Τελικά, μπορεί να μην υπάρχει εναλλακτική λύση στη Μέρκελ…
08/05/2017 19:23
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Τελικά, μπορεί να μην υπάρχει εναλλακτική λύση στη Μέρκελ…

Η παρουσία της Γερμανίδας καγκελαρίου είναι σαφής ακόμα και στις εκλογές στις οποίες δεν είναι υποψήφια, κάτι που οι Γερμανοί δεν είναι διατεθειμένοι να χάσουν, σχολιάζει ο Leonid Bershidsky.

Παρόλο που οι εκλογές-θρίλερ έχουν γίνει πρόσφατα ο κανόνας στις εδραιωμένες δημοκρατίες (απόδειξη η χαώδης προεκλογική εκστρατεία στη Γαλλία που έληξε χθες το βράδυ), η Γερμανία φαίνεται αποφασισμένη να αποτελέσει εξαίρεση. Καθώς το κόμμα της πέτυχε ακόμη μια βασική νίκη στις περιφερειακές εκλογές, η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ βρίσκεται κοντά στο να καθιερώσει την κυριαρχία της στις γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου πολύ νωρίτερα.

Ο πρώην Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς, δημιούργησε έναν υπαινιγμό ίντριγκας τον Ιανουάριο, όταν αποφάσισε να κατέβει εναντίον της Μέρκελ ως κορυφαίος υποψήφιος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, που είναι τώρα ο μικρότερος εταίρος του συνασπισμού των Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ (CDU). Φάνηκε για λίγο ότι κάποιος με τις ικανότητές του, την αποφασιστικότητά του και τις ικανότητές του στην προεκλογική εκστρατεία θα μπορούσε να παρουσιάσει μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Το SPD πέρασε ακόμα και το CDU σε μερικές δημοσκοπήσεις, προκαλώντας δημοσιεύματα που αναρωτιόνταν εάν οι Γερμανοί κουράστηκαν από τη Μέρκελ και η ίδια η καγκελάριος είχε κουραστεί από την εκστρατεία -αυτή, εξάλλου, είναι η τέταρτη διαδρομή της ως υποψήφια του κόμματος. Χάρη στο "φαινόμενο Σουλτς", το SPD τον εξέλεξε ως ηγέτη του με ένα πρωτοφανές 100% των ψήφων, δίνοντάς του το ψευδώνυμο "100% Σουλτς".

Ωστόσο, όταν ήρθε η ώρα της νίκης στις πραγματικές εκλογές, το CDU αποδείχθηκε σκληρότερος αντίπαλος από ό,τι αναμενόταν από τους Σοσιαλδημοκράτες. Πρώτον, κέρδισε πειστικά το Σάαρλαντ τον Μάρτιο, αφού οι ψηφοφόροι φοβήθηκαν από τη δυνατότητα συμμαχίας του SPD με πιο ριζοσπαστικές αριστερές δυνάμεις. Και την Κυριακή θριάμβευσε στο βόρειο κρατίδιο Σλέσβιχ-Χολστάιν, όπου το SPD είχε κυριαρχήσει σε συμμαχία με τους Πράσινους και ένα κόμμα που εκπροσωπεί τη Δανική μειονότητα του κράτους. Το κόμμα της Μέρκελ βελτίωσε το αποτέλεσμα του 2012, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες πήγαν χειρότερα - και έχασαν το κρατίδιο μετά από 12 χρόνια ως κυβερνών κόμμα. Το CDU θα κυβερνά το κρατίδιο τώρα, πιθανότατα με το φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα και τους Πράσινους, και εκτοπίζοντας το SPD.

Είναι μία ένδειξη της πολιτικής δεξιότητας της Μέρκελ, που δεν είναι απολύτως σαφής στους εξωτερικούς παρατηρητές πώς παίρνει αυτές τις νίκες. Φαίνεται να ασκεί κάποιο είδος ιδιαίτερα αποτελεσματικού πολιτικού ζεν. Τόσο στο Σάαρλαντ όσο και στο Σλέσβιχ-Χολστάιν, οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι τα κύρια κόμματα ήταν πολύ κοντά μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την ημέρα των εκλογών. Στη συνέχεια το SPD έκανε ένα μικροσκοπικό λάθος που δεν έμοιαζε απειλητικό για την επιβίωσή του. Στον Σάαρλαντ, ο ηγέτης του έδειξε ίσως υπερβολικό ενθουσιασμό που εκτόπισε το CDU από την κυβέρνηση, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε έναν πιο επικίνδυνο συνασπισμό.

