Στην Τουρκία, η ελευθερία του Τύπου βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά χάρη στον Ερνοτγάν
08/03/2016 17:35
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Στην Τουρκία, η ελευθερία του Τύπου βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά χάρη στον Ερνοτγάν

Απ' όταν το ΑΚΡ ανήλθε στην εξουσία, υπήρξε υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μια οπισθοδρόμηση στα ατομικά δικαιώματα, γράφει ο Robert Ellis.

Ως τακτικός συνεργάτης της "Zaman", στην αγγλόφωνη έκδοση της μεγαλύτερης ημερήσιας εφημερίδας της Τουρκίας, σοκαρίστηκα από την κατάληψη της τουρκικής κυβέρνησης την Παρασκευή του μιντιακού ομίλου Feza. Εκτός από τη "Zaman" και την "καθημερινή Zaman", η ομάδα αυτή περιλαμβάνει το Πρακτορείο Ειδήσεων "Cihan", ένα περιοδικό και έναν εκδοτικό οίκο. Αλλά δεν πρέπει να μας προκαλεί έκπληξη. Απ' όταν το κατ' ευφημισμό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) ανήλθε στην εξουσία το 2002, υπήρξε υπό τον ηγέτη του και νυν πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μια οπισθοδρόμηση στα ατομικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας του Τύπου. Ενώ ο Ερντογάν ισχυρίστηκε πριν από ένα χρόνο ότι "πουθενά στον κόσμο ο Τύπος δεν πιο ελεύθερος από ό,τι στην Τουρκία", οι ενέργειές του διαψεύδουν ξεκάθαρα τα λόγια του.

Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα κατατάσσουν την Τουρκία στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου στην 149η θέση από τις 180 χώρες, η οποία είναι μια βελτίωση σε σχέση με τα τρία προηγούμενα χρόνια, όταν κατετάγη στην 154η. Ωστόσο, αυτό οφειλόταν στην υπό όρους απελευθέρωση των 40 φυλακισμένων δημοσιογράφων, οι οποίοι παρόλα αυτά συνέχισαν να αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις. Η κατάσταση της Τουρκίας συνολικά - αν σκεφτούμε τομείς όπως η κυβερνο-λογοκρισία, οι αγωγές, οι απολύσεις των επικριτικών δημοσιογράφων και οι διαταγές φίμωσης - στην πραγματικότητα επιδεινώθηκε.

Οι δημοσιογράφοι και οι οργανισμοί μέσων μαζικής ενημέρωσης δέχονται φυσική επίθεση. Πριν από τις τελευταίες εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου, ένας όχλος που φέρεται να είχε διασυνδέσεις στη νεολαία του ΑΚΡ επιτέθηκε στα γραφεία του Μιντιακού Ομίλου Dogan στην Κωνσταντινούπολη το Σεπτέμβριο, όπου στεγάζεται η κοσμική εφημερίδα "Hürriyet", η αγγλόφωνη έκδοση της "Hürriyet Daily News" και μια άλλη καθημερινή εφημερίδα, η "Radikal".

Τον Οκτώβριο, ο Αχμέτ Χακάν, ένας αρθογράφος της "Hürriyet" και τηλεοπτικός παρουσιαστής talk show, δέχθηκε επίθεση από τέσσερις άνδρες έξω από το σπίτι του, μετά την αποχώρησή του από το στούντιο. Η επίθεση στα γραφεία της "Zaman" την Παρασκευή ακολούθησε το ίδιο μοτίβο με την επιδρομή της αστυνομίας τον Οκτώβριο στον Μιντιακό Όμιλο Koza Ipek, στον οποίον ανήκουν δύο εφημερίδες και δύο τηλεοπτικοί σταθμοί. Οι διαχειριστές που διορίστηκαν από το δικαστήριο έκλεισαν τόσο τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς όσο και τις εφημερίδες.

Ο Φουάτ Ανβί, ο οποίος έχει προβλέψει τις κινήσεις της κυβέρνησης του ΑΚΡ, έγραψε την Πέμπτη ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν είχε διατάξει την κατάληψη του ομίλου Feza με τη συγκεκριμένη πρόθεση της φίμωσης της "Zaman". Μετά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου με την οποία απελευθερώθηκαν δύο δημοσιογράφοι, ο Ερντογάν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν έχει κανέναν σεβασμό προς το κράτους δικαίου της Τουρκίας, αν και η ελευθερία του Τύπου διασφαλίζεται από διάφορα άρθρα του συντάγματος.

Το ιστορικό στις φρενήρεις ενέργειες του Ερντογάν είναι η έρευνα για κυβερνητική διαφθορά που ξεκίνησε από τους εισαγγελείς της Κωνσταντινούπολης και της αστυνομίας, τον Δεκέμβριο του 2013. Ο Ερντογάν αποκάλεσε αυτή την έρευνα "δικαστικό πραξικόπημα" που ελέγχεται από έναν απομονωμένο ιμάμη, τον Φετουλάχ Γκιουλέν, κάτοικο της Πενσυλβάνια.

Το κίνημα Γκιουλέν, το οποίο προωθεί τον διαθρησκειακό διάλογο, πιστεύεται ότι έχει περίπου πέντε εκατομμύρια οπαδούς και ελέγχει ένα δίκτυο σχολείων και πανεπιστημίων σε περισσότερες από 100 χώρες. Επίσης, έχει πολλούς οπαδούς στο τουρκικό δικαστικό σώμα και την αστυνομία. Κατά συνέπεια, ο Ερντογάν έκανε μία εκκαθάριση σε χιλιάδες αστυνομικούς και εκατοντάδες δικαστές και εισαγγελείς. Αυτό το κυνήγι μαγισσών έχει επίσης επεκταθεί και στις δημόσιες υπηρεσίες. Μια πρόσφατη εγκύκλιος του Υπουργείου που διέταξε ο πρωθυπουργός ζητά να φύγουν όσοι δημόσιοι υπάλληλοι είναι ύποπτοι για "παράνομες δομές και οργανώσεις που έχουν μεταμφιέσει ως νόμιμες".

Ο πρωθυπουργός του Ερντογάν, Αχμέτ Νταβούτογλου, έχει επίσης κατηγορήσει τα τρία κόμματα της αντιπολίτευσης που εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο ως παράνομα πολιτικά κόμματα "που μεταμφιέζονται σε νόμιμα". Το κυνήγι μαγισσών περιλαμβάνει μιντιακούς ομίλους καθώς και επιχειρηματίες ύποπτους ως μέλη του FETO (Τρομοκρατική οργάνωση του Φετουλάχ) όπως το αποκαλεί η κυβέρνηση του ΑΚΡ. Κατά ειρωνικό τρόπο, ήταν στελέχη Γκιουλέν που βοήθησαν τον Ερντογάν να έρθει στην εξουσία - αλλά μετά τις αποκαλύψεις για εκτεταμένη διαφθορά σε κύκλους του ΑΚΡ, ο Γκιουλέν έχει γίνει εχθρός του Ερντογάν.

Υπάρχουν φήμες για μια διάσπαση στο ΑΚΡ, όπου πρώην εξέχοντα μέλη μπορεί να σχηματίσουν ένα νέο κόμμα για να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του Ερντογάν. Εν τω μεταξύ, όπως έγραψε ο Τούρκος μυθιστοριογράφος Ελίφ Σαφάκ την περασμένη εβδομάδα, ένα κλίμα εκφοβισμού και παράνοιας κυριαρχεί στη χώρα - μια χώρα που είναι υπό τον ζυγό αυτού που ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου χαρακτήρισε "τιποτένιο δικτάτορα".

independent.co.uk