Τραμπ και Πούτιν: Ο αμοιβαίος θαυμασμός και η πραγματικότητα
31/12/2016 15:55
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τραμπ και Πούτιν: Ο αμοιβαίος θαυμασμός και η πραγματικότητα

Για ένα μεγάλο μέρος του τρέχοντος έτους, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντιμίρ Πούτιν "φλερτάρουν" εξ αποστάσεως. Έχουν πει ευγενικά λόγια δημόσια ο ένας για τον άλλο και χωριστά έχουν εκφράσει το όραμά τους για ένα αμοιβαία αποδεκτό μέλλον. Μετά την εκλογή του Τραμπ, η πρόβλεψη έχει γίνει πιο σαφής. Αυτό κορυφώθηκε αυτή την εβδομάδα, με την έκκληση του νεοεκλεγέντα προέδρου των ΗΠΑ να "ξεπεράσουμε" τους ισχυρισμούς περί παρέμβασης ρώσων χάκερ στις εκλογές και την δήλωση του Ρώσου Προέδρου την Παρασκευή ότι θα προτιμούσε να προγραμματίσει μια νέα σχέση με τον Τραμπ, από αυτή που έχει με τον απερχόμενο πρόεδρο Ομπάμα.

"Σπουδαία κίνηση (από τον Πούτιν)," τουίταρε ο Τραμπ. "Πάντα ήξερα ότι ήταν πολύ έξυπνος!" Αλλά όπως και με όλες τις ανάλογες σχέσεις, το διαφαινόμενο ερώτημα είναι αν Τραμπ και Πούτιν θα ικανοποιηθούν ή θα απογοητευθούν όταν έρθουν αντιμέτωποι με την πραγματικότητα. Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι και εμπειρογνώμονες είναι βαθιά διχασμένοι με την απάντηση. Ορισμένοι θεωρούν ότι η Μόσχα εκμεταλλεύεται τον Τραμπ. Το Κρεμλίνο "θεωρεί την προεδρία Τραμπ ως καθαρή ζημιά για τη στρατηγική θέση των ΗΠΑ, που η Ρωσία θα πρέπει να εκμεταλλευθεί" δήλωσε ο Βλαντιμίρ Φρολόφ, αναλυτής που εδρεύει στη Μόσχα.

Άλλοι παρουσιάζουν τους Ρώσους ως πραγματικά πρόθυμους και είναι συγκρατημένα αισιόδοξοι για τη βελτίωση των σχέσεων στο πλαίσιο ενός αμερικανού προέδρου ο οποίος δεν έχει καμία από τις προκαταλήψεις που βλέπουν στην κυβέρνηση Ομπάμα. Ενώ μερικοί φοβούνται ότι ο Τραμπ δεν έχει καταλάβει καλά τις πολιτικές επιπλοκές και τις απειλές που προέρχονται από τη Ρωσία, άλλοι λένε ότι ο Τραμπ διαπραγματευτής μπορεί να είναι ακριβώς το σωστό πρόσωπο για να επαναφέρει τις σχέσεις και πάλι στο δρόμο για τη συνεργασία, κάτι που θα ωφελήσει την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Ο Τραμπ έχει εντοπίσει τους τομείς των κοινών συμφερόντων των ΗΠΑ και της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας εν γένει - και της εξουδετέρωσης του Ισλαμικού Κράτους ειδικότερα- καθώς και την καταπολέμηση της διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Έχει υποστηρίξει ότι υπάρχουν ευκαιρίες που πρέπει να εκμεταλλευθούν με τη Μόσχα για τη Συρία και την Ουκρανία, έδειξε ότι η ισχυρή αμυντική στάση του ΝΑΤΟ στα δυτικά σύνορα της Ρωσίας μπορεί να είναι διαπραγματεύσιμη, εξέφρασε σκεπτικισμό σχετικά με τις κυρώσεις - εκτός αν εφαρμοστούν στο Ιράν ή τη Βόρεια Κορέα - και άφησε να εννοηθεί ότι η αναστάτωση για την υποτιθέμενη ρωσική παρέμβαση στις εκλογές είναι υπερβολική.

Μερικές από τις δηλώσεις του έχουν τεράστια κενά πολιτικής και αντιφάσεις. Στη Συρία, για παράδειγμα, πώς η καταπολέμηση της τρομοκρατίας σε συνεργασία με τη Ρωσία κατά του Ισλαμικού Κράτους θα επηρεάσει τα σχέδια του Τραμπ για την πάταξη του Ιράν που είναι σύμμαχος της Ρωσίας, και το οποίο έχει τα δικά του συμφέροντα τόσο στη Συρία όσο και το Ιράκ;

Η πρώτη ουσιαστική ένδειξη της πολιτικής μπορεί να έρθει σε δύο εβδομάδες από τώρα, όταν ο υποψήφιος υπουργός Εξωτερικών του Τραμπ, Ρεξ Τίλερσον, - διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil ο οποίος υποστήριξε ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας βλάπτουν τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ- παρουσιασθεί ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. Αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές, συμπεριλαμβανομένου και του προέδρου της επιτροπής Μπομπ Κόρκερ, έχουν πει ότι οποιαδήποτε κίνηση για να ξεκινήσει μια νέα σχέση με τη Ρωσία αποδυναμώνοντας ή αίροντας τι κυρώσεις που σχετίζονται με την Ουκρανίας που σχετίζονται με κυρώσεις δεν έχει μέλλον. Ο Πούτιν και οι σύμβουλοί του έχουν μιλήσει για την επιθυμία βελτίωσης των σχέσεων, αν και δεν υπάρχουν προσδοκίες από το Κρεμλίνο, ότι την ημέρα της ορκωμοσίας θα αλλάξουν όλα από τη μια στιγμή στην άλλη.