Στο Σλέσβιχ-Χολστάιν, ο πρωθυπουργός του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Τόρστεν Άλμπιγκ έδωσε συνέντευξη στο περιοδικό διασημοτήτων "Bunte", αναφερόμενος σε λεπτομέρειες σχετικά με τη διάλυση του γάμου του. Θεωρήθηκε ευρέως ως ο λάθος χώρος για να βγάλει στη φόρα ένας πολιτικός τα προσωπικά του θέματα, και η περιγραφή του Άλμπιγκ για την πρώην σύζυγό του, ως κάποια πολύ αφοσιωμένη στη μητρότητα και το σπίτι, είχε άσχημο αντίκτυπο στις γυναίκες ψηφοφόρους. Ενόχλησε επίσης τους συνασπισμούς του Άλμπιγκ. Το SPD μπορεί να κατηγορήσει τον πρωθυπουργό του κρατιδίου ότι είναι υπερβολικά εφησυχαστικός και κωφεύει για να μην αντιμετωπίσει την ήττα. Αλλά αν είναι έτσι, και το CDU θα μπορούσε να έχει "σκοντάψει" αλλά δεν το έκανε, παίζοντας ήρεμα μέχρι το φινάλε για δεύτερη φορά στη σειρά.

"Είμαι ειλικρινά ενοχλημένος", είπε ο Σουλτς για την ήττα. Αυτό όμως δεν είναι τίποτα σε σχέση με αυτό που θα νιώσει μια εβδομάδα από τώρα, αν το SPD δεν θα έρθει πρώτο στο πιο πολυπληθές κρατίδιο της Γερμανίας, τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία. Οι σοσιαλδημοκράτες συνέτριψαν το CDU με 39% έως 26% στις εκλογές του 2012 και κυβερνούν το κρατίδιο με έναν άνετο συνασπισμό με τους Πράσινους. Μέχρι πρόσφατα, είχαν ισχυρά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις. Η πρωθυπουργός του SPD, Χανελόρε Κραφτ, είναι ένας από τους ομοσπονδιακούς ηγέτες του κόμματος και μία δημοφιλής πολιτικός σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Είναι στη δεύτερη θητεία της και έχει πολύ μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα στους ψηφοφόρους από τον αντίπαλό της στο CDU, Αρμίν Λασέτ, αλλά τον τελευταίο καιρό αυτός κερδίζει και αυτή χάνει στις δημοσκοπήσεις. Και πάλι, το CDU έχει κερδίσει έναντι του SPD και οι εκλογές θα έχουν μικρότερη διαφορά σε σχέση με το 2012. Το κόμμα της Μέρκελ έχει ακόμη και μια λογική πιθανότητα νίκης.

Η ήρεμη αναζωπύρωση του CDU, παρά την έλλειψη έντονης τακτικής εκστρατείας από το κόμμα, σημαίνει ότι οι Χριστιανοδημοκράτες έχουν κάτι που είναι δύσκολο να ξεπεραστεί ακόμα κι αν κάνει λάθη. Αυτή είναι η ήρεμη γοητεία της Μέρκελ. Έχει αποκλείσει το "φαινόμενο Σουλτς", και το CDU έχει τώρα ένα σαφές προβάδισμα στον αγώνα των εθνικών εκλογών. Ενώ τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο πολλοί αναλυτές την ξέγραψαν ως δύναμη που έχει αναλωθεί, κανείς δεν αμφιβάλλει για την ικανότητά της να κρατήσει τη γερμανική οικονομία σε δυσμενείς συνθήκες. Πρέπει να υπάρχει ένας ισχυρός λόγος για να την αλλάξουν οι Γερμανοί ψηφοφόροι με κάποιον άλλο. Ο Σουλτς δεν έχει δείξει κάποιον τέτοιο λόγο. Όσο για τα μικρότερα κόμματα, υπάρχει όλο και λιγότερη πιθανότητα ισχυρών ποσοστών στις αντιμεταναστευτικές ή ακροδεξιές δυνάμεις. Οι Γερμανοί βλέπουν πόσο αισιόδοξοι αισθάνονται άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί και στηρίζουν τη σταθερότητα της ομαλής, υποτονικής εμπιστοσύνης της Μέρκελ.

Στο τελευταίο τηλεοπτικό debate πριν χάσει τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, η ακροδεξιά υποψήφια Μαρίν Λεπέν δήλωσε ότι η Γαλλία θα κυβερνιέται από μια γυναίκα σε κάθε περίπτωση - είτε από αυτήν είτε από τη Μέρκελ. Η παρουσία της Γερμανίδας καγκελαρίου είναι σαφής ακόμα και στις εκλογές στις οποίες δεν είναι υποψήφια, τόσο εντός όσο και εκτός της Γερμανίας. Αυτό δεν είναι κάτι που οι γερμανοί ψηφοφόροι φαίνεται πιθανό να αφήσουν να χαθεί. Κατά τη διάρκεια της μακράς θητείας της Μέρκελ, η Γερμανία έχει ωφεληθεί πολύ από το να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρωζώνης και η εγκατάλειψη της ηγεσίας σε τέτοιους χρήσιμους οργανισμούς, απλά για να ταρακουνήσουν λίγο τα πράγματα, δεν είναι ο γερμανικός τρόπος.

bloomberg.com