Κυπριακό: Ο Ερντογάν παίζει την κολοκυθιά και το Μαξίμου περιμένει τον “Σουλτάνο”
09/01/2017 07:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Κυπριακό: Ο Ερντογάν παίζει την κολοκυθιά και το Μαξίμου περιμένει τον “Σουλτάνο”

Εβδομάδες τώρα το μέγαρο Μαξίμου βρίσκεται σε αναμονή της απάντησης του “Σουλτάνου” για το αν θα δεχτεί να συναντήσει τον πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, πριν τη Διάσκεψη για το Κυπριακό, για να συζητήσουν το μείζον θέμα της ασφάλειας – καθεστώτος εγγυήσεων – τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων στη Μεγαλόνησο. Και, βέβαια, όπως ήταν αναμενόμενο, ουδέποτε πήρε απάντηση. Ο Ταγίπ Ερντογάν, από τη μεριά του ακολουθεί παρελκυστική τακτική. Μάλιστα, ενώ εδώ και τουλάχιστον ενάμιση μήνα, ο εκπρόσωπος της τουρκικής Προεδρίας είχε ανακοινώσει ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα μετάσχει στη Διάσκεψη, στις 12 Ιανουαρίου, στη Γενεύη, μόλις τις τελευταίες εβδομάδες, με “διαρροές”, αλλά και “λαγούς”, όπως χαρακτηριστικά ο ψευτοπρωθυπουργός των κατεχομένων, άφησε να αιωρείται η εκδοχή ότι μπορεί και να μην πάει.

Το Antinews επανειλημμένως είχε επισημάνει ότι, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας που είχαν Τσίπρας – Ερντογάν περίπου ενάμιση μήνα πριν, ο Τούρκος πρόεδρος σε ψυχρό και διόλου διπλωματικό ύφος, φέρεται να είχε πει στον Έλληνα πρωθυπουργό ψυχρά: “Δεν έχουμε τίποτα να πούμε οι δυο μας. Θα τα πούμε στη Διάσκεψη”. Και όλα δείχνουν ότι αυτό γίνεται. Τώρα, προ ημερών το μέγαρο Μαξίμου ανέφερε ότι συνάντηση Τσίπρα – Ερντογάν πριν τη Διάσκεψη δεν θα γίνει (δηλαδή, μέσα στη Διάσκεψη θα γίνει, αν πάνε οι δυο τους). Να σημειωθεί ότι αρχικά, όταν τον Δεκέμβριο του 2016 το Κυπριακό έμπαινε στην τελική ευθεία του, το μέγαρο Μαξίμου διέρρεε ότι δεν πρόκειται να πάει ο Τσίπρας στη Διάσκεψη, χωρίς προηγούμενη συνάντηση με τον Ερντογάν, και δέσμευση του τελευταίου για το θέμα της ασφάλειας – εγγυήσεων. Κάτι απολύτως λογικό, διότι ουδείς πάει σε μια διεθνή συνάντηση κορυφής για να συζητήσει από το μηδέν τις θέσεις της μιας και της άλλης πλευράς. Στη συνέχεια, όμως, η θέση έγινε ότι -γενικά και αόριστα- πρέπει να υπάρξει “προσυνεννόηση” με τον Ερντογάν, κάτι που σημαίνει ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει σε επίπεδο παραγόντων Ελλάδας – Τουρκίας, και όχι σε επίπεδο κορυφής. Και τώρα, έρχονται να πουν ότι μπορεί ο Τσίπρας να μην πάει καν στη Γενεύη, εάν δεν πάει ο Ερντογάν. Δεν λέει κανείς, λογικό είναι να παρακολουθεί η Αθήνα τους τακτικισμούς του Ερντογάν, και ανάλογα να απαντά. Όχι, όμως, και να χορεύουμε στους ρυθμούς που θέλει ο “Σουλτάνος”.

Ενδιαφέρον είναι ακόμα ότι η δεύτερη επαφή που ήταν να γίνει τις προηγούμενες ημέρες ανάμεσα σε υψηλόβαθμους υπηρεσιακούς παράγοντες του ελληνικού και τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών (η απαντητική επίσκεψη του γενικού γραμματέα του τουρκικού Υπεξ στην Αθήνα) δεν έγινε. Κάτι που επίσης δίδει τον τόνο ότι το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών και ο επικεφαλής του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μάλλον δευτερεύοντα ρόλο παίζουν στο Κυπριακό. Είναι πεντακάθαρο ότι το ζήτημα το χειρίζεται αποκλειστικά και μόνον ο Ταγίπ Ερντογάν, την αφεντιά του οποίου άπαντες περιμένουν να πει αν θα πάει στη Διάσκεψη ή όχι. Μέχρι τώρα, όμως, η Άγκυρα διαμηνύει στον ΟΗΕ ότι θα εκπροσωπηθεί στη Γενεύη από τον Τούρκο πρωθυπουργό, Μπεναλί Γιλντιρίμ, και όχι από τον Ερντογάν. Σε αυτή την περίπτωση, θα πάει εκεί ο Α.Τσίπρας ή όχι; Ακόμα, δεν το έχει ξεκαθαρίσει. Τώρα, το μέγαρο Μαξίμου αναφέρει ότι στην σαραντάλεπτη (!) τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν Τσίπρας με τον νέο γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Πορτογάλο, Αντόνιο Γκουτέρες, ο Έλληνας πρωθυπουργός του είπε πως “θα πάει στη Γενεύη εφόσον υπάρχουν πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας”. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Δημήτρης Τζανακόπουλος, δήλωσε πως η μη παρουσία Ερντογάν στη Γενεύη “δεν είναι ορθή στάση και αφήνει ανοιχτά πολλά ενδεχόμενα”.

