Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Μπαχρέιν και ΗΑΕ διακόπτουν διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ
05/06/2017 15:00
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Μπαχρέιν και ΗΑΕ διακόπτουν διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ

Η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν διέκοψαν σήμερα τις σχέσεις τους με το Κατάρ κατηγορώντας αυτό το πλούσιο αραβικό κράτος του Κόλπου ότι υποστηρίζει την τρομοκρατία, δεκαπέντε ημέρες μετά το ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή, ο οποίος κάλεσε τις μουσουλμανικές χώρες να κινητοποιηθούν εναντίον του εξτρεμισμού.

Λίγο πιο μετά, στις χώρες που διακόπτουν διπλωματικές σχέσεις με την Ντόχα προστέθηκαν η Υεμένη και η Λιβύη, ενώ το Πακιστάν επεσήμανε ότι δεν έχει άμεσα σχέδια να διακόψει τις σχέσεις του με το Κατάρ.

Από την πλευρά του το Κατάρ κατηγόρησε τους γείτονές του στον Κόλπο ότι επιδιώκουν να το θέσουν υπό κηδεμονία και κατήγγειλε ως "αδικαιολόγητη" τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων που ανακοίνωσαν. Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ εκφράζει "τη βαθιά λύπη και την έκπληξή του" και καταγγέλλει "μια εχθρική εκστρατεία, βασισμένη σε ψεύδη (...) που μαρτυρεί προμελέτη για να προκληθεί βλάβη στο κράτος" του Κατάρ.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Ρεξ Τίλερσον κάλεσε τις χώρες του Κόλπου να παραμείνουν ενωμένες, εκτιμώντας πάντως ότι η κρίση αυτή δεν θα έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια μάχη εναντίον "της τρομοκρατίας".

Το Κατάρ αποκλείσθηκε επίσης από τον αραβικό στρατιωτικό συνασπισμό που πολεμάει φιλοϊρανούς αντάρτες στην Υεμένη. Πρόκειται για τη σοβαρότερη κρίση από τη δημιουργία, το 1981, του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ).

Αυτή η συντονισμένη κίνηση συνιστά τη δραματική κλιμάκωση μιας υποβόσκουσας διένεξης αναφορικά με την υποστήριξη που παρέχει το Κατάρ στους Αδελφούς Μουσουλμάνους, το παλαιότερο στον κόσμο ισλαμιστικό κίνημα, και προσθέτει κατηγορίες ότι η Ντόχα υποστηρίζει ακόμη και την ατζέντα του περιφερειακού αντιπάλου, του Ιράν.

Μετά τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων πολλών αραβικών χωρών με τη Ντόχα, το Ιράν κάλεσε το Κατάρ και τους γείτονές του στον Κόλπο να διεξάγουν "έναν ειλικρινή διάλογο" για να επιλύσουν τις διαφορές τους.

Τα τρία κράτη του Κόλπου ανακοίνωσαν ότι διακόπτουν τις μεταφορικές συνδέσεις με το Κατάρ και έδωσαν στους επισκέπτες από το Κατάρ περιθώριο δύο εβδομάδων για να εγκαταλείψουν τις χώρες τους.

Η Σαουδική Αραβία κατηγόρησε το Κατάρ ότι υποστηρίζει μαχητικές οργανώσεις και διαδίδει τη βίαιη ιδεολογία τους, μια προφανής αναφορά στο κρατικό δορυφορικό δίκτυο του Κατάρ αλ Τζαζίρα.

"Το Κατάρ εναγκαλίζεται πολλές τρομοκρατικές και σεχταριστικές οργανώσεις που έχουν στόχο να διαταράξουν τη σταθερότητα στην περιοχή, περιλαμβανομένων των Αδελφών Μουσουλμάνων, του ISIS (Ισλαμικό Κράτος) και της αλ-Κάιντα, και προωθεί διαρκώς το μήνυμα και τις μηχανορραφίες αυτών των οργανώσεων μέσω των μέσων ενημέρωσής του", μετέδωσε το κρατικό σαουδαραβικό πρακτορείο ειδήσεων SPA.

