«Τοξικό κοκτέιλ» δηλητηριάζει τη λίρα και την οικονομία της Τουρκίας
15/01/2017 19:39
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

«Τοξικό κοκτέιλ» δηλητηριάζει τη λίρα και την οικονομία της Τουρκίας

Τόσο το 2015, όσο και το 2016 αποδείχθηκαν... «anni horribili» για την τουρκική λίρα, καθώς το νόμισμα υποχώρησε 15% και 16% αντίστοιχα έναντι του δολαρίου. Το... κακό απειλεί να τριτώσει το 2017, καθώς η λίρα πήρε με άνεση από το πέσο Μεξικού τα σκήπτρα του νομίσματος αναδυόμενης οικονομίας με τις χειρότερες επιδόσεις φέτος, έχοντας ήδη καταγράψει απώλειες της τάξης του 12% έναντι του δολαρίου, υποχωρώντας την Τετάρτη στο ιστορικό χαμηλό των 3,9417 λιρών/δολάριο.

Αντίστοιχα αρνητική ήταν η πορεία της λίρας και έναντι του ευρώ, υποχωρώντας έως τα 4,10 ευρώ/λίρα, καθώς το τουρκικό νόμισμα πλήττεται από ένα «τοξικό κοκτέιλ» που έχει ως βασικά συστατικά την τάση ύφεσης της οικονομίας, την επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας μετά τις αλλεπάλληλες τρομοκρατικές επιθέσεις, και τον προβληματισμό για την οπισθοχώρηση του κράτους δικαίου μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του περασμένου Ιουλίου και την προσπάθεια του «Σουλτάνου» Ερντογάν να συγκεντρώσει ακόμη περισσότερη εξουσία μέσω της Συνταγματικής Αναθεώρησης που προωθεί...

Ειδική περίπτωση
Είναι γεγονός ότι φυγή κεφαλαίων παρατηρείται από τις περισσότερες αναδυόμενες αγορές του κόσμου μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, λόγω της εντεινόμενης αβεβαιότητας αλλά και των διαφαινόμενων αυξήσεων επιτοκίων του δολαρίου, που καθιστά πιο ελκυστικές τις αμερικανικές αξίες. Η Τουρκία περιλαμβάνεται εδώ και χρόνια μαζί με Βραζιλία, Ινδία, Ινδονησία και Νότια Αφρική στο κλαμπ των «Fragile Five», δηλαδή των αναδυόμενων οικονομιών που θεωρούνται πιο ευάλωτες στην προοπτική ενίσχυσης του δολαρίου, λόγω του υψηλού δανεισμού σε δολάρια και του υψηλού ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών που συνεπάγεται επικίνδυνη εξάρτηση από τις ροές κεφαλαίων από το εξωτερικό. Στην παρούσα φάση, η Τουρκία θεωρείται πλέον ειδική περίπτωση, αφού εμφανίζεται ως μακράν η πιο εύθραυστη από όλες τις αναδυόμενες οικονομίες, με τους ξένους επενδυτές να μειώνουν τις θέσεις τους. Δυο από τους τρεις μεγάλους οίκους αξιολόγησης, η Moody’s και η Standard & Poor’s, υποβάθμισαν τα ομόλογα της γειτονικής χώρας στην βαθμίδα «σκουπίδι» (junk) πέρυσι μετά το πραξικόπημα, εξέλιξη που συνέβαλε στο ότι τα τουρκικά ομόλογα ξεπέρασαν σε (αρνητική) απόδοση πέρυσι μόνο τα ομόλογα του...Μπελίζ και της Μοζαμβίκης, δυο χώρες που υποχρεώθηκαν να προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση χρέους. Η ετυμηγορία του τρίτου της παρέας, της Fitch που διατηρεί ακόμα τα τουρκικά ομόλογα στην επενδυτική βαθμίδα (investment grade) αναμένεται στις 27 του μηνός και εάν ακολουθήσει το παράδειγμα των άλλων δυο, τα δεινά της λίρας θα μπορούσαν να ενταθούν.

