Τι αποκαλύπτουν τα Panama Papers για τον Πούτιν
04/04/2016 20:12
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τι αποκαλύπτουν τα Panama Papers για τον Πούτιν

«Το πρόσωπο που αγόρασε τη γη, φοβέριζε τους κατοίκους της περιοχής και πυρπολούσε τα σπίτια τους, εφόσον αρνούνταν να τα πουλήσουν, ήταν ένας αξιωματούχος της Αγίας Πετρούπολης, που αποδείχθηκε ότι δεν ήταν άλλος από τον Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν". Αυτό είπε ο αντισυνταγματάρχης Αντρέι Ζίκοφ, της Εξεταστικής Επιτροπής της Ρωσίας, σε μια μαρτυρία στο YouTube το 2012. Ο Ζικόφ αναφερόταν στην Ozero Cooperative, μια λωρίδα ιδιοκτησιών στη λίμνη Κομσομόλσκογιε στην Αγία Πετρούπολη, όπου, κατά τα μέσα της δεκαετίας του '90, ο μελλοντικός πρόεδρος της Ρωσίας είχε εμπλακεί σε οικονομικά εγκλήματα που σχετίζονται με το έργο του στη διοίκηση του δημάρχου της πόλης, Ανατόλι Σόμπτσακ. Ο Πούτιν, σύμφωνα με τον Ζίκοφ, έχτισε ένα σπίτι 500.000 δολ. στη λίμνη, που βρίσκεται σε δύο γειτονικά οικόπεδα, "καθώς και μια βίλα στην Ισπανία". Το σπίτι στην πραγματικότητα κάηκε, λόγω μιας θερμαντικής συσκευής που εγκαταστάθηκε λανθασμένα στο εσωτερικό της σάουνας. Έτσι, ο Πούτιν έπεισε τους εργολάβους να το ανοικοδομήσουν ξανά -δωρεάν.

Αυτό το περιστατικό που εξιστόρησε το 2014 η Karen Dawisha στο βιβλίο της "Η κλεπτοκρατεία του Πούτιν: Σε ποιον ανήκει η Ρωσία;" έφερε ένα βήμα πιο κοντά τις αληθοφανείς, αλλά ανεξέλεγκτες φήμες που προέκυψαν μετά τη δημοσίευση των Panama Papers, όσον αφορά τις υπεράκτιες εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες από τη Mossack Fonseca, ένα δικηγορικό γραφείο του Παναμά.

Τα στοιχεία για τον Πούτιν κυριαρχούν στην διεθνή κάλυψη των εγγράφων. Οι γνωστοποιήσεις βασίζονται σε ερευνητικές εργασίες που έχουν εκτελεστεί από τους New York Times και το Reuters, που απεικονίζουν μια κλίκα παλιόφιλων καπιταλιστών που επικεντρώνεται γύρω από τον Πούτιν, πολλοί από τους οποίους πιστεύεται ότι σχετίζονται με τα υπέρογκα περιουσιακά του στοιχεία. Δύο ήταν ιδρυτικά μέλη του Συνεταιρισμού Ozero. Ο ένας είναι ο Γιούρι Κοβάλτσουκ, ένας άνθρωπος για τον οποίο επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ κυρώσεις το 2014 για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποκαλώντας τον "ουσιαστικά προσωπικό τραπεζίτη για πολλούς ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους της Ρωσικής Ομοσπονδίας, συμπεριλαμβανομένου και του Προέδρου Πούτιν".

Ο Κοβάλτσουκ είναι ο επικεφαλής της Τράπεζας Rossiya, που ξεκίνησε ως μια μικρή τράπεζα το 1990, που ιδρύθηκε από το υποκατάστημα του Λένινγκραντ (νυν Αγία Πετρούπολη) του Κομμουνιστικού Κόμματος. Σήμερα, η τράπεζα κατέχει γύρω στα 11 δις δολ. σε περιουσιακά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου και του Gazprom Media Group, ιδιοκτήτη του μεγαλύτερου μέρους των δικτύων της κρατικής τηλεόρασης και των ραδιοφώνων του Κρεμλίνου. Αυτό την καθιστά τον ακρογωνιαίο λίθο των εγχώριων και ξένων συσκευών προπαγάνδας του Πούτιν, ενώ ο ολιγάρχης Κοβάλτσουκ συχνά παρομοιάζεται με τον Ρούπερτ Μέρντοχ.