Στη δήλωση κατηγορείται επίσης το Κατάρ ότι υποστηρίζει υποστηριζόμενους από το Ιράν μαχητικούς σιίτες στην ανατολική σαουδαραβική επαρχία Κατίφ και στο Μπαχρέιν.

Μέσω του κρατικού πρακτορείου ειδήσεών της, η Αίγυπτος, η πιο πολυάνθρωπη χώρα του αραβικού κόσμου, αναφέρει πως η πολιτική του Κατάρ "απειλεί την αραβική εθνική ασφάλεια και σπέρνει τους σπόρους της σύγκρουσης και της διαίρεσης μέσα στις αραβικές κοινωνίες βάσει ενός εσκεμμένου σχεδίου που έχει στόχο την ενότητα και τα συμφέροντα του αραβικού έθνους".

Η Ντόχα καταγγέλλει μια εκστρατεία

Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται ενώ οι αρχές του Κατάρ υποστήριξαν την περασμένη εβδομάδα πως έπεσαν θύματα "χάκερ", οι οποίοι δημοσιοποίησαν στον ιστότοπο του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων QNA ψευδείς δηλώσεις που αποδόθηκαν στον εμίρη σεΐχη Ταμίμ μπεν Χαμάντ αλ-Θάνι.

Αυτές οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις αντέβαιναν στην περιφερειακή συναίνεση σε πολλά ευαίσθητα ζητήματα, ιδίως αναφορικά με το Ιράν, το οποίο εμφανιζόταν με βάση τις εν λόγω δηλώσεις ως ένας στρατηγικός σύμμαχος, ενώ κατηγορείται από τη Σαουδική Αραβία ότι είναι "η αιχμή του δόρατος της τρομοκρατίας".

Οι δηλώσεις περιείχαν επίσης αρνητικά σχόλια για τις σχέσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και το Κατάρ, που είναι εντούτοις στενός σύμμαχος των ΗΠΑ.

Η επίσκεψη του προέδρου Τραμπ στο Ριάντ, η πρώτη που πραγματοποίησε στο εξωτερικό, στέφθηκε από την υπογραφή μιας συμφωνίας για ένα "στρατηγικό όραμα" με στόχο την ενίσχυση των οικονομικών και των αμυντικών σχέσεων ανάμεσα στο σαουδαραβικό βασίλειο και τις ΗΠΑ.

Σε ομιλία που εκφώνησε στις 21 Μαΐου στο Ριάντ ενώπιον ηγετών του μουσουλμανικού κόσμου, ο Τραμπ ζήτησε να "κυνηγηθούν" οι εξτρεμιστές και "οι τρομοκράτες", αναφερόμενος στις τζιχαντιστικές οργανώσεις που έχουν πραγματοποιήσει επιθέσεις σε πολλές χώρες. Είχε ζητήσει επίσης από την διεθνή κοινότητα "να απομονώσει" το Ιράν.

Το Κατάρ διαμαρτυρήθηκε ότι είναι θύμα μιας εχθρικής εκστρατείας, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, αναφορικά με την υποστήριξη που υποτίθεται ότι παρέχει στις ισλαμιστικές οργανώσεις.

Η τελευταία ανοικτή κρίση στον Κόλπο χρονολογείται από το 2014, όταν τρεις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Αραβία, Μπαχρέιν και Εμιράτα) είχαν ανακαλέσει τους πρεσβευτές τους στην Ντόχα για να διαμαρτυρηθούν για την υποστήριξη που φέρεται ότι παρείχε το Κατάρ στους Αδελφούς Μουσουλμάνους.

Βυθίζεται το χρηματιστήριο του Κατάρ, πιέσεις σε όλες τις αγορές του Κόλπου

Βυθίζεται σήμερα η χρηματιστηριακή αγορά του Κατάρ με τους επενδυτές να τρέπονται σε μαζική φυγή, καθώς η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και η Λιβύη, έσπασαν τους δεσμούς με τη Ντόχα, κατηγορώντας την ότι υποστηρίζει την τρομοκρατία.

