Πώς το Brexit φέρνει πιο κοντά τις ΗΠΑ στη Γερμανία
04/07/2016 07:30
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Πώς το Brexit φέρνει πιο κοντά τις ΗΠΑ στη Γερμανία

Όταν κατέστη σαφές ότι η Βρετανία είχε ψηφίσει να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα κάλεσε τον Ντέιβιντ Κάμερον για να του εκφράσει τη συμπάθειά του. Στη συνέχεια, κάλεσε την Άνγκελα Μέρκελ, την ηγέτιδα στην οποία πραγματικά στηρίζεται σε περιόδους κρίσης. Δεν είναι μυστικό γιατί. Επί χρόνια, η Γερμανία, και όχι το Ηνωμένο Βασίλειο, υπήρξε η κύρια γραμμή του Ομπάμα στην ευρωπαϊκή πολιτική. Και αυτός είναι ο λόγος που η επιρροή της Ουάσιγκτον στην Ευρώπη θα επιβιώσει από το Brexit.

Η μακροχρόνια "ειδική σχέση" μεταξύ των ΗΠΑ και της Βρετανίας έδωσε στην Ουάσιγκτον έναν βασικό έμπιστο στο τραπέζι των Βρυξελλών, όπως τόνισε τον Απρίλιο ο Ομπάμα στην παρέμβασή του για το δημοψήφισμα στο Λονδίνο. Αλλά μια Ευρώπη χωρίς Ηνωμένο Βασίλειο δεν αφήνει ακριβώς την πρώην αποικία της Βρετανίας εκτός. "Στα μεγάλα θέματα, έχουμε δει τη μετάβαση για χρόνια τώρα, όπου η πρώτη κλήση δεν ήταν προς το Λονδίνο, όπως συνήθιζε να είναι, αλλά προς το Βερολίνο", είπε ο Damon Wilson, πρώην ανώτερος διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Εθνικό Συμβούλιο ασφαλείας υπό τον Τζορτζ Μπους, ο οποίος είναι σήμερα εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Ατλαντικού Συμβουλίου. "Αυτή η μετάβαση έχει ήδη συμβεί και η μεγάλη ύφεση πραγματικά επιταχύνθηκε με την μεγέθυνση της γερμανικής οικονομικής και πολιτικής εξουσίας".

Πριν από μια δεκαετία, η Μέρκελ ήταν ένας από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ζήτησε συνομιλίες για την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ (παρόλο που η γερμανική κοινή γνώμη αντιτίθεται τώρα στη συμφωνία). Το 2014, η Μέρκελ συνάσπισε τις διστακτικές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πίσω από ένα κοινό πρόγραμμα κυρώσεων ΗΠΑ-ΕΕ ενάντια στον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, τις οποίες η ΕΕ συμφώνησε να παρατείνει την περασμένη εβδομάδα. Ήταν η ηγέτης που αντιμετώπισε την ελληνική οικονομική κρίση και τα εκατομμύρια των μεταναστών που έρχονται στην Ευρώπη.

Έτσι, αντί να μειώσει την αμερικανική επιρροή στην Ευρώπη, το Brexit είναι πιο πιθανό ότι θα επεκτείνει την εξάρτηση της ΗΠΑ από τη Γερμανία. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την διατλαντική συνεργασία για τις ρωσικές κυρώσεις, τις συνεχιζόμενες προκλήσεις της ευρωζώνης και την ροή των μεταναστών στην Ευρώπη - ζητήματα για τα οποία η Γερμανία έχει ήδη γίνει το πρώτο σημείο επαφής για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αμήχανη δυναμική μετά το Brexit θα είναι στο επίκεντρο την επόμενη εβδομάδα, όταν ο Ομπάμα επισκεφθεί την Βαρσοβία για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ και έχει επαφές με την Μέρκελ, τον Κάμερον και άλλους αρχηγούς κρατών του ΝΑΤΟ. Η συνάντηση έχει ιδιαίτερη σημασία τώρα που η ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της εξόδου της Βρετανίας στην πολιτική, την οικονομία και την ασφάλεια. Ο Ομπάμα θα συναντηθεί επίσης με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ.

"Δεν θα είναι πλέον εκεί"

Για πολλά χρόνια, η στενή σχέση ΗΠΑ-Βρετανίας σε θέματα ασφάλειας, πληροφοριών και εμπορίου έδωσε στις ΗΠΑ κάποια σαφή επιρροή στις Βρυξέλλες. Πράγματι, η Γαλλία άσκησε βέτο στην ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα δύο φορές στη δεκαετία του 1960, από το φόβο ότι το Λονδίνο θα κάνει απλά το χατίρι της Ουάσιγκτον.

Η Βρετανία θα παραμείνει ένα βασικό μέλος του ΝΑΤΟ και οι σχέσεις σε στρατιωτικά και θέματα ασφάλειας είναι εκτεταμένες. Οι δύο χώρες είναι στενοί εταίροι στη Συρία και το Ιράκ. Οι Βρετανοί είναι, ίσως, οι πιο ομοϊδεάτες σύμμαχοι των Αμερικανών σχετικά με το εμπόριο και η απελευθερωτική παρουσία τους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα λείψει στην Ουάσιγκτον.