Όσο, όμως, αποσπασματικές και αντιφατικές φαίνονται οι πολιτικές συνταγές του Τραμπ, "το Κρεμλίνο θεωρεί ότι παρότι ο Τραμπ είναι ένας αρχάριος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, έχει ένα ιστορικό με εντυπωσιακές συμφωνίες που τον ωφελούν, καθώς και μια ομάδα από έμπειρους συμβούλους" δήλωσε ο Μαξίμ Σουκόφ, αναλυτής στο Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Υποθέσεων, ένα think tank της Μόσχας. Ορισμένοι Ρώσοι ειδικοί αναφέρουν ότι το Κρεμλίνο αντιλαμβάνεται πως αν ο Τραμπ κινηθεί πάρα πολύ γρήγορα - ειδικά στον απόηχο του σκανδάλου με τις κυβερνοεπιθέσεις- θα προκαλέσει πιθανότατα ισχυρή αντίδραση από το Κογκρέσο και αλλού. Αντ' αυτού, θεωρούν τις πιο πρόσφατες ενέργειες του Πούτιν, ως μέρος του θεάτρου πριν την ορκωμοσία, προετοιμάζοντας το έδαφος για ένα μέλλον στο οποίο ευελπιστούν, αλλά ακόμη είναι αβέβαιο.

"Ο Πούτιν θα φερθεί σαν ο Ομπάμα να ενεργεί σαν ένας διαταραγμένος και μοχθηρός τρελός, ενώ ο Τραμπ είναι ένας πραγματικός κύριος που πρέπει να αντιμετωπιστεί ως τέτοιος από τη Ρωσία" είπε ο Φρολόφ, για την χαμηλών τόνων απάντηση του Πούτιν στις κυρώσεις και τις απελάσεις. Ο Ρώσος πρόεδρος "δεν θέλει να κάνει κάτι που θα καταστήσει ακόμη πιο δύσκολο για τον Τραμπ να κινηθεί θετικά προς τη Ρωσία", είπε.

Άλλοι ανιχνεύουν μια πιο πολύπλοκη στρατηγική στα τεχνάσματα του Πούτιν. "Νομίζω ότι είναι λαμπρή ιδέα" δήλωσε ο Στιβ Χολ, ο οποίος διηύθυνε τις εργασίες της CIA για τη Ρωσία πριν από τη συνταξιοδότησή του το 2015. "Σταθεροποιεί τη σχέση και απευθύνεται ευθέως στο 'εγώ' του Τραμπ. Επιτρέπει στον Τραμπ να πει, "δείτε, η κυβέρνηση Ομπάμα συμπεριφέρεται παιδιάστικα, και πρέπει να δράσουμε πολύ πιο επαγγελματικά".

Ο Πούτιν, υποστηρίζει ο Χολ, κάνει επίσης πιθανόν ελιγμούς για να αποκομίσει τη μέγιστη μόχλευση για έναν νέο πρόεδρο ο οποίος συνεχώς λέγεται ότι ξέρει να κάνει συμφωνίες. Τώρα, λέει, ο Πούτιν μπορεί να χαιρετήσει τον νέο πρόεδρο λέγοντας: "Μου χρωστάς ακόμα. Μπορώ να τα αποσύρω όλα και να δείξω ότι δεν είσαι ο σπουδαίος διαπραγματευτής που λες ότι είσαι".

Παρά τις διαφορές σχετικά με το πώς να ασχοληθεί με μεμονωμένες συγκρούσεις, τα think tanks σε όλη την Ουάσινγκτον έχουν ενημερώσει τον Τραμπ να δώσει τέλος στην πολιτική Ομπάμα, κατά την οποία δεν υπήρχε διάλογος με το Κρεμλίνο και να ξεκινήσει έναν νέο διάλογο. "Μόνο ο διάλογος δεν θα είναι αρκετός με την πάροδο του χρόνου" δήλωσε ο Αντριου Κούτσινς, ένας ανώτερος συνεργάτης και της καθηγητής στο Κέντρο Ευρασιατικών, Ρωσικών και Σπουδών Ανατολικής Ευρώπης. "Η ομάδα του Τραμπ θα κάνει ένα τεράστιο λάθος αν καταργήσει μονομερώς τις κυρώσεις. Το Κογκρέσο θα τις ξανα-νομοθετήσει". Έπειτα από συνεντεύξεις με φορείς πολιτικής και εμπειρογνώμονες στις ΗΠΑ και στη Ρωσία, ο Κούτσινς αυτό το μήνα εξέδωσε μια μακροσκελή έκθεση για το Κέντρο, όσον αφορά τα παγκόσμια συμφέροντα, συνιστώντας μια ανύψωση της σχέσης ΗΠΑ-Ρωσίας σε προεδρικό επίπεδο "ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προσαρμοστεί" και μια διμερή ανανέωση του διαλόγου για μια σειρά θεμάτων, από τον έλεγχο των όπλων και της τρομοκρατίας ως την κυβερνοασφάλεια. Παράλληλα, έγραψε ότι μια "κλιμακούμενη" προσέγγιση πρέπει να περιλαμβάνει μια σταθερή δέσμευση των ΗΠΑ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ και τη συνέχιση ενός αξιόπιστου αποτρεπτικού στοιχείου εναντίον των ρωσικών καταπατήσεων στην Ανατολική Ευρώπη.

washingtonpost.com