Θα προκαλέσει ντόμινο το Brexit στην Ευρώπη;
12/06/2016 13:21
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Θα προκαλέσει ντόμινο το Brexit στην Ευρώπη;

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε ότι η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε πολλά ευρωσκεπτικιστά κράτη-μέλη του μπλοκ. Ερωτηθείς από το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel κατά πόσον άλλες χώρες είναι πιθανόν να φύγουν από την ΕΕ μετά από το δημοψήφισμα για το Brexit, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δήλωσε: "Δεν μπορούμε να το αποκλείσουμε... Πώς θα αντιδράσει για παράδειγμα η Ολλανδία, η οποία παραδοσιακά έχει πολύ στενές σχέσεις με τη Βρετανία;" Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με τον ευρωσκεπτικισμό σε άνοδο, το Brexit θα ενισχύσει τα λαϊκιστικά, αντιευρωπαϊκά κόμματα σε ολόκληρη την ΕΕ, αυξάνοντας τις δυνατότητες για τον κατακερματισμό και οδηγώντας σε αυτό που ορισμένοι - συμπεριλαμβανομένου και του πρώην επικεφαλής του προσωπικού άμυνας της Βρετανίας Λόρδου Μπράμαλ- θεωρούν ως έναν πραγματικό κίνδυνο διάλυσης της δομής.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα από το Pew Research Center που εδρεύει στην Ουάσινγκτον έδειξε ότι η δημόσια υποστήριξη στην ΕΕ είχε μειωθεί κατά πολύ στα μεγαλύτερα κράτη-μέλη της κατά το παρελθόν έτος. Η έρευνα έδειξε ότι 10 μεγάλα κράτη της ΕΕ υποστηρίζουν έντονα την παραμονή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ, με μέσο όρο 70% των ερωτηθέντων στις 10 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα να θεωρούν το Brexit ως κάτι κακό. Αλλά το ποσοστό των Ευρωπαίων που βλέπουν ευνοϊκά την ΕΕ είχε βυθιστεί, αναφέρει το Pew, αντανακλώντας την εκτεταμένη δυσαρέσκεια με το χειρισμό των Βρυξελλών για την κρίση των προσφύγων στην Ευρώπη και τα συνεχή οικονομικά δεινά.

Μόνο το 38% των ερωτηθέντων στη Γαλλία είπαν ότι είχαν μια θετική άποψη για την ΕΕ, λιγότεροι κατά 17 μονάδες από το προηγούμενο έτος. Η υποστήριξη στην ΕΕ στην Ισπανία μειώθηκε κατά 16 μονάδες στο 47%, στη Γερμανία κατά οκτώ μονάδες σε 50% και στη Βρετανία κατά επτά μονάδες στο 44%. Η ΕΕ κέρδισε μεγαλύτερη στήριξη στην Πολωνία και την Ουγγαρία, με 72% και 61% αντίστοιχα.

Το δημοψήφισμα για το Brexit θα ήταν πιθανό να οδηγήσει σε πιο ισχυρές και συχνές εκκλήσεις για δημοψηφίσματα σχετικά με την ΕΕ στη Σουηδία, τη Δανία και τις Κάτω Χώρες - και ανάλογα με τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους στη Γαλλία - κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί όλο και πιο δύσκολο να αγνοούν οι ασθενέστερες κυβερνήσεις. Οι αναλυτές τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ακόμα πολλά στοιχεία που να δείχνουν ότι αν πραγματοποιηθούν τελικά δημοψηφίσματα σε κάποιες χώρες, το ερώτημα που θα τεθεί στους ψηφοφόρους αναγκαστικά θα είναι σχετικά με το αν θα πρέπει ή όχι να αποχωρήσουν από την Ένωση.

Πολύ πιο πιθανή θα ήταν μια απαίτηση να επαναδιαπραγματευτούν τους όρους και τον επαναπατρισμό εξουσιών, κάτι που θα δυσκολέψει την λειτουργία της ΕΕ και θα μπορούσε ίσως να οδηγήσει, μακροπρόθεσμα, σε μια ένωση πιο "μεταβλητής γεωμετρίας", με έναν βαθιά ενοποιημένο εσωτερικό πυρήνα και μια ένωση πιο χαλαρή με τα μέλη-δορυφόρους.

Ο Γκέερτ Βίλτερς του ολλανδικού αντιμουσουλμανικού και αντιευρωπαϊκού Κόμματος της Ελευθερίας - το οποίο σε δημοσκόπηση του Ιανουαρίου πέτυχε ιστορικά υψηλά ποσοστά, που δείχνουν ότι θα μπορούσε να κερδίσει μέχρι και 42 από τις 150 έδρες του κοινοβουλίου στις εκλογές του επόμενου έτους- είπε ότι το Brexit θα καταστήσει ευκολότερο για τις άλλες χώρες να λάβουν την ίδια απόφαση. Στη Σκανδιναβία, το κόμμα Σουηδοί Δημοκράτες, το οποίο κρατάει τις ισορροπίες δυνάμεων στη Στοκχόλμη, είναι επίσημα υπέρ της παραμονής στην ΕΕ, αλλά είπε ότι το σημερινή μπλοκ "δεν είναι αυτό που οι Σουηδοί ψήφισαν" και ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για να περιορίσει την επιρροή της ΕΕ.

Ο Κρίστιαν Τούλεσεν Νταλ, ο ηγέτης του Κόμματος του Λαού της Δανίας, το οποίο στηρίζει μια φιλελεύθερη κυβέρνηση μειοψηφίας στην Κοπεγχάγη, δήλωσε ότι ελπίζει πως η Βρετανία θα παραμένει στην Ευρώπη, αλλά μόνο επειδή το θεωρεί ως την καλύτερη ευκαιρία για να επαναδιαπραγματευθεί η Δανία τις σχέσεις της με την ΕΕ. Στη Γαλλία, το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν, το οποίο είναι έτοιμο να φτάσει στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών το 2017, έχει από καιρό πει ότι θα προσπαθήσει να επαναδιαπραγματευτεί την ένταξη της Γαλλίας στην ΕΕ εάν αναλάβει την εξουσία, και θα κάνει ένα δημοψήφισμα για την ΕΕ. Η Λεπέν χαρακτήρισε το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο μια κρίσιμη στιγμή στην ιστορία της Ευρώπης και υποστήριξε ότι κάθε κράτος θα πρέπει να είναι σε θέση να αποφασίσει αν θα παραμείνει ή όχι: "Ελπίζω ότι οι Γάλλοι θα κάνουν κάτι παρόμοιο. Θα πρέπει να υπάρχει ένα άλλο μοντέλο συνεργασίας μεταξύ των λαών εκεί", είπε.

Ακόμη και στη Γερμανία, η Εναλλακτική για τη Γερμανία - η τρίτη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας - έχει πει ότι το Brexit θα δώσει την ευκαιρία να πιέσουν για μεταρρύθμιση της ΕΕ. Το Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας, το οποίο παραλίγο να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές του περασμένου μήνα, θέλει επίσης να επαναδιαπραγματευτεί τη σχέση της χώρας με τις Βρυξέλλες.

Η "μολυσματική" αντιευρωπαϊκή συζήτηση κάποιων ανατολικών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, κυρίως της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, ωστόσο, είναι κυρίως για εγχώρια κατανάλωση. Η αντίσταση στις Βρυξέλλες ενισχύει την λαϊκιστική απήχησή τους, αλλά η ένταξη στην ΕΕ έχει πάρα πολλά πλεονεκτήματα ώστε να μην επιδιώξουν σοβαρά μια έξοδο.

theguardian.com