Σύνοδος Κορυφής: Αναζητείται λύση για το Brexit
19/02/2016 15:53
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Σύνοδος Κορυφής: Αναζητείται λύση για το Brexit

Οι ηγέτες της ΕΕ διέκοψαν τις συνομιλίες τους μετά την πρώτη νύχτα μιας "συνόδου κορυφής για τρεις", όπως χαρακτηρίστηκε, στις Βρυξέλλες, χωρίς συμφωνία για τον επανακαθορισμό της ένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ και έχοντας απομείνει πολλά που πρέπει να γίνουν. Οι διαφορές παρέμειναν σε διάφορα βασικά ζητήματα, όταν οι ηγέτες αποχώρησαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής. Οι συζητήσεις τους σχετικά με την αποφυγή του Brexit, που πραγματοποιήθηκαν πολύ νωρίτερα, σκιάστηκαν από μία απροσδόκητα μεγάλη διαφωνία για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης.

Ένα "δείπνο εργασίας" σε αυτό το ακανθώδες ζήτημα μετατράπηκε σε μία εξάωρη συζήτηση, που επικεντρώθηκε κυρίως στην επίμαχη απόφαση της Αυστρίας να περιορίσει τον αριθμό των αιτούντων άσυλο που θα λάβει. Οι ανεπίσημες συνομιλίες για τη συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ άρχισαν ξανά αμέσως μετά τη λήξη της συνόδου κορυφής και θα συνεχιστούν σήμερα, καθώς ηγέτες, αξιωματούχοι και διπλωμάτες προσπάθησαν να τελειοποιήσουν τη γλώσσα της συμφωνίας για τις ανησυχίες που εξέφρασαν πολλές χώρες.

"Έχουμε σημειώσει κάποια πρόοδο, αλλά πολλά απομένουν ακόμη να γίνουν", είπε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ σε μια σύντομη δήλωση προς τον Τύπο, μετά τη διακοπή της συνάντησης γύρω στις 2:30 πμ. Εμφανώς κουρασμένοι, ο Τουσκ και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, στη συνέχεια, πραγματοποίησαν μια σειρά από "διμερείς" συναντήσεις με τους ηγέτες της ΕΕ, που αποσκοπούσαν στην σύσφιξη της υποστήριξης στη συμφωνία.

Συναντήθηκαν πρώτα με τον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον και στη συνέχεια συνομίλησαν με τρεις ηγέτες που είχαν εγείρει σοβαρές αντιρρήσεις στη συμφωνία: τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ, τον πρωθυπουργό του Βελγίου Σαρλ Μισέλ και τον Πρωθυπουργό της Τσεχίας Μπόχουσλαβ Σομπότκα. Ο Κάμερον δεν έκανε καμία δήλωση μετά τη λήξη της συνεδρίασης, αλλά κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για το Brexit παρέμεινε πιστός στη δέσμευσή του να "παλέψει για τη Βρετανία" και επέμεινε ότι οι ηγέτες της ΕΕ θα πρέπει να στηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσε να πουλήσει στους βρετανούς ψηφοφόρους, εν όψει του δημοψηφίσματος.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός ξεκίνησε τη συνάντηση λέγοντάς στους ηγέτες της ΕΕ ότι "το ζήτημα της θέσης της Βρετανίας στην Ευρώπη υποβόσκει για πάρα πολύ καιρό και είναι καιρός να ασχοληθούμε με αυτό". Χαρακτηρίζοντας τη σύνοδο κορυφής μια ευκαιρία "για τη διευθέτηση αυτού του θέματος για μια γενιά", ο Κάμερον είπε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε "μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση για τη σχέση μας με την ΕΕ -κάτι που κάποιοι μπορεί να αποκαλέσουν 'ζήσε και άλλες τους άλλους να ζήσουν'".

