ESM: Μόνο με μεταρρυθμίσεις βιώσιμο το χρέος
20/08/2018 11:00
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

ESM: Μόνο με μεταρρυθμίσεις βιώσιμο το χρέος

"Η εφαρμογή μιας φιλόδοξης στρατηγικής ανάπτυξης και συνετών δημοσιονομικών πολιτικών από την ελληνική κυβέρνηση θα είναι τα βασικά συστατικά για τη βιωσιμότητα του χρέους" αναφέρει ο ESM απαντώντας σε ερώτημα που ο ίδιος θέτει για το αν το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο. Προσθέτει ότι "μέσω του μακροπρόθεσμου αναπτυξιακού της σχεδίου, η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να διατηρήσει τα επιτεύγματά της, τα οποία περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος και τη συνέχιση της εφαρμογής περαιτέρω μεταρρυθμίσεων με στόχο την ενίσχυση του αναπτυξιακού της δυναμικού".

Η τοποθέτηση που διαμορφώνει τις παραμέτρους βιωσιμότητας του χρέους έγινε στο πλαίσιο πακέτου ανακοινώσεων του ESM για το τέλος των μνημονίων. Κάνει λόγο επίσης για σημαντικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα και καθιστά σαφές ότι νέες παρεμβάσεις το 2032 θα γίνουν μόνο αν έχουν εκπληρωθεί οι ελληνικές δεσμεύσεις.

Επίσης ξεκαθαρίζει ότι η τυπική έγκριση των μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων στο χρέοςθα έρθει το φθινόπωρο με έγκριση του ESM (με το "καπέλο" του EFSF δηλαδή του προϋπάρχοντος μηχανισμού που ενέκρινε το 2ο δάνειο). Και εκτιμά ότι η αξία των συνολικών παρεμβάσεων στο χρέος φτάνει στο 55% του ΑΕΠ υπολογίζοντας σε 30% του ΑΕΠ το όφελος από τα μεσοπρόθεσμα μέτρα.

Τι θα κρίνει τη βιωσιμότητα του χρέους

Στα κείμενά του για τη βιωσιμότητα του χρέους, πέρα από την ανάγκη υλοποίησης μιας "φιλόδοξης στρατηγικής ανάπτυξης και συνετών δημοσιονομικών πολιτικών από την ελληνική κυβέρνηση" ο ESM κάνει λόγο και για άλλες παραμέτρους. Αναφέρει ότι τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους που συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο του 2018 αναμένεται "να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του χρέους της Ελλάδας στο πλαίσιο του βασικού σεναρίου".

Εξηγεί ότι η Ανάλυση Βιωσιμότητας Χρέους (DSA) των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων δείχνει ότι οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας αναμένεται να παραμείνουν κάτω από το 15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και να συμμορφωθούν με το όριο του 20% μακροπρόθεσμα "και ότι το χρέος της Ελλάδας θεωρείται συνεπώς βιώσιμο".

Μακροπρόθεσμα αναφέρεται ότι "το Eurogroup συμφώνησε επίσης να επανεξετάσει στο τέλος της περιόδου χάριτος του EFSF το 2032 εάν πρέπει να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για το χρέος". Ωστόσο, κάνει σαφές ότι "πρόσθετα μέτρα μπορούν να ληφθούν μόνο εάν η Ελλάδα συνεχίσει να σέβεται το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ".

Όσον αφορά τους δημοσιονομικού στόχους, αναφέρει ότι "η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 και περίπου στο 2% τα επόμενα χρόνια για να συνεχίσει να διασφαλίζει ότι οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις της είναι σύμφωνες με το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ".

Πέρα από τα μέτρα που θα εξεταστούν το 2032 ο ESM αναφέρει ότι "ένας μηχανισμός έκτακτης ανάγκης για το χρέος (contingency mechanism on debt) θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί σε περίπτωση ενός απροσδόκητα δυσμενέστερου σεναρίου". Εάν ενεργοποιηθεί θα μπορούσε να συνεπάγεται μέτρα όπως η περαιτέρω αναπροσαρμογή και μεταφορά πληρωμών του 2ου δανείου για να διατηρηθεί ο στόχος του ορίου χρηματοδοτικών αναγκών έως το 15-20% του ΑΕΠ.