Βέβαια, αν δεν πάει ο “Σουλτάνος” στη Γενεύη, βούτυρο στο ψωμί του Τσίπρα θα αλείψει. Πόσο μάλλον, όταν στις 12 του μηνός στη Διάσκεψη σχεδιάζει να βρίσκεται και ο Αντόνιο Γκουτιέρες, και, σύμφωνα με τις δηλώσεις της Κομισιόν, ο επικεφαλής της, Ζαν Κλωντ Γιούνγκερ, και η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Ιταλίδα, Φεντερίκα Μογκερίνι. Η παρουσία της ΕΕ σε τέτοιο επίπεδο και με αυτά τα πρόσωπα, κρίνεται ως θετική από την Αθήνα. Ωστόσο, και η Βρετανίδα πρωθυπουργός, Τερέζα Μέϊ (η Βρετανία είναι εγγυήτρια δύναμη και έχει βάση - έδαφος στην Κύπρο), δεν έχει διευκρινίσει εάν θα παραστεί, αλλά αντίθετα, το Λονδίνο αφήνει να διαρρεύσει ότι θα είναι στη Διάσκεψη, στις 12-1, μόνον αν υπάρξουν θετικές εξελίξεις προς την κατεύθυνση της συμφωνίας για το Κυπριακό. Κάτι που έρχεται να πει τώρα και ο Α.Τσίπρας, αν και είχε τηλεφωνική συνομιλία την περασμένη εβδομάδα με την Τ.Μέϊ, και, ως εκ τούτου, ήξερε σαφώς τις προθέσεις της.

Και θέλω και δεν θέλω

Μέσα σε αυτό το κλίμα, το μέγαρο Μαξίμου, μέσω “ανώνυμων πηγών” προς το Αθηναϊκό Πρακτορείο, διαρρέει ότι “η Αθήνα είναι έτοιμη να ανταποκριθεί θετικά και να αποστείλει εκπροσώπηση στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο στη Διάσκεψη της Γενεύης εφόσον αντίστοιχη στάση τηρήσει και η τουρκική πλευρά”. Σύμφωνα με τις ίδιες κυβερνητικές πηγές, “η ελληνική κυβέρνηση και προσωπικά ο πρωθυπουργός εργάζεται εντατικά και θα εργάζεται ως τις τελευταίες ώρες πριν τη διάσκεψη της Γενεύης ώστε να υπάρξει θετική εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό”. Πάντως, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, η εικόνα που υπάρχει έως τώρα, είναι ότι γίνονται προετοιμασίες για να παραστεί ο Αλέξης Τσίπρας στη Γενεύη. Την ίδια στιγμή βέβαια, η κυβέρνηση προσπαθεί να αλλάξει όσο γίνεται την ατζέντα της θλιβερής οικονομικής καθημερινότητας στην Ελλάδα, προβάλλοντας με ιδιαίτερη έμφαση τις συναντήσεις που θα έχει σήμερα ο πρωθυπουργός με τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα για το Κυπριακό.

Στην πραγματικότητα, πάντως, η Αθήνα σύρεται στη Διάσκεψη για το Κυπριακό, δίχως να έχει την παραμικρή εγγύηση από την τουρκική πλευρά ότι θα φανεί διαλλακτική και ότι ειλικρινά επιθυμεί την επίλυση του Κυπριακού. Η Τουρκία και τα κατεχόμενα ήταν που ζητούσαν επιτακτικά ημερομηνία για τη Διάσκεψη τον Δεκέμβριο, και την πήραν με τη σύμφωνη γνώμη του Νίκου Αναστασιάδη. Όμως, αυτή η Διάσκεψη κινδυνεύει να γίνει παγίδα για την Ελλάδα, εάν μεγάλες δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ, διά του ΟΗΕ, ασκήσουν εκεί έντονες πιέσεις για εδώ και τώρα συμφωνία για το Κυπριακό. Σε αυτή την περίπτωση, κινδυνεύει η Ελλάδα να φανεί αδιάλλακτη, και όχι η Τουρκία, η οποία είναι εκείνη που στην πραγματικότητα δεν θέλει τώρα λύση, διότι, εκτός των άλλων, ο “Σουλτάνος” δεν θέλει να φανεί ενδοτικός στο εσωτερικό ακροατήριό του, επειδή, άλλωστε, πηγαίνει για Δημοψήφισμα τους επόμενους μήνες, προκειμένου να κάνει το σύστημα “Προεδρικό”. Εάν, βέβαια, ο ίδιος δεν εμφανιστεί εκεί -κάτι για το οποίο, πολλοί αμφιβάλουν- θα στείλει ξεκάθαρο μήνυμα ότι αυτός είναι που δεν θέλει λύση.