Ο Κάμερον είχε ήδη εκφράσει το θέμα πιο ωμά ενώ έφτασε στη συνεδρίαση, λέγοντας στους δημοσιογράφους: "Θα πολεμήσω για τη Βρετανία". Ως μέρος αυτής της μάχης ξεκίνησε μια υπεκφυγή-έκπληξη, ζητώντας από άλλους ηγέτες της ΕΕ να δώσουν στη Βρετανία την εξουσία να απαγορεύει τα εργασιακά επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας στους μετανάστες από χώρες της ΕΕ για έως και 13 χρόνια, είπε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. Ο ηγέτης των Συντηρητικών αναμενόταν να ζητήσει μόνο μια περίοδο επτά ετών ως "μηχανισμό ασφαλείας" κατά τη διάρκεια των συνομιλιών. Ωστόσο, ξεκίνησε τις συζητήσεις με την αύξηση του χρόνου και ζητώντας την επιλογή δύο πρόσθετων περιόδων τριών ετών, είπε ο διπλωμάτης.

Αλλά οι 27 άλλοι ηγέτες της ΕΕ, ενώ σε γενικές γραμμές εκφράζουν την προθυμία τους να καταλήξουν σε συμφωνία που θα κρατήσει τη Βρετανία στις τάξεις τους, κατέστησαν σαφές ότι δεν θα παραδοθούν τόσο εύκολα σε όλα τα αιτήματα του Ηνωμένου Βασιλείου. Αρκετοί είπαν ότι εξακολουθούν να έχουν προβλήματα με τις προτεινόμενες αλλαγές του Κάμερον στους κανόνες της ΕΕ και ήταν έτοιμοι να τους εκφράσουν τη χθεσινή νύχτα, ή ακόμα και την επόμενη μέρα και πέρα από αυτή, εάν το κρίνουν απαραίτητο.

Αναφερόμενος σε ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα, ο Κάμερον είπε στους ηγέτες ότι θέλει άμεση δράση στους κανόνες της μεταρρύθμισης για τις παροχές κοινωνικής πρόνοιας που αποστέλλονται από τους μετανάστες της ΕΕ στα παιδιά τους που ζουν στο εξωτερικό, ένα αίτημα που είναι δύσκολο να δεχτούν οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

"Μια τέτοια πρόταση θα ήταν απαράδεκτη για 10 χώρες τουλάχιστον, ίσως και περισσότερες" δήλωσε ο Τόμας Προύζα, υπουργός ευρωπαϊκών υποθέσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας.

Άλλοι επέκριναν την απαίτηση του Κάμερον αποκλεισμό της Βρετανίας από την δέσμευση της ΕΕ για "διαρκώς στενότερη ένωση". Οι απόλυτα φιλο-ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και το Βέλγιο, αντιτίθενται σε οποιαδήποτε παρέκκλιση από αυτό. "Υπάρχουν εκείνοι που λένε ότι είναι συμβολική γλώσσα και άλλοι που λένε ότι τα σύμβολα έχουν σημασία", είπε ένας διπλωμάτης της ΕΕ με γνώση των συζητήσεων. "Αυτά είναι και πάλι συστροφές της γλώσσας".

Ένας άλλος αξιωματούχος της ΕΕ περιέγραψε το πρόβλημα ως μια σύγκρουση ανάμεσα σε μια αυστηρή νομική ερμηνεία της Συνθήκης της ΕΕ και την πολιτική πραγματικότητα του τι σημαίνουν τα λόγια της. Ο Τουσκ, είπε ο αξιωματούχος, προσπαθεί να πείσει τους ηγέτες ότι οι λέξεις "διαρκώς στενότερη ένωση" δεν αποτελούν νομική δέσμευση για την περαιτέρω πολιτική ολοκλήρωση. "Αυτό είναι ένα νομικό γεγονός", είπε ο αξιωματούχος, "αλλά συγκρούεται με την πολιτική έννοια σε πολλά κράτη-μέλη και όταν στη συνέχεια εκφράζεται, όπως έγινε, είναι προβληματική".

