Θα εγκαταλείψει ο Ντόναλντ Τραμπ την Ευρώπη;
17/01/2017 12:58
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Θα εγκαταλείψει ο Ντόναλντ Τραμπ την Ευρώπη;

Στην τελευταία συνέντευξη που έδωσε ο νεοεκλεγείς αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε σα να ανακοινώνει μια νέα, αβέβαιη εποχή στις διατλαντικές σχέσεις, γράφει ο Ishaan Tharoor.

Μιλώντας αυτό το Σαββατοκύριακο στους Times του Λονδίνου και στην γερμανική εφημερίδα Bild, ο Τραμπ χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ "παρωχημένο" και φάνηκε να χαιρετίζει την διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι παρατηρήσεις του, όπως έγραψε και ο δημοσιογράφος Μάικλ Μπίρνμπαουμ, "έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου σε ολόκληρη την Ευρώπη".

Στο εσωτερικό, ο Τραμπ δέχθηκε επικρίσεις Δευτέρα -ημέρα αργίας προς τιμήν του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ- για την αδιαφορία του σε φυλετικά θέματα. Πέρασε μεγάλο μέρος του Σαββατοκύριακου κάνοντας επιθέσεις στο Twitter στον βουλευτή Τζον Λιούις, έναν τιτάνας της πάλης των πολιτικών δικαιωμάτων που θαυμάζουν τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και οι Ρεπουμπλικάνοι. Όπως σημειώνει ο αρθρογράφος Μάικλ Γκέρσον, ο Τραμπ "φαίνεται να μην έχει ιδέα και κανένα ενδιαφέρον για την αμερικανική ιστορία στην οποία πρόκειται να εισέλθει".

Οι πολιτικοί που παρακολουθούν από την Ευρώπη μπορεί να έχουν μια παρόμοια άποψη: ότι ο Τραμπ αδιαφορεί για τις αρχές και τις πολιτικές, καθώς και την ιστορική εμπειρία, που εξασφάλιζαν τη σταθερότητα σε ένα μεγάλο μέρος της Δύσης για περισσότερο από μισό αιώνα. Πρόκειται για έναν Αμερικανό εκλεγμένο πρόεδρο ο οποίος δεν φαίνεται να εκτιμά τα θεμέλια του διεθνούς συστήματος συμμαχιών, είναι σε αντίθεση με το σχέδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που υποστήριξε κάθε κυβέρνηση των ΗΠΑ μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και παραμένει εμφανώς θετικά προσκείμενος προς το Κρέμλινο.

Στη συνέντευξη, ο Τραμπ ρωτήθηκε εύστοχα ποιον θα εμπιστευόταν περισσότερο, τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν ή τη Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Οποιοσδήποτε άλλος υποψήφιος στην προεδρική εκστρατεία του 2016, ανεξάρτητα από την κομματική του κατεύθυνση, με ελάχιστο δισταγμό θα διάλεγε τη Μέρκελ -την δημοκρατικά εκλεγμένη ηγέτιδα της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης- έναντι του αυταρχικού Ρώσου δημαγωγού. Αλλά όχι και ο Τραμπ. "Λοιπόν, έχω αρχίσει να τους εμπιστεύομαι και τους δύο - αλλά ας δούμε πόσο θα διαρκέσει αυτό" απάντησε. "Μπορεί και να μην διαρκέσει πολύ". Σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, η Μέρκελ απάντησε ευγενικά, υποστηρίζοντας ότι επιφυλάσσεται να απαντήσει στα σχόλια του Τραμπ - τα οποία περιελάμβαναν μια επίθεση στην "καταστροφική" πολιτική της να εισέλθουν εκατοντάδες χιλιάδες αιτούντες άσυλο στη Γερμανία - μέχρι να αναλάβει τη θέση του. "Νομίζω ότι εμείς οι Ευρωπαίοι έχουμε την τύχη μας στα χέρια μας", δήλωσε η Μέρκελ.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι επέκρινε τον Τραμπ για τα σχόλιά του: "Σκέφτηκα, ειλικρινά, ότι ήταν απρεπές ένας εκλεγμένος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών να παρεμβαίνει στις πολιτικές των άλλων χωρών με αρκετά άμεσο τρόπο" δήλωσε ο Κέρι στο CNN.