Τι προκλήσεις αντιμετωπίζει η Ελλάδα

Στο ερώτημα "τι προκλήσεις αντιμετωπίζει η Ελλάδα;" ο ESM απαντά ότι "αν και τα επιτεύγματα της Ελλάδας αναφορικά με την επιστροφή της στην ανάκαμψη μετά από μια βαθιά κρίση είναι αξιοσημείωτα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν στο πεδίο της απελευθέρωσης της οικονομίας, της δημιουργίας μιας αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης, καθώς και ενός φιλικού προς τις επιχειρήσεις περιβάλλοντος.

Επισημαίνει επίσης ότι η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή και ότι η βιώσιμη ανάπτυξη είναι ο μόνος τρόπος για την Ελλάδα ώστε να προσφέρει περισσότερες θέσεις εργασίας και ευημερία στους πολίτες της.

Ο ESM κάνει σαφές ότι "η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει την πρόοδο που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος και να ενισχύσει τα θεμέλια για μια βιώσιμη ανάκαμψη, ιδίως με τη συνέχιση και ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που δρομολογήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος". Κάνει αναφορά στις δεσμεύσεις του Eurogroup για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων σε 6 άξονες και τους συνοψίζει.

Αναφέρει ότι η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να εξασφαλίσει τη συνέχεια και την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων σε διάφορους βασικούς τομείς:

- Δημοσιονομικά και διαρθρωτικά μέτωπα (πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα)

- Κοινωνική πρόνοια (εκσυγχρονισμός του συνταξιοδοτικού συστήματος και της υγειονομικής περίθαλψης)

- Χρηματοπιστωτική σταθερότητα (συνέχιση των μεταρρυθμίσεων με στόχο την αποκατάσταση της εξυγίανσης του τραπεζικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των NPLs).

Ειδικά για τις τράπεζες ο ESM αναφέρει ότι "το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι ισχυρότερο" αλλά "εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις" και αναφέρει 3 εξ αυτών:
* Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων "παραμένει ο υψηλότερος στη ζώνη του ευρώ"
* Οι τράπεζες "δεν αύξησαν τον νέο δανεισμό"
* Υπάρχει "αβεβαιότητα για βιώσιμη κερδοφορία"

Το φθινόπωρο η νομική έγκριση των μεσοπρόθεσμων μέτρων - δηλώσεις

Σε δηλώσεις που περιλαμβάνονται στο πακέτο ανακοινώσεων γίνεται σαφές ότι εκκρεμεί η επίσημη έγκριση των παρεμβάσεων στο χρέος και αυτή θα έρθει το φθινόπωρο. Ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ δηλώνει ότι "καθώς ο ESM και ο EFSF "είναι οι μεγαλύτεροι πιστωτές της Ελλάδας, που κατέχουν το 55% του συνολικού χρέους της ελληνικής κυβέρνησης, τα συμφέροντά μας ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα της Ελλάδας. Θέλουμε η Ελλάδα να είναι μια άλλη ιστορία επιτυχίας, να είναι ευημερούσα και μια χώρα που να χαίρει της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Αυτό μπορεί να συμβεί, υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα βασίζεται στην πρόοδο που επιτεύχθηκε με τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που δρομολογήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος". Προαναγγέλλει έτσι ότι "σύντομα θα παράσχουμε περαιτέρω στήριξη στην Ελλάδα, καθώς τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, που συμφωνήθηκαν πολιτικά από το Eurogroup τον Ιούνιο, θα ενσωματωθούν στις συμφωνίες δανεισμού με την Ελλάδα και αναμένεται να εγκριθούν επισήμως από το Διοικητικό Συμβούλιο του EFSF αυτό το φθινόπωρο”.

Ο επικεφαλής του Eurogroup Μάριο Σεντένο με το ρόλο του ως πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του ESM δηλώνει ότι "σήμερα μπορούμε να ολοκληρώσουμε με ασφάλεια το πρόγραμμα ESM χωρίς περαιτέρω προγράμματα διάσωσης, καθώς για πρώτη φορά από τις αρχές του 2010 η Ελλάδα μπορεί να σταθεί στα πόδια της. Αυτό ήταν δυνατό χάρη στην εξαιρετική προσπάθεια του ελληνικού λαού, την καλή συνεργασία με τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση και την υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μέσω δανείων και ελάφρυνσης του χρέους".