Η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στην Τράπεζα Rossiya, ως αποτέλεσμα της κρίσης στην Ουκρανία, μαζί με τον μέτοχο μειοψηφίας της τράπεζας Γκενάντι Τιμτσένκο, έναν κύριο ιδρυτή του ελβετικού κολοσσού εμπορίας αγροτικών προϊόντων Gunvor, που ειδικεύεται στον τομέα της ενέργειας. Στην εταιρεία, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, ο Πούτιν έχει επενδύσεις και "μπορεί να έχει πρόσβαση σε ... κεφάλαια". Η Τράπεζα Rossiya επίσης έχει σχέσεις με το οργανωμένο έγκλημα. Ένας από τους σημαντικότερους αρχικούς ιδιοκτήτες της τράπεζας ήταν ο Γκενάντι Πετρόφ, το αφεντικό της εγκληματικής συμμορίας Ταμπόφ της Αγίας Πετρούπολης, μιας από τις πιο διαβόητες της ρωσικής μαφίας στη μετα-σοβιετική περίοδο. Ο Πετρόφ, μαζί με 19 άλλα μέλη της συμμορίας Ταμπόβ, συνελήφθη από τις ισπανικές αρχές το 2008. Σύμφωνα με την καταγγελία των 488 σελίδων που παρουσιάστηκε στο Κεντρικό Δικαστήριο της Ισπανίας, οι κυβερνητικοί συνεργοί του Πετρόφ περιλαμβάνουν πρώην και νυν μέλη της κυβέρνησης Πούτιν, από τον Βίκτορ Ζουμπκόφ, πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο της Gazprom, ως τον Ανατόλι Σερντιούκοφ, γαμπρό του Ζουμπκόφ, ο οποίος εκδιώχθηκε από υπουργός άμυνας της Ρωσίας το 2012, όταν το όνομά του ενεπλάκη σε ένα εκτεταμένο σκάνδαλο διαφθοράς. Άλλα μέλη που φέρεται να συνδέονται με τον Ταμπόφ είναι ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Ντμίτρι Κόζακ και ο Αλεξάντερ Μπαστρίκιν, πρόεδρος της Εξεταστικής Επιτροπής, ο οποίος ήταν συμμαθητής του Πούτιν στο Πανεπιστήμιο του Λένινγκραντ.

Τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι ο Κοβάλτσουκ και η Τράπεζα Rossiya μετέφεραν 1 δις δολ. σε μια υπεράκτια εταιρεία με την επωνυμία Sandalwood Continental. Το ποσό αυτό έφθασε με τη μορφή εξαιρετικά αμφίβολων ακάλυπτων δανείων από τις ρωσικές κρατικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσικής Εμπορικής Τράπεζας (RCB), μια τράπεζας με βάση την Κύπρο και είναι θυγατρική μιας άλλη τράπεζας στην οποία έχουν επιβάλει κυρώσεις οι ΗΠΑ, της Vneshtorgbank (VTB). Όπως αναφέρει ο Guardian, ένας από τους 100 και πλέον οργανισμούς ειδήσεων που συνεργάζονται με το International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) στην ανάλυση των Panama Papers, "δεν υπάρχει καμία εξήγηση στα αρχεία του γιατί οι τράπεζες συμφώνησαν να επεκτείνουν ένα τόσο ανορθόδοξο δάνειο. Μερικά από τα μετρητά που έλαβε η RCB τα δάνεισε στη Ρωσία με εξαιρετικά υψηλά επιτόκια, με τα προκύπτοντα κέρδη να συλλέγονται σε μυστικούς ελβετικούς λογαριασμούς".

Από τις πιο αξιοπερίεργες αγορές της Sandalwood ήταν ένα γιοτ 6 εκατ. δολ που είχε αποσταλεί σε ένα λιμάνι κοντά στην Αγία Πετρούπολη. Άλλα χρήματα με τη μορφή δανείων, από τα οποία απουσιάζει οποιαδήποτε εγγύηση ή έχουν εξευτελιστικά χαμηλά επιτόκια, διανεμήθηκαν στα μέλη της Ozero, όπως ο Κοβάλτσουκ. Συγκεκριμένα, ξεκινώντας πριν από έξι χρόνια, η Sandalwood εξέδωσε μια σειρά τριών δανείων που ισούνται με 11,3 εκατ. δολ. σε μια εταιρεία που ονομάζεται Ozon, ο νόμιμος ιδιοκτήτης του χιονοδρομικού κέντρου Igora, το οποίο απέχει περίπου μια ώρα από το Συνεταρισμό Ozero. Η Ozon με τη σειρά της ανήκει στον Κοβάλτσουκ και σε μια κυπριακή εταιρεία. Ο Πούτιν λέγεται ότι έχει μία πολύ καλά φυλασσόμενη κατοικία στο Igora και, τον Φεβρουάριο του 2013, η μικρότερη κόρη του Κατερίνα Τιχόνοβα παντρεύτηκε στα κρυφά εκεί τον Κιρίλ Σαμάλοφ, γιο του άλλου καλά αμειβόμενου εταίρου του Πούτιν και μέλος της Ozero, Νικολάι Σαμάλοφ.