Το ίδιο έκανε και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ. Η Ευρώπη "δεν έχει καμία ανάγκη από εξωτερικές συμβουλές για να της λένε τις να κάνει", είπε τη Δευτέρα. Αλλά Μέρκελ και Ολάντ αντιπροσωπεύουν το παραπαίον status quo. Ο τελευταίος είναι ένας πρόεδρος χωρίς επιρροή. Οι εκλογές της χώρας τον Μάη πιθανότατα θα οδηγήσουν σε μια δεξιά κυβέρνηση, πιο εχθρική στις Βρυξέλλες. Η Μέρκελ αντιμετωπίζει μια σκληρή πολιτική πρόκληση από την άνοδος της γερμανικής ακροδεξιάς, που τροφοδοτείται από την εχθρότητα προς τους μετανάστες και τους πρόσφυγες.

Σήμερα, η βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι αναμένεται να παρουσιάσει τα σχέδιά της για το πώς θα οδηγήσει το έθνος της εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προοπτική ενός "σκληρού" Brexit - δηλαδή, μια αποχώρηση από το μπλοκ που θα σήμαινε, επίσης, και έξοδο από την κοινή αγορά της Ευρώπης- τρόμαξε τους επενδυτές και έστειλε τη βρετανική λίρα στο χαμηλότερο επίπεδο σε διάστημα μηνών. Παρόλα αυτά, ο Τραμπ παραμένει ένας μεγάλος υποστηρικτής του Brexit. Ο δημοσιογράφος των Times ο οποίος του πήρε συνέντευξη το Σαββατοκύριακο δεν ήταν άλλος από τον Μάικλ Γκόουβ, βασικό υπερασπιστή του Brexit που για ένα διάστημα ακούστηκε ότι μπορεί να γίνει πρωθυπουργός της Βρετανίας μετά το δημοψήφισμα. Ο Γκόουβ πόζαρε για μια φωτογραφία με τον εκλεγέντα πρόεδρο που θα κάνει τους περισσότερους πολιτικούς συντάκτες να ανατριχιάσουν.

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο Γκόουβ δεν προσπάθησε και πολύ να "αντεπιτεθεί" στους ελιγμούς του Τραμπ, που περιελάμβαναν πολλές υπεκφυγές και ψευδείς δηλώσεις ενός γεγονότος (οι πρόσφυγες, για παράδειγμα, δεν είναι "παράνομοι"). "Μπορείτε να καταλάβετε γιατί ο Γκόουβ πέρασε κάποια ώρα στον Trump Tower", έγραψε ο αρθρογράφος του Guardian Τζόναθαν Φρίντλαντ. "Είναι ο ίδιος λόγος που ο Τραμπ αφήνει συχνά να έρχεται εκεί και ο Σον Χανιτι του Fox News. Προτιμά να ερωτάται μόνο από εκείνους που έχουν την ίδια ιδεολογία με αυτόν".

Ο Τραμπ απέφυγε ερωτήσεις σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο καλύτερα μπορούσε. "Δεν νομίζω ότι έχει σημασία πολύ για τις Ηνωμένες Πολιτείες", δήλωσε, και συνέχισε διαμαρτυρόμενος για το πώς οι άδειες για μία από τις ιδιοκτησίες του στην Ιρλανδία εμποδίζονται από τους ευρωπαϊκούς νόμους. "Νομίζω ότι οι άνθρωποι θέλουν τη δική τους ταυτότητα, οπότε αν θέλετε τη γνώμη μου, και άλλες χώρες θα φύγουν" από την Ευρωπαϊκή Ένωση, είπε ο Τραμπ, τονίζοντας για μια ακόμη φορά την πίστη του στη σημασία των συνόρων και της εθνικής κυριαρχίας. Οι αμέτρητοι επικριτές του Τραμπ λένε ότι μια τέτοια ρητορική είναι ένα λαϊκίστικο προπέτασμα καπνού για ένα πιο σκοτεινό είδος εθνικισμού.

"Η καλύτερη απάντηση είναι η ευρωπαϊκή ενότητα", δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν-Μαρκ-Ερό. "Όπως και με την περίπτωση του Brexit, ο καλύτερος τρόπος για να υπερασπιστούμε την Ευρώπη είναι να παραμείνουμε ενωμένοι. Αυτό είναι κάτι σαν πρόκληση προς τον κ. Τραμπ. Να παραμείνουμε ένα μπλοκ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η δύναμη των Ευρωπαίων είναι στην ενότητά τους". Αλλά σε μια εποχή που οι ρωγμές σε μια διαιρεμένη Ευρώπη συνεχώς διευρύνονται, η έλευση του Τραμπ στην Ουάσιγκτον δεν αποτελεί καλό οιωνό για το ενωμένο μέλλον της.

washingtonpost.com