Ο δείκτης μετοχών της χώρας, ο Qatari Index υποχώρησε κατά 7,6% κατά την πρώτη ώρα συναλλαγών, με τα περισσότερα bluechips να σημειώνουν ακόμη μεγαλύτερη βουτιά, όπως για παράδειγμα η Vodafone Qatar, η μετοχή που συγκεντρώνει την μεγαλύτερη συναλλακτική δραστηριότητα, να καταγράφει ελεύθερη κατά 10% που είναι και το limit down όριο για τις μετοχές του Κατάρ.

Η μετοχή της Εθνικής Τράπεζας του Κατάρ, η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, υποχωρεί 6%.

Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν ανακοίνωσαν την αναστολή των μεταφορικών δεσμών με το Κατάρ και έδωσαν στους κατοίκους και τους επισκέπτες του Κατάρ δύο εβδομάδες να εγκαταλείψουν τα σύνορά τους.

Με εκτιμώμενα κεφάλαια 335 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο ταμείο κρατικών επενδύσεων, με το εμπορικό πλεόνασμα 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο τον Απρίλιο και μετις εκτεταμένες λιμενικές εγκαταστάσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει αντί των χερσαίων συνόρων της με τη Σαουδική Αραβία, τα οποία έκλεισαν, το Κατάρ πιθανόν να είναι σε θέση να αποφύγει μια βαθιά οικονομική κρίση, όπως σημειώνουν αναλυτές στο Reuters.

Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου πραγματοποιούν μικρές συναλλαγές εμπορευμάτων μεταξύ τους, και αντίθετα βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της περιοχής, ενώ οι αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ μέσω θαλάσσης αναμένεται να συνεχιστούν κανονικά.

Η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Κόλπου αντιπροσωπεύουν παραδοσιακά μόνο το 5 έως 10% των καθημερινών συναλλαγών στο χρηματιστήριο του Qatari, σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς.

Ωστόσο, το διπλωματικό ρήγμα θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις σε ορισμένες επιχειρηματικές συμφωνίες και εταιρείες στην περιοχή, ιδίως στην Qatar Airways, η οποία δεν μπορούν πλέον να πετάξει σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες αγορές της Μέσης Ανατολής.

Η Σαουδική Αραβία κάλεσε τις διεθνείς εταιρείες να αποφύγουν το Κατάρ, αυξάνοντας την προοπτική να προσπαθήσει να κάνει τις ξένες επιχειρήσεις να επιλέξουν μεταξύ της επιχειρηματικής δραστηριότητας στο Κατάρ και της πρόσβασης στην πολύ μεγαλύτερη Σαουδική οικονομία.

Όπως σημειώνουν οι αναλυτές δεν ήταν σαφές πόσο καιρό θα διαρκέσει η διαφωνία, ενώ οι αγορές θα μπορούσαν να ανακάμψουν γρήγορα εάν οι εντάσεις μειωθούν. Όπως τονίζουν, αυτή είναι μια αντίδραση στον πολιτικό θόρυβο που έχει άμεσο αντίκτυπο στην μεταβλητότητα. Έτσι μπορεί η αντίδραση να είναι βραχύβια και πλήρως αναστρέψιμη, εάν αρχίσει να υποχωρεί η πολιτική ένταση.

Και άλλες αγορές του Κόλπου σημειώνουν επίσης απώλειες, με το Ντουμπάι να χάνει 0,8% και η το χρηματιστήριο της Σαουδικής Αραβίας να μειώνεται κατά 0,2%.

Παράλληλα, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή στέλνει σήμερα σε ισχυρό ράλι το πετρέλαιο. Τα συμβόλαια αργού πετρελαίου Brent σημειώνουν άνοδο κατά 48 σεντς, ή 1%, στα 50,43 δολάρια το βαρέλι , ενώ τα συμβόλαια αργού στις ΗΠΑ διαπραγματεύονται στα 48,14 δολάρια το βαρέλι, αυξημένα κατά 48 σεντς ή 1%.

Πηγή:capital.gr