Το 2009, ο Σαμάλοφ κατονομάστηκε από τον Ρώσο πληροφοριοδότη Σεργκέι Κολέσνικοφ ως ο ονομαστικός ιδιοκτήτης και επιστάτης του "παλατιού" του 1 δις δολ. στη Μαύρη Θάλασσα, ένα εκτεταμένο συγκρότημα με τρία ελικοδρόμια και ένα αμφιθέατρο, το οποίο, επέμεινε ο Κολέσνικοφ, χτίστηκε για προσωπική χρήση του Πούτιν. Ίσως η πιο εκπληκτική απ' όλες τις αποκαλύψεις στα έγγραφα του Παναμά να είναι ο ρόλος που ένας τσελίστας και μουσικός διευθυντής από την Αγία Πετρούπολη έχει παίξει στον έλεγχο ενός μεγάλου μέρους της προσωπικής περιουσίας του Πούτιν. "Συμπτωματικά", ο άνθρωπος είναι επίσης ο καλύτερος φίλος και νονός του Πούτιν στην πρωτότοκη κόρη του, Μαρία. Ο Σεργκέι Ρολντούγκιν στο παρελθόν ήταν γνωστό ότι κατέχει το 3,2 τοις εκατό των μετοχών της Τράπεζας Rossiya. Πλέον έχει απομακρυνθεί καθώς βγάζει 9,2 εκατ. δολ. το χρόνο και διατηρεί 27 εκατ. δολ. σε μετρητά μέσω ενός -χωρίς χαρτιά μέχρι σήμερα- μεριδίου 12,5 τοις εκατό στην Video International, τη μεγαλύτερη διαφημιστική εταιρεία της Ρωσίας, η οποία σε κάποια φάση έλεγχε το 70 τοις εκατό της αγοράς διαφήμισης της χώρας. Η Video International ιδρύθηκε από τον Μιχαήλ Λεσίν, πρώην υπουργό Τύπου του Πούτιν, ο οποίος βρέθηκε νεκρός τον περασμένο Νοέμβριο σε ένα ξενοδοχείο της Ουάσινγκτον, με "βαριά τραύματα στο κεφάλι" και "τον λαιμό, τον κορμό, τα άνω άκρα και τα κάτω άκρα", όπως ανακοίνωσε ο ιατροδικαστής μήνες αργότερα.

Ο Ρολντούγκιν, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Πληροφόρησης για το Οργανωμένο Έγκλημα και τη Διαφθορά της ICIJ", που ελέγχει άμεσα ή έμμεσα μια ομάδα συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών που ελέγχουν ένα σημαντικό μερίδιο της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας" και που ασχολούνται με περίεργες συναλλαγές με μεγαλύτερες κρατικές επιχειρήσεις της Ρωσίας, ή πήρε "δωρεές "από υψηλού προφίλ Ρώσους επιχειρηματίες, ή δάνεια με απίστευτα ευνοϊκούς όρους από την RCB.

Σε ένα μακροσκελές ρεπορτάζ του 2014 σχετικά με την αδιαφανή ιδιοκτησία και τις πρακτικές της Τράπεζας Rossiya, οι New York Times δεν ήταν σε θέση να συνδέσουν τον Ρολντούγκιν με την Video International, η οποία συνδέθηκε μόλις και μετά βίας με το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μέσω μιας αλυσίδας εταιρειών-βιτρίνας -μία εκ των οποίων ανήκε νομικά στη μητέρα του Κύπριου δικηγόρου στη Λευκωσία, που είχε καταχωρήσει την Med Media Network Limited και ενεργούσε ως διευθυντής της. "Δεν έχω εκατομμύρια" είπε ο Ρολντούγκιν στους Times σε σχέση με όσα αποκαλύφθηκαν. Και όπως σχολίασε το Πρόγραμμα Πληροφόρησης για το Οργανωμένο Έγκλημα και τη Διαφθορά: "Δεν έχει εκατομμύρια. Έχει δισεκατομμύρια".

thedailybeast.com