#_CRON_JOB_#
#_CRON_JOB_#
26/01/2012 14:15
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Το εμπάργκο πετρελαίου στο Ιράν και η πολεμική διπλωματία


Νέες κυρώσεις επιβλήθηκαν στο Ιράν, το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενες πιέσεις από τη διεθνή κοινότητα να σταματήσει το ερευνητικό του πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς, -ένα πρόγραμμα που εικάζεται πως υποθάλπτει ένα δεύτερο ‘κρυφό’ εγχείρημα κατασκευής πυρηνικών όπλων.


Η Αμερική ξεκίνησε πρώτη το νέο γύρο κυρώσεων που εστιάζονται πάνω σε μέτρα αποκλεισμού των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου και σε ‘πάγωμα’ των λογαριασμών των ανώτερων αξιωματούχων του καθεστώτος (Irish και Flynn, 2012). Παρόμοιες πολιτικές αποφασίστηκαν να ακολουθήσουν και η Ευρωπαϊκή Ένωση από την 1η Ιουλίου 2012 καθώς και η Ιαπωνία με την Νότιο Κορέα στο απώτερο μέλλον. Από την πλευρά τους η Ρωσία με την Κίνα κρατούν μια πιο επιφυλακτική στάση. Ενώ έχουν αρχίσει να περιορίζουν σταδιακά τις προμήθειες τους σε πετρέλαιο από το Ιράν, εν τούτοις, έχουν εκδηλώσει την εναντίωσή τους απέναντι στο ‘πετρελαϊκό’ εμπάργκο του ιρανικού καθεστώτος.


Οι Επιπτώσεις του Εμπάργκο στις Υπερχρεωμένες Χώρες


Ωστόσο, το εμπάργκο πετρελαίου που αποφασίστηκε μέσα στο Σαββατοκύριακο από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είχε την καθολική αποδοχή από όλα τα κράτη-μέλη. Πιο συγκεκριμένα, Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία εξέφρασαν την αντίθεσή τους με την απόφαση της Γαλλίας να επιβάλλει εμπάργκο πετρελαίου στο Ιράν. Οι χώρες αυτές υποστήριξαν πως οι επιπτώσεις του εμπάργκο –όπως η αύξηση τις τιμής του πετρελαίου διεθνώς και η περαιτέρω επιβάρυνση των εθνικών οικονομιών τους-, υποσκάπτουν τις προσπάθειές τους να ξεφύγουν από το στάδιο της χρεοκοπίας (Stevis, 2012).


Για αυτό το λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να επανεξετάσει την αποτελεσματικότητα των μέτρων που έλαβε πριν από τον Μάιο και η Ευρώπη κέρδισε μια περίοδο χάριτος ως την 1η Ιουλίου ώστε να βρει άλλους τροφοδότες πετρελαίου. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Ένωσης, η Ευρώπη είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραλήπτης πετρελαίου από το Ιράν μετά την Κίνα, με την Ελλάδα να  αντλεί το 35% των πετρελαϊκών αναγκών της από το Ιράν (Pawlak και Brunnstrom, 2012).  Αμέσως μετά την κοινοποίηση της απόφασης αυτής, διάφορες χώρες από την Μέση Ανατολή όπως η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ δεσμεύτηκαν να αυξήσουν την παραγωγή τους σε μαύρο χρυσό, ώστε να καλύψουν τα ιρανικά αποθέματα που θα χαθούν από το εμπάργκο.


Η Πολεμική Διπλωματία του Ιράν με τη Δύση


Μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα της αυξανόμενης ανησυχίας για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και των υπόγειων διαπραγματεύσεων των Ιρανών αξιωματούχων με τους έξι της διεθνής κοινότητας (Αγγλία, Αμερική, Γαλλία, Γερμανία, Κίνα και Ρωσία), η ‘πολεμική ρητορική’ του Ιράν πέρασε σε πράξεις.


Το Ιράν άρχισε να αντιδρά στην επιβολή του νέου πετρελαϊκού εμπάργκο. Στο τέλος του περασμένου χρόνου έφυγε και το τελευταίο αμερικανικό αεροπλανοφόρο από την περιοχή. Ακολούθως, το Ιράν απάντησε με δεκαήμερες στρατιωτικές ασκήσεις που διεξήχθησαν στον Περσικό Κόλπο στις αρχές αυτού του μήνα. Με το πέρας των ασκήσεων, ο ιρανικός στρατός ‘εγκαινίασε’ πυραυλικές δοκιμές μεγάλου βεληνεκούς (200 χλμ.). Επιπλέον, Ιρανοί αξιωματούχοι προέβησαν σε απειλές πως ο ιρανικός στρατός θα αποκλείσει το εμπόριο πετρελαίου στα Στενά του Ορμούζ, -μέσα από τα οποία διαπερνά καθημερινά το ένα-πέμπτο του εξαγόμενου πετρελαίου παγκοσμίως  (Tisdall, 2012).