Η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι ήταν βέβαιη πως θα μπορούσε να επιτευχθεί μια συμφωνία για τις απαιτήσεις της Βρετανίας, παρά τις συνεχιζόμενες διαφωνίες σε θέματα όπως η κοινωνική πρόνοια για τους μετανάστες. Τελικά, οι ηγέτες κατανόησαν ότι οι συμβιβασμοί για την αναγκαιότητα διατήρησης του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ θα είναι λιγότερο επώδυνοι από την έξοδό της. "Είναι σαφές ότι αυτό δεν είναι εύκολο για κάποιους, αλλά η θέληση για να γίνει υπάρχει", είπε, τονίζοντας τη συνεχή στήριξη της Γερμανίας στη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο Τουσκ δεν δίστασε τις τελευταίες ημέρες να υπογραμμίσει την εύθραυστη φύση των διαπραγματεύσεων και τη σημασία της επίτευξης μιας συμφωνίας γρήγορα. "Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το Ηνωμένο Βασίλειο να αποχωρήσει από την Ένωση" είπε σε μια συνέντευξη στην πολωνική τηλεόραση πριν από τη σύνοδο κορυφής. Αυτό, πρόσθεσε, θα είναι "η αρχή του τέλους" για την Ένωση.

Ο κυρίαρχος τόνος των άλλων ηγετών της ΕΕ κατά την είσοδό τους στην αίθουσα της συνεδρίασης ήταν μία συγκρατημένη αισιοδοξία: όλοι θέλουν μια συμφωνία και είναι σίγουροι ότι μπορεί να επιτευχθεί, αλλά κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να πει ότι η συμφωνία αυτή ήταν έτοιμη. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν αντισταθεί στις προτάσεις της Βρετανίας να περιορίσει τις κοινωνικές παροχές στους μετανάστες της ΕΕ που απασχολούνται στη Βρετανία. Η αντίθεσή τους φάνηκε να μαλακώνει τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι διπλωμάτες διόρθωσαν τη γλώσσα της συμφωνίας, σχετικά με το πώς θα πρέπει να εφαρμοστούν οι περιορισμοί. Αλλά ήλπιζαν να συνεχίσουν τον αγώνα. "Θέλουμε να συμφωνήσουμε" είπε η πρωθυπουργός της Πολωνίας Μπεάτα Ζίντλο την Πέμπτη το απόγευμα, πριν τη σύνοδο, "αλλά όχι με οποιοδήποτε κόστος".

Η Γαλλία αντιστέκεται σε ένα άλλο αμφιλεγόμενο μέτρο στο σχέδιο συμφωνίας: να δώσει στις χώρες εκτός ευρωζώνης ισχυρό λόγο για υποθέσεις του ευρώ. Ο Ολάντ, φθάνοντας στη συνάντηση, είπε ότι ήταν βέβαιος πως μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί, αλλά προειδοποίησε ότι κανείς δεν πρέπει να είναι πάνω από τους κοινούς κανόνες της ΕΕ. "Μια συμφωνία είναι δυνατή, αλλά μόνον εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις", είπε. "Δεν υπάρχουν χώρες που να μπορούν να έχουν το δικαίωμα του βέτο".

Παράλληλες, διμερείς συναντήσεις κρίσιμης σημασίας έγιναν για να συζητηθούν η στρατηγική και η τοποθέτηση. Ο Ολάντ και η Μέρκελ συναντήθηκαν πριν από την σύνοδο κορυφής για να μιλήσουν για τη μετανάστευση και σύμφωνα με ένα διπλωμάτη που γνωρίζει τις συνομιλίες τους, τόνισαν τον "τέλειο συντονισμό" τους στα θέματα τόσο της μετανάστευσης όσο και του Brexit. Αλλά παρέμεινε να δούμε αν ο συντονισμός θα μοιραστεί γύρω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το αναμενόμενο σενάριο περιέγραψε ίσως με τον καλύτερο τρόπο η πρόεδρος της Λιθουανίας Ντάλια Γκριμπαουσκάιτ, η οποία κατά την είσοδό της στη συνεδρίαση σημείωσε την τάση της πολιτικής της ΕΕ να είναι θεατρική. Σε ερώτηση αν μια συμφωνία ήταν δυνατή κατά τη σύνοδο κορυφής, είπε: "Ελπίζω ναι, γιατί όχι; Νομίζω ότι ο καθένας θα έχει το δικό του δράμα και στη συνέχεια θα συμφωνήσουμε".

politico.eu