Τέσσερα σενάρια για να παραμείνει η Βρετανία στην ΕΕ
29/06/2016 12:46
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τέσσερα σενάρια για να παραμείνει η Βρετανία στην ΕΕ

Καθώς οι δυνάμεις της Ευρώπης πιέζουν μία νευρική Βρετανία να δρομολογήσει και επισήμως την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι σκληροπυρηνικοί της "παραμονής" αναλαμβάνουν την αποστολή να βάλουν φρένο στο λεγόμενο Brexit.

Η πρόκληση είναι τεράστια: οι Βρετανοί ψήφισαν μαζικά την περασμένη Πέμπτη και αποφάσισαν να αποχωρήσουν από την ΕΕ. Τόσο το Συντηρητικό Κόμμα όσο και η αντιπολίτευση του Εργατικού Κόμματος υποσχέθηκαν να σεβαστούν τη λαϊκή ψήφο και θα εργαστούν ταχύτατα στο να διευκολύνουν το Ηνωμένο Βασίλειο να φύγει από την ΕΕ.

Οι εταίροι της Βρετανίας έχουν επίσης δείξει ελάχιστη διάθεση να επανεξετάσουν το θέμα.

Αλλά μεταξύ των ιδιαιτεροτήτων του άγραφου συντάγματος της Βρετανίας και τον προσδιορισμό της ηττημένης πλευράς υπέρ της παραμονής στην ΕΕ, ορισμένοι δικηγόροι, νομοθέτες και ακτιβιστές της "παραμονής" βλέπουν περιθώρια ελπίδας. "Η ομορφιά στην κατάσταση αυτή είναι ότι τίποτα δεν φαίνεται αδύνατο. Γι 'αυτό και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τίποτα σε αυτό το σημείο, συμπεριλαμβανομένου και του να παραμείνει η Βρετανία στην ΕΕ. Νομίζω ότι θα είναι ένα πολύ δύσκολο πράγμα που θα χρειαστεί πολύ χρόνο και ότι πολλά πράγματα θα πρέπει να συμβούν πρώτα, αλλά αυτή τη στιγμή δεν προεξοφλούμε τίποτα", λέει ο Anand Menon, καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων.

Ιδού μερικές από τις προτάσεις του φιλοευρωπαϊκού στρατοπέδου σχετικά με το πώς η Βρετανία θα μπορούσε να καταλήξει εντός του μπλοκ, καθώς και μια αξιολόγηση από τον Gavin Barrett, εμπειρογνώμονα στο ευρωπαϊκό συνταγματικό δίκαιο στο University College του Δουβλίνου:

Να αγνοήσει επιδεικτικά το δημοψήφισμα

Το Κοινοβούλιο δεν έχει καμία ρητή νομική υποχρέωση να εφαρμόσει την απόφαση του δημοψηφίσματος. Θεωρητικά, οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι στο Westminster μπορούσε να αγνοήσουν απλά την ετυμηγορία του εκλογικού σώματος και να επιλέξουν να παραμείνουν στην ΕΕ. Αυτό είναι το επιχείρημα που προέβαλε ο βουλευτής των Εργατικών David Lammy, ο οποίος εκλιπαρούσε τους συναδέλφους στο Twitter: "Ξυπνήστε. Δεν χρειάζεται να το κάνουμε αυτό. Μπορούμε να σταματήσουμε αυτή την τρέλα και να δώσουμε τέλος στον εφιάλτη μέσω μιας ψηφοφορίας στο Κοινοβούλιο. Το κυρίαρχο Κοινοβούλιό μας πρέπει να ψηφίσει τώρα αν θα πρέπει να βγούμε από την ΕΕ".

Οι βουλευτές θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την επίκληση του άρθρου 50, της ρήτρας εξόδου που κατοχυρώνεται στη Συνθήκη της Λισσαβώνας, κερδίζοντας χρόνο. Αλλά ο Barrett λέει ότι η ιδέα οι βουλευτές να παραμείνουν ανεπηρέαστοι από τη λαϊκή ψήφο συνολικά είναι ευφάνταστη. "Σε μια κλίμακα πιθανοτήτων, θα έλεγα μηδέν τοις εκατό", υποστηρίζει. "Οι κυβερνήσεις δεν μπορούν απλώς να αγνοήσουν την απευθείας έκφραση της βούλησης του λαού".