Ωστόσο, η πολεμική διπλωματία του Ιράν δεν επαρκεί για να πείσει τη δύση για την αναγκαιότητα ενός στρατιωτικού χτυπήματος στην παρούσα χρονική συγκυρία. Παρόλα αυτά, προς επίδειξη στρατιωτικής δύναμης, έξι πολεμικά πλοία (αγγλικά, αμερικανικά και γαλλικά), -υπό την ηγεσία του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln-, διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ ανενόχλητα, ενώ παράλληλα ρωσικά πολεμικά πλοία κατέπλευσαν προς τη Συρία το περασμένο Σαββατοκύριακο (Gara, 2012). Επιπλέον, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολάς Σαρκοζύ, προειδοποίησε το Ιράν πως όσο δεν αποδέχεται την είσοδο εμπειρογνωμόνων της Διεθνής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στο πυρηνικό του πρόγραμμα, τόσο πιο κοντά έρχεται το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής επέμβασης –που θα προκαλέσει χάος σε όλη την Μέση Ανατολή (Irish και Flynn, 2012). Παράλληλα, ο Σαρκοζύ κάλεσε την Κίνα και την Ρωσία να υποστηρίξουν το εμπάργκο πετρελαίου εναντίον του Ιράν, ‘σε μια χρονική στιγμή που η διεθνής κοινότητα χρειάζεται την υποστήριξή τους.’


Οι Εξωγενείς Αποσταθεροποιητικοί Παράγοντες


Παρόλα αυτά, υπάρχουν δύο ακόμα, ‘εξωγενείς’ και εν δυνάμει αποσταθεροποιητικοί παράγοντες που μπορεί να τορπιλίσουν τις παρούσες προθέσεις τις δύσης για εξεύρεση λύσης μέσω της διπλωματικής οδού.


Ο πρώτος παράγοντας είναι οι ‘αντισυμβατικές πολεμικές πρακτικές’ που χρησιμοποιούνται υπογείως από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές τον τελευταίο καιρό. Όπως υποστηρίζουν οι Tabassum Zakaria και Caren Bohan (2012), αυτές συνοψίζονται σε πέντε γεγονότα: η καταστροφική ‘εισβολή’ του ηλεκτρονικού ιού Stuxnet στο πυρηνικό εργοστάσιο εμπλουτισμού ουρανίου στο Νατάνζ, η αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του πρέσβη της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσινγκτον, η κατάρριψη και η μη επιστροφή ενός αμερικανικού μη-επανδρωμένου κατασκοπευτικού σκάφους στο Ιράν, οι πρόσφατες εκρήξεις σε στρατιωτικές αποθήκες του Ιράν καθώς και η δολοφονία τεσσάρων Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων (ο τελευταίος την περασμένη εβδομάδα). Όλα αυτά τα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα περιστατικά που μπορούν εν δυνάμει να κλιμακώσουν την κρίση. Ευτυχώς όμως, παρά την πολεμική ρητορική, προς το παρόν, οι δύο πλευρές δεν έχουν κάνει το επόμενο βήμα.


Ο δεύτερος αποσταθεροποιητικός παράγοντας είναι οι απρόβλεπτες διαστάσεις της συριακής εξέγερσης. Πιο συγκεκριμένα, εξαιτίας της διεθνής απομόνωσης και της διφορούμενης στάσης της Κίνας, Ρωσίας και Τουρκίας, το Ιράν έχει απομείνει με μοναδικό ‘πιστό’ σύμμαχο την Συρία. Ωστόσο, με την παρούσα κοινωνικό-πολιτική αναταραχή στο εσωτερικό της, ο πρόεδρός Μπασάρ αλ Άσαντ φαίνεται αδύναμος να βοηθήσει τον σύμμαχο του αποφασιστικά. Το αντίθετο μάλιστα συμβαίνει, εφόσον πρόσφατα, το Ιράκ και το Ιράν τροφοδότησαν τον συριακό στρατό με πυρομαχικά για να αποκρούσει τους εξεγερθέντες, -μια κίνηση που επιβεβαιώνει την μακροχρόνια φιλία των τριών χωρών μεταξύ τους (Collinson, 2012).