Τρεις ημέρες πριν την απόφαση της Fitch, συνεδριάζει η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας (CBRT). Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι μια μεγάλη αύξηση του βασικού επιτοκίου της λίρας (H JP Morgan κάνει λόγο για μια κίνηση των 200-250 μονάδων βάσης σε σχέση με το το τρέχον επίπεδο του 8%) είναι ενδεδειγμένη για να ανακόψει την γρήγορη διολίσθηση του νομίσματος που εγκυμονεί πληθώρα κινδύνων για την χρηματοοικονομική σταθερότητα της χώρας: Ο πληθωρισμός σημείωσε άλμα στο 8,5% το Δεκέμβριο (από 7% το Νοέμβριο) λαμβάνοντας ώθηση και από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, ενώ η «ψαλίδα» μεταξύ των δανείων σε δολάρια και των περιουσιακών στοιχείων σε δολάρια των τουρκικών επιχειρήσεων έχει διευρυνθεί σε ιστορικό ρεκόρ, στα 213 δις. δολάρια.

Παγιδευμένη η Κεντρική Τράπεζα
Λίγοι ωστόσο πιστεύουν ότι ο Τούρκος κεντρικός τραπεζίτης Μουράτ Τσετίνκαγια θα επιδείξει την πυγμή που απαιτείται, καθώς είναι παγιδευμένος μεταξύ των πιέσεων των αγορών και των πιέσεων του «Σουλτάνου» Ερντογάν που επιθυμεί να διατηρηθεί το κόστος δανεισμού χαμηλό πάση θυσία για να τονωθεί η οικονομική δραστηριότητα (ιδίως μετά την συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 1,8% το γ’ τρίμηνο του 2016, για πρώτη φορά μετά από επτά χρόνια. Το έργο του δε δε διευκολύνεται διόλου από το ότι η κεντρική κυβερνητική γραμμή είναι ότι η τρέχουσα κρίση δεν οφείλεται στην επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών, αλλά σε επιθέσεις «ξένων» δυνάμεων που θέλουν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα. «Δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ των στόχων που έχει ένας τρομοκράτης με όπλο στα χέρια με έναν τρομοκράτη που έχει....δολάρια και ευρώ», δήλωσε ο Ερντογάν την Πέμπτη. «Ο κεντρικός στόχος είναι να γονατίσει η Τουρκία και χρησιμοποιούν την ισοτιμία του νομίσματος σαν όπλο». Μάλιστα, ο «Σουλτάνος» κάλεσε σε «εθνική κινητοποίηση» για τη λίρα προτρέποντας τους οπαδούς του να στηρίξουν το νόμισμα μετατρέποντας τα συναλλαγματικά τους διαθέσιμα σε λίρες και ζήτησε από τις επιχειρήσεις να επιδείξουν πατριωτισμό, επενδύοντας και δημιουργώντας θέσεις εργασίας.

«Πάγος» στις επιχειρήσεις
Πλην όμως, το πογκρόμ διαρκείας του Ερντογάν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα έχει «παγώσει» όχι μόνο τις ξένες επενδύσεις, αλλά και την εγχώρια επιχειρηματική δραστηριότητα: Οπως παρατηρούν οι Financial Times «για τις εταιρείες, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι αυτός που δεν ομολογείται ανοιχτά: Να φυλακιστούν αύριο οι σημερινοί τους συνεργάτες, να οδηγηθούν σε οικονομική καταστροφή οι προμηθευτές τους και να δαιμονοποιηθούν οι τραπεζίτες τους».

Εκατοντάδες επιχειρηματίες έχουν συλληφθεί και περιουσιακά στοιχεία 600 τουλάχιστον εταιρειών, ύψους 10 δισ. δολαρίων, έχουν κατασχεθεί. «Εχω επιχειρηματικές προτάσεις που κάθονται στο γραφείο μου και θέλω να υλοποιήσω, αλλά δεν ξέρω ποιον να εμπιστευτώ», λέει στην εφημερίδα οικονομικός διευθυντής μεγάλης κατασκευαστικής εταιρείας. «Τα πράγματα αλλάζουν τόσο γρήγορα, τόσο απρόβλεπτα, που είναι καλύτερα να περιμένουμε μέχρι να κατακαθίσει ο κουρνιαχτός», προσθέτει ο πατριάρχης γνωστού πολυσχιδούς ομίλου. «Εως τότε, ούτε επιχειρηματικές κινήσεις, ούτε επενδύσεις, τίποτε...».

Την ίδια «γραμμή» φαίνεται να υιοθετούν και οι ξένοι επενδυτές, κάτι που δεν δικαιολογεί αισιοδοξία για τις προοπτικές της οικονομίας της γείτονος...

imerisia.gr