούν νυστέρι».

Ένα μόλις χρόνο μετά, ο επίσης Βρετανός Rickman Godlee πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχή αφαίρεση όγκου από ανθρώπινο εγκέφαλο…

Εσείς εμβόλιο θα κάνετε ή περιμένετε να αποφανθούν οι ειδικοί;