Εν τούτοις όμως, το ενδεχόμενο μιας μετάστασης της συριακής κρίσεως στο Ιράν φοβίζει τον ανώτατο πνευματικό ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενέι. Οι μνήμες από τις ‘πράσινες’ εξεγέρσεις του 2009 δεν έχουν ακόμα ξεχαστεί. Οι αρχηγοί του ‘Πράσινου Κινήματος’ είναι είτε φυλακισμένοι, είτε έχουν τεθεί σε εξορία ή σε κατ’οίκον περιορισμό. Παρόλα αυτά, τα αιτήματά τους για δημοκρατικότερο και λιγότερο δεσποτικό Ιράν, με περισσότερη ελευθερία έκφρασης, διαφάνεια και ισονομία, είναι θέσεις που ενστερνίζονται οι νέοι ιρανοί που θέλουν και αυτοί με τη σειρά τους να ζήσουν τη δική τους Αραβική Άνοιξη (Tisdall, 2012). Επομένως, οι επερχόμενες εκλογές τον Μάρτιο ίσως δυνητικά να επιφέρουν μια δεύτερη ιρανική επανάσταση, σαν αυτή του Ιανουαρίου του 1978.


Το μέλλον του Ιράν


Είναι γεγονός πλέον πως το Ιράν έχει αρχίσει να αισθάνεται την ασφυκτική πίεση και την απομόνωσή του από τη διεθνή κοινότητα, μέσω του πρόσφατου εμπάργκο πετρελαίου. Σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, το εμπάργκο έχει αρχίσει να φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Πράγματι, Ιρανοί αντιπρόσωποι του ΟΗΕ πρόσφατα δήλωσαν πως είναι πρόθυμοι να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους έξι της διεθνής κοινότητας (James, 2012). Επιπλέον, η παρακαταθήκη της Αραβικής Άνοιξης σίγουρα φοβίζει τον Αγιατολάχ Χαμενέι για μια επερχόμενη κοινωνική επανάσταση. Ο αποκλεισμός του Ιράν από τη διεθνή κοινότητα, η δεσποτική εξουσία του ιερατικού καθεστώτος και τα καθημερινά περιστατικά ανισότητας, αδιαφάνειας και διαφθοράς γενικότερα, συγκεντρώνουν όλα τα στοιχεία ώστε να οδηγήσουν σε μια κοινωνική έκρηξη στις επερχόμενες εκλογές.


Συμπερασματικά λοιπόν, φαίνεται λογικό πως στο εγγύς μέλλον το Ιράν θα αναγκαστεί να διαπραγματευτεί με τη δύση. Πράγματι, οι αντισυμβατικές πρακτικές της δύσης, σε συνδυασμό με την επιβολή των κυρώσεων και την εκρηκτική κατάσταση στην περιοχή, φαίνεται να πετυχαίνουν για την ώρα τον στόχο τους, να ‘συνετίσουν’ το Ιράν.


Πάνος Παρασκευόπουλος



Βιβλιογραφία

Collinson, Stephen (2012), ‘Iran Supplying Weapons to Syria Crackdown: US Officials,’ Agence France Presse, 13 Ιανουαρίου 2012


Gara, Tom (2012), ‘Warships Enter Hormuz without Incident,’ Financial Times, 23 Ιανουαρίου 2012


Irish, John και Daniel Flynn (2012), ‘Time Running Out for Iran Diplomacy: Sarkozy,’ Reuters, 20 Ιανουαρίου 2012


James, Ian (2012), ‘Under Sanctions Pressure, Iran’s Leader Looks to Friends in Latin America for Support,’ Washington Post, 8 Ιανουαρίου 2012


Pawlak, Justyna και David Brunnstrom (2012), ‘EU States Agree Gradual Ban on Iran Oil, Sanctions on Central Bank,’ Reuters, 23 Ιανουαρίου 2012


Stevis, Matina (2012), ‘Greece May Replace Iran Oil Supply with Saudi –Greek Minister,’ Wall Street Journal, 23 Ιανουαρίου 2012


Tisdall, Simon (2012), ‘Iran Could Be Bluffing in the Strait of Hormuz –but Can US Risk Calling it?’ Guardian, 5 Ιανουαρίου 2012


Zakaria, Tabassum και Caren Bohan (2012), ‘Obama’s Olive Branch to Iran Turned into Sanctions Hammer,’ Reuters, 13 Ιανουαρίου 2012


ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια στο άρθρο! Γράψτε το πρώτο σχόλιο!

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τα δεδομένα σας είναι ασφαλή! H διεύθυνση email δε θα δημοσιευθεί. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τη δυνατότητα σχολιασμού στο antinews.gr .

Tα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.