Ποια Διάσκεψη

Μια ακόμα θέση της κυβέρνησης, που την έχει πλέον κάνει γαργάρα, είναι ότι η Ελλάδα ήθελε πολυμερή Διάσκεψη, και όχι πενταμερή, όπως ήθελε η Τουρκία. Η τελευταία ήθελε αυτό που περίπου γίνεται τώρα στην Γενεύη. Συμμετοχή Ελληνοκυπρίων – Τουρκοκυπρίων, εγγυητριών δυνάμεων (Ελλάδας, Τουρκίας, Βρετανίας), και του ΟΗΕ. Η Ελλάδα, αντίθετα ήθελε σε όλους αυτούς να προστεθούν η ΕΕ με υψηλότατη εκπροσώπηση και τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (ΗΠΑ -αυτή εκπροσωπείται διά της Βρετανίας και του ΟΗΕ- Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία). Η Μόσχα, μάλιστα, ήταν η μόνη δύναμη που διά του πρέσβεώς της στην Κύπρο επίσημα είχε πει “Ναι” σε ενδεχόμενη πρόσκλησή της. Η Τουρκία, επίσης, δήλωνε ότι δεν ήθελε την ΕΕ στη Διάσκεψη, αλλά στη συνέχεια και έως σήμερα επιμένει ότι πρέπει να έχει ρόλο παρατηρητή και όχι ουσιαστικό, παρεμβατικό στις συνομιλίες. Ίδωμεν με ποιό στάτους θα πάρει μέρος. Ωστόσο, είναι απαράδεκτο για μια χώρα, όπως η Κύπρος, που θα ενταχθεί ολόκληρη (με τα κατεχόμενα) στην ΕΕ, οι Βρυξέλλες να δεχτούν την απαράδεκτη απαίτηση της Τουρκίας να έχουν ρόλο παρατηρητή. Θα είναι πρωτοφανής εξευτελισμός της ΕΕ.

Όπως έχουν τα πράγματα στο Κυπριακό, με την τακτική κωλυσιεργίας εκ μέρους της Άγκυρας, αλλά και την στάση αναμονής που επιδεικνύουν οι μεγάλες δυνάμεις, καθίσταται εμφανέστατο ότι βιαστικές λύσεις και συμφωνίες θα ήταν επώδυνες και για την Ελλάδα και για την Κύπρο. Ελπίζουμε ότι ο Α.Τσίπρας δεν θα ήθελε, μέσα σε όλα τα άλλα, να χρεωθεί και μια “εθνική πανωλεθρία” με άξονα το Κυπριακό. Έως τώρα, παρά τις παλινωδίες, μέσες – άκρες η κυβέρνηση κάπως κατάφερε να κρατήσει τις ισορροπίες, και μάλιστα, όπως δείχνουν και δημοσκοπήσεις στην Κύπρο, να δείξει ότι η Αθήνα παίζει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Πάντως, αρκετά διαδεδομένη είναι και η άποψη ότι πρέπει να περιμένουμε την αλλαγή στον Λευκό Οίκο, στις 20 Ιανουαρίου, και να δούμε στη συνέχεια τι πολιτική θα ακολουθήσουν οι ΗΠΑ στο Κυπριακό. Σε αυτή την περίπτωση, η Διάσκεψη στη Γενεύη δεν θα οδηγήσει σε κάποιο προσύμφωνο, αλλά στην υπόσχεση ότι απλά οι συνομιλίες θα συνεχιστούν τους επόμενους μήνες. Αυτό θα είναι το καλό σενάριο που βολεύει τον Α.Τσίπρα. Να φύγει, δηλαδή, από τη Γενεύη με επικοινωνιακές “υποσχετικές” και με την εικόνα του “διαλλακτικού” που θέλει την λύση. Το κακό σενάριο θα είναι εάν η Τουρκία -με τις ευλογίες της σημερινής ηγεσίας στις ΗΠΑ- προβεί σε απρόβλεπτες κινήσεις, με στόχο να κάνει ματ στην ελληνική πλευρά, ούτως ώστε να συμφωνήσει στη διατήρηση του καθεστώτος των εγγυήσεων (έστω και χωρίς “μονομερές δικαίωμα επέμβασης”, όπως επίμονα ζητάει η Άγκυρα, αλλά δεν το υϊοθετεί ο ΟΗΕ), και πολυετή διατήρηση σημαντικού μέρους των κατοχικών στρατευμάτων.