Στο 55% του ΑΕΠ το όφελος από τις παρεμβάσεις στο χρέος

Ο ESM αναφέρει ότι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους θα μειώσουν το χρέος της Ελλάδας κατά περίπου 25% του ΑΕΠ έως το 2060 και τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες κατά 6%.

Τα μεσοπρόθεσμα μέτρα αναμένεται να μειώσουν ακόμη περισσότερο το χρέος κατά 30% του ΑΕΠ έως το 2060 και τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες. Δηλαδή υπολογίζει ότι συνολικά οι παρεμβάσεις έφεραν όφελος ίσο με το 55% του ΑΕΠ.


Συνεχής εποπτεία από τον ESM

Γίνεται επίσης σαφές ότι οESM θα παρακολουθεί την ελληνική οικονομία μέχρι... τέλους. "Θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές στο πλαίσιο του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης του ESM (Early Warning System), το οποίο έχει φτιαχτεί ώστε να διασφαλίσει ότι οι δικαιούχες χώρες θα είναι σε θέση να εξοφλήσουν τον ΕΜΣ όπως έχει συμφωνηθεί. Για το σκοπό αυτό,ο ESM θα λαμβάνει τακτική ενημέρωση από την Ελλάδα και θα μετάσχει στις τακτικές αποστολές της Κομισιόν στο πλαίσιο της Ενισχυμένης Εποπτείας.

Για το πλαίσιο Ενισχυμένης Εποπτείας, αναφέρεται ότι συνεπάγεται τριμηνιαίες εκθέσεις της Επιτροπής για την αξιολόγηση της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής κατάστασης της χώρας και των μεταμνημονιακών πολιτικών δεσμεύσεων.

Για το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης του ESM αναφέρεται ότι το "άνοιγμα" είναι 190,8 δισ. ευρώ εκκρεμή δάνεια προς την Ελλάδα. Υποχρεούται από την ιδρυτική του Συνθήκη να διενεργεί δική του παρακολούθηση, έως ότου τα δάνεια εξοφληθούν πλήρως. Αυτό απαιτεί αξιολόγηση της βραχυπρόθεσμης ρευστότητας της χώρας, της πρόσβασης στις αγορές και της μεσομακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους.

Η ζημία του 2015

Στο πλαίσιο ενός απολογισμού που κάνει ο ESM αναφέρεται ότι κατά το πρώτο και το δεύτερο πρόγραμμα πραγματοποιήθηκαν ευρείες μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της Ελλάδας και το 2014 η χώρα σημείωσε για πρώτη φορά αύξηση του ΑΕΠ από το 2007 και η ανεργία άρχισε να μειώνεται.

Ωστόσο, επισημαίνεται ότι "το πρώτο εξάμηνο του 2015, η χώρα ανέτρεψε πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Υπήρξε μια προσπάθεια να σταματήσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που είχε συμφωνήσει η Ελλάδα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η χώρα επέστρεψε στην ύφεση". Ετσι, "το τρίτο πρόγραμμα, που συμφωνήθηκε τον Αύγουστο του 2015, επέτρεψε στην Ελλάδα να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ με αντάλλαγμα την εφαρμογή μιας σειράς πολύ αναγκαίων μεταρρυθμίσεων. Μετά από τρία χρόνια, στις 20 Αυγούστου 2018, η Ελλάδα ολοκλήρωσε επιτυχώς το πρόγραμμα ESM".

Πόσα λεφτά έλαβε η Ελλάδα

Η Ελλάδα έλαβε συνολικά 288,7 δισ. ευρώ από το 2010. Ο ESM (3ο δάνειο) κατέβαλε συνολικά 61,9 δισ. ευρώ, επί συνόλου δανείου 86 δισ. ευρώ. Το αχρησιμοποίητο ποσό προέρχεται κυρίως από τις σημαντικά χαμηλότερες ανάγκες αναδιάρθρωσης των τραπεζών, αναφέρεται.

ΠΙΝ

Πηγή:capital.gr