Τρεις μύθοι για τις ολλανδικές εκλογές: Ο λαϊκισμός, ο Βίλντερς και η ΕΕ
13/03/2017 14:12
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τρεις μύθοι για τις ολλανδικές εκλογές: Ο λαϊκισμός, ο Βίλντερς και η ΕΕ

Καθώς οι Ολλανδοί ετοιμάζονται να ψηφίσουν αυτή την εβδομάδα, ένα πράγμα είναι σαφές: υπάρχει ένα χάσμα μεταξύ του πώς «βλέπουν» τις εκλογές στο εξωτερικό και πώς στο εσωτερικό της χώρας. Ενώ ξένοι παρατηρητές θεωρούν ότι είναι μια ακόμα μια μεγάλη δοκιμασία για την μεταπολεμική πολιτική τάξη στην Ευρώπη, για τους Ολλανδούς οι εκλογές είναι πολύ λιγότερο δραματικές. Στις εκλογές δεν θα υπάρχει ένας νικητής «που τα παίρνει όλα», με ένα σαφές αποτέλεσμα, όπως στο δημοψήφισμα του Brexit ή στην εκλογή του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Σε αυτές τις εκλογές, συμμετέχουν 28 κόμματα, πολλά από τα οποία θα πρέπει πιθανότατα να σχηματίσουν έναν συνασπισμό για να κυβερνήσουν -ένα μειονέκτημα για τον λαϊκιστική Γκέερτ Βίλντερς, που δεσπόζει στις διεθνείς συζητήσεις, αλλά στο εσωτερικό είναι δυσκολότερο να βγει στο προσκήνιο.

Αυτό το έτος, το φάσμα των πολιτικών κομμάτων είναι ακόμη πιο κατακερματισμένο απ' ότι συνήθως. Προς το παρόν, δεν υπάρχει ένα κόμμα που να έχει περισσότερο από 20 τοις εκατό κατά μέσο όρο στις δημοσκοπήσεις. Τα κόμματα που κυριάρχησαν στο παρελθόν είχαν κερδίσει ευρεία υποστήριξη, ενώ πολλά μικρά κόμματα στοχεύουν σε συγκεκριμένα μέρη του εκλογικού σώματος. Υπάρχει ένα κόμμα για άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών, ένα άλλο για τα ζώα, ακόμα και ένα για μη-ψηφοφόρους.

Ωστόσο, ακόμη και με ένα τέτοιο πολύχρωμο φάσμα κομμάτων, ο τόνος της συζήτησης έχει σε μεγάλο βαθμό μετριαστεί. Οι εκλογές δεν έχουν εξελιχθεί σε έναν σαφή διαγωνισμό μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, όπως οι εκστρατείες κατά το παρελθόν. «Όλοι περιμένουν τα πυροτεχνήματα» λέει ο Κοέν Βόσεν, πολιτικός επιστήμονας στο Radboud University του Ναϊμέχεν. «Όλοι κρατούν στάση άμυνας. Είναι σαν ένας ποδοσφαιρικός αγώνας, όπου το σκορ είναι μηδέν-μηδέν».

Πριν από τις εκλογές της 15ης Μαρτίου, ιδού μερικές από τις πιο κοινές παρανοήσεις:

1. Οι εκλογές αφορούν την ΕΕ

Παρότι το Brexit και το Nexit συχνά αναφέρονται ως κοινά σημεία, το δημοψήφισμα του Ηνωμένου Βασιλείου να εγκαταλείψει την ΕΕ ελάχιστα τροφοδότησε το ευρωσκεπτικιστικό κίνημα στην Ολλανδία. Αν μη τι άλλο, είχε το αντίθετο αποτέλεσμα καθώς οι Ολλανδοί παρατηρούν πώς εξελίσσεται το βρετανικό πείραμα. Μετά το δημοψήφισμα του Brexit τον Ιούνιο, τα ποσοστά στήριξης των Ολλανδών ψηφοφόρων στην έξοδο από την ΕΕ μειώθηκαν, σύμφωνα με το κυβερνητικό think tank SCP, και η συζήτηση για το Nexit υποβαθμίστηκε σημαντικά. Το μόνο μεγάλο κόμμα υπέρ της παραμονής στην ΕΕ, το Κόμμα της Ελευθερίας του Βίλντερς, έχει πιο ήπια προσέγγιση προς τις Βρυξέλλες σε σχέση με τις τελευταίες εκλογές και επικεντρώθηκε αντ’ αυτού σε θέματα μετανάστευσης και πολιτισμού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ολλανδοί είναι απόλυτα αισιόδοξοι για την ΕΕ και υπήρξε μια συζήτηση σχετικά με το πώς θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο πρωθυπουργός Μάρκ Ρούτε του συντηρητικού-φιλελεύθερου Λαϊκού Κόμματος για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD), θέλει να βάλει φρένο στην περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ ώστε να μην συμπεριλάβει νέα μέλη και να περιορίσει τις εξουσίες των Βρυξελλών. Στην αριστερά, οι Πράσινοι θέλουν μια ΕΕ που είναι ισχυρότερη, αλλά πιο δημοκρατική.