Να επικαλεστεί το σκωτσέζικο βέτο

Το Κοινοβούλιο της Βρετανίας δεν μπορεί κανονικά να νομοθετεί επί θεμάτων της Σκωτίας, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του φιλοευρωπαϊκού κοινοβουλίου της Σκωτίας στο Εδιμβούργο. Δεδομένου ότι η αποχώρηση από το 28μελές μπλοκ πιθανότατα θα σήμαινε αναίρεση της εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ στη Σκωτία, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι δίνει στο Εδιμβούργου δικαίωμα βέτο επί της τελικής απόφασης. Με την ίδια λογική, κάποιοι λένε ότι οι βουλευτές της Βόρειας Ιρλανδίας θα μπορούσαν επίσης να σταθούν μεταξύ της Βρετανίας και του Brexit. Η Νικολα Στάρτζεον, πρώτη υπουργός της αυτονομιστικά σκεπτόμενης Σκωτίας, φαίνεται να έχει υιοθετήσει αυτή την άποψη. "Η επιλογή του να πούμε ότι δεν πρόκειται να ψηφίσουμε για κάτι που είναι ενάντια στα συμφέροντα της Σκωτίας είναι στο τραπέζι", είπε σε πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξη. Ποιες είναι λοιπόν οι πιθανότητες οι Σκωτσέζοι να οδηγήσουν την διάσωση της φιλοευρωπαϊκής μειονότητας της Αγγλίας; "Επίσης μηδέν τοις εκατό" λέει ο Barrett. "Σύμφωνα με το βρετανικό συνταγματικό σύστημα, το Westminster είναι κυρίαρχο στο τέλος της ημέρας".

Να διεξάγει νέες εκλογές

Η βρετανική πολιτική βρίσκεται σε αναταραχή. Ο ηγέτης του Συντηρητικού Κόμματος και πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έχει υποσχεθεί να παραιτηθεί και οι αντίπαλοί του περιμένουν για τη θέση. Η αντιπολίτευση του Εργατικού Κόμματος έχει καταρρεύσει, ζητώντας επίσης νέα ηγεσία. Θα μπορούσε ένα φιλοευρωπαϊκό κόμμα, ή η φιλοευρωπαϊκή πτέρυγα των Τόρις ή των Εργατικών να αναδυθεί από το χάος και να αγωνιστεί σε νέες εκλογές, σε μια πλατφόρμα που θα επαναφέρει τη Βρετανία στους κόλπους της Ευρώπης;

Μια σημαντική πρόκληση σε αυτό το σενάριο είναι ότι οι εκλογές δεν έχουν προγραμματιστεί μέχρι το 2020 και ότι από εδώ και στο εξής η ευρωσκεπτικιστική πτέρυγα των Συντηρητικών είναι πιθανό να παραμείνει στην εξουσία. "Πολλές πολιτικές συνθήκες έχουν συνδυαστεί για να κάνουν αρκετά απίθανη την εκλογή μιας φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης" λέει ο Barrett. "Είναι πολύ, πολύ απίθανο".

Να διεξάγει ένα δεύτερο δημοψήφισμα

Εκκλήσεις για ένα δεύτερο δημοψήφισμα ήδη υπάρχουν και ένα διαδικτυακό αίτημα για μια νέα ψηφοφορία έχει ήδη συγκεντρώσει σχεδόν 4 εκατομμύρια υπογραφές (αν και το πόσες συνδέονται με πραγματικούς βρετανούς ψηφοφόρους είναι εικασία). Αλλά τι γίνεται αν, αντί για μια επανάληψη, το δημοψήφισμα παρουσιαστεί ως μια επιλογή μεταξύ της ένταξης της Βρετανίας στην ΕΕ με τους όρους που είχε μέχρι σήμερα και όποιας νέας συμφωνίας θα μπορούσε να εξασφαλίσει για το εμπόριο στις διαπραγματεύσεις εξόδου από το μπλοκ;

Ο Συντηρητικός βουλευτής Jeremy Hunt - υποψήφιος για να αντικαταστήσει τον Cameron - έχει πετάξει την ιδέα ενός δεύτερου δημοψηφίσματος για μια νέα συμφωνία. Σε ένα άρθρο γνώμης στην εφημερίδα Daily Telegraph, έγραψε ότι «θα πρέπει να διαπραγματευτούμε μια συμφωνία και να την θέσουμε στον βρετανικό λαό, είτε με δημοψήφισμα ή μέσω του Συντηρητικού μανιφέστου στις νέες γενικές εκλογές".

Ο Barrett προέβλεψε ότι οποιαδήποτε συμφωνία εξόδου θα διαπραγματευθεί η Βρετανία θα είναι καταδικασμένη "να είναι κατώτερη" από αυτή που είχε το Ηνωμένο Βασίλειο πριν - και ότι οι εξουσίες της ΕΕ θα βάλουν στην άκρη την υπερηφάνεια τους για να καλωσορίσουν την δύστροπη Βρετανία πίσω στο μπλοκ, αν οι ψηφοφόροι στη συνέχεια εγκρίνουν μια δεύτερη απόφαση για να μείνει . Από όλες τις πιθανότητες, είπε, "θα στοιχημάτιζα σε αυτή".

nytimes.com