2. Οι εκλογές αφορούν τον Βίλντερς

Ο Βίλντερς, ένας ακροδεξιός εθνικιστής πολιτικός που διαφωνεί εδώ και καιρό με τη μετανάστευση και το Ισλάμ, είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος διεθνώς. Στην Ολλανδία όμως όχι και τόσο πολύ. Για διάφορους λόγους -ασφάλεια, έλλειψη κεφαλαίων, μια μάχη με τηλεοπτικούς παραγωγούς- ο Βίλντερς απουσιάζει από την προεκλογική εκστρατεία.

Τον Φεβρουάριο, ο Βίλντερς ακύρωσε όλες τις δημόσιες εμφανίσεις του, όταν ένας αστυνομικός που ήταν επιφορτισμένη με την προστασία του διέρρευσε πληροφορίες για το άτομό του σε μία μαροκινή εγκληματική συμμορία. Και ο Βίλντερς αποχώρησε από μια τηλεοπτική συζήτηση τον περασμένο μήνα, οργισμένος που ο ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός RTL πήρε συνέντευξη από τον αδελφό του Πολ, ο οποίος ήταν επικριτικός απέναντί του.

Στο παρελθόν, ο Βίλντερς είχε περιορίσει τις εμφανίσεις του, ως τακτική για να δημιουργήσει ενθουσιασμό όταν εμφανίζεται και η απουσία του μπορεί να είχε σκοπό να προκαλέσει ενδιαφέρον για ένα τελικό ντιμπέιτ μεταξύ του Βίλντερς και του Ρούτε, δύο νύχτες πριν από τις εκλογές. Αλλά ο Βόσεν, εμπειρογνώμονας για το Κόμμα της Ελευθερίας, λέει ότι θα μπορούσε να υπάρχει μια απλούστερη εξήγηση. «Ενώ όλα τα άλλα κόμματα έχουν επενδύσει χιλιάδες σε μια εκστρατεία με επαγγελματικές διαφημίσεις, μια ολοκληρωμένη στρατηγική και ένα επαγγελματικό γραφείο συμβούλων που εργάζονται γι' αυτούς, ο Βίλντερς δεν έχει πραγματικά τίποτα» λέει ο Βόσεν. «Δεν έχει καθόλου χρήματα, το προσωπικό του είναι ίσως 50 άτομα σε ολόκληρη τη χώρα. Δεν είναι πολλά. Ίσως υπάρχουν μερικές εκατοντάδες άτομα το πολύ που να είναι πρόθυμοι να κολλήσουν αφίσες». Όποιος και αν είναι ο λόγος, η περιορισμένη εκστρατεία του Βίλντερς δεν τον έχει βοηθήσει στις δημοσκοπήσεις: τον περασμένο μήνα, η υποστήριξη του έπεσε από το 17 τοις εκατό σε 13,5 τοις εκατό, στον μέσο όρο της εταιρείας δημοσκοπήσεων Peilingwijzer.

3. Λαϊκιστική εξέγερση

Οι ολλανδικές εκλογές συχνά αναφέρονται στο πλαίσιο των δύο πρόσφατες πολιτικών αναταραχών: του Brexit και της εκλογής Τραμπ. Αλλά μην περιμένετε μια δραματική λαϊκιστική ανατροπή της καθεστηκυίας τάξης στην Ολλανδία. Κανένα κόμμα προς το παρόν δεν έχει πάνω από 17 τοις εκατό. Αν οι δημοσκοπήσεις ισχύουν, και τα πέντε κόμματα θα πρέπει να ενωθούν για να φτάσουν τις 76 έδρες που απαιτούνται για την πλειοψηφία στην κάτω βουλή του κοινοβουλίου.

Ο Βίλντερς, που προς το παρόν αναμένεται να κερδίσει από 19 έως 23 έδρες, είναι απίθανο να είναι ένας από αυτούς, δεδομένου ότι είναι βαθύτατα αντιδημοφιλής στους άλλους πολιτικούς ηγέτες, αφού τους πρόσβαλε και το προεκλογικό του πρόγραμμα περιλαμβάνεται προφανώς αντισυνταγματικές υποσχέσεις, όπως η απαγόρευση του κορανίου. «Δεν ξέρουμε ποιος θα κερδίσει», δήλωσε ο Γιαν Βος, βουλευτής στο κεντροαριστερό Εργατικό Κόμμα. «Θα υπάρξει μια κυβέρνηση πολυκομματικού συνασπισμού: τρία, τέσσερα, ή ακόμα και πέντε κόμματα. Είναι συναρπαστικό από μία εκνευριστική πολιτική άποψη».

Τα πάντα θα μπορούσαν να αλλάξουν την ημέρα των εκλογών. Οι Ολλανδοί είναι διαβόητοι επειδή αργούν να αποφασίσουν. Ο Αντρέ Κρουέλ, πολιτικός επιστήμονας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, δήλωσε ότι το πώς θα κατανεμηθούν οι 150 έδρες στην Κάτω Βουλή θα παραμείνει ασαφές μέχρι τις εκλογές. «Μέχρι την τελευταία ημέρα, ακόμη και ένα ποσοστό 20 τοις εκατό είναι ακόμα αναποφάσιστοι. Ακόμη και πηγαίνοντας στις κάλπες, 3 τοις εκατό αποφασίσει εκεί», λέει. «Περίπου 60 έδρες θα μπορούσαν να κριθούν την τελευταία στιγμή».

politico.eu