Επιπλέον, οι κυρώσεις της ΕΕ για τη Ρωσία "θα ήταν πιθανότατα πιο αδύναμες, χωρίς τον πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου να υποστηρίζει εντός της ΕΕ μια δυναμική απάντηση στην ρωσική κατάληψη της χερσονήσου της Κριμαίας από την Ουκρανία" σύμφωνα με μια έκθεση του Απριλίου από μία επιτροπή της Βουλής των Κοινοτήτων που εξέτασε τον πιθανό αντίκτυπο της εξωτερικής πολιτικής ενός Brexit στη βρετανική κυβέρνηση. Η σημασία του Λονδίνου στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα ενίσχυσε επίσης το ρόλο του Ηνωμένου Βασιλείου στις κυρώσεις.

Αλλά η Γερμανία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των κυρώσεων στη Ρωσία - και ήταν απαραίτητη για τη σφυρηλάτηση ενός εύθραυστου, αλλά ενωμένου, ευρωπαϊκού μετώπου για να παραμείνουν στη θέση τους. "Οι Βρετανοί είχαν μια φωνή και ένα βέτο, και τις περισσότερες φορές υποστήριζαν αυτό που θα υποστήριζαν και οι ΗΠΑ, και αυτό θα πάψει να υπάρχει πια" δήλωσε ο Φίλιπ Γκόρντον, ο οποίος υπήρξε υφυπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ για την Ευρώπη την περίοδο 2009-2013 και είναι τώρα ένας ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. Ωστόσο, "νομίζω ότι σταδιακά στρεφόμαστε όλο και περισσότερο στους Γερμανούς, και σε πολλά ζητήματα έχουν στην πραγματικότητα το προβάδισμα".

Η Γερμανία παίζει έναν σημαντικό στρατιωτικό ρόλο για τις ΗΠΑ. Όταν ένας αμερικανός τραυματισμένος στρατιώτης πρέπει να φύγει από το Ιράκ ή το Αφγανιστάν πετά από μία από τις 179 στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στο γερμανικό έδαφος. Τα επίπεδα των στρατευμάτων των ΗΠΑ στη Γερμανία έχουν μειωθεί σημαντικά από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν 40.000 αμερικανικά στρατεύματα που σταθμεύουν εκεί. Και η Γερμανία έχει λάβει αυξημένο ρόλο για τα πάντα, από την Ουκρανία ως την ελληνική οικονομική κρίση, και παρά τις τεταμένες σχέσεις με τον Ομπάμα μετά τις αποκαλύψεις για κατασκοπεία της NSA αλλά και την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Μέρκελ έγινε "ένα είδος συνεργάτη" του αμερικανού προέδρου, δήλωσε ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Ομπάμα.

Μείωση επιρροής

Εν τω μεταξύ, η εσωτερική πολιτική της Βρετανίας οδηγούσε τη Βρετανία σε μια διαφορετική πορεία. Η Βρετανία έχει πράγματι μειώσει την επιρροή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και χρόνια, λένε οι ειδικοί της εξωτερικής πολιτικής - υπονομεύοντας την πεποίθηση ότι το Λονδίνο δίνει στην Ουάσιγκτον λόγο για τις υποθέσεις των Βρυξελλών.

"Οι Βρετανοί είχαν εδώ και καιρό μια μινιμαλιστική ατζέντα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης" σχολιάζει ο Wilson του Ατλαντικού Συμβουλίου. Το 2009, για να ανακόψει τη ροή των Τόρις στο UKIP, ο Κάμερον απομάκρυνε το κόμμα από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα της Ένωσης, το οποίο περιλαμβάνει τους Χριστιανοδημοκράτες της Μέρκελ και είναι φιλοευρωπαϊκό. Και η συζήτηση για το Brexit απέσπασε την προσοχή του Ηνωμένου Βασιλείου από τα ευρύτερα ευρωπαϊκά θέματα.

Ενώ η ΕΕ σταθεροποιείται σχετικά με το πώς να ανακόψει τη ροή των μεταναστών και να επανεγκαταστήσει αυτούς που έφτασαν στην Ευρώπη, ο Κάμερον ανάγκασε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να περάσει τη συνεδρίαση του Φεβρουαρίου συζητώντας την επαναδιαπραγμάτευση της σχέσης της χώρας με την ΕΕ.

Και μειώνοντας την επιρροή του στην Ευρώπη, υποστηρίζουν ορισμένοι, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να έχει μειώσει και την επιρροή τους ως σύμμαχος των ΗΠΑ στις Βρυξέλλες. Όταν ο Κάμερον κάλεσε τον Ομπάμα στο Λονδίνο τον Απρίλιο για να ενισχύσει την εκστρατεία του ενάντια στο Brexit, ο πρόεδρος υπέθεσε ότι το θέμα ένταξης του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ έχει σημασία για τις Ηνωμένες Πολιτείες. "Έχουμε εμπιστοσύνη στο ότι όταν το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχει σε ένα πρόβλημα που πρόκειται να βοηθήσουμε στην επίλυσή του, αυτό θα λυθεί με τον σωστό τρόπο", δήλωσε ο Ομπάμα.

Ο Dan Hamilton, διευθυντής του Κέντρου του Πανεπιστημίου Johns Hopkins στην Ουάσιγκτον για τις διατλαντικές σχέσεις και πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την Ευρώπη, υποστηρίζει πως "η ιδέα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν ο 'πράκτορας' των ΗΠΑ στο Συμβούλιο της ΕΕ είναι μια δυσφήμιση και για τις δύο χώρες". Ωστόσο, όπως είπε, "η ατολμία του Ηνωμένου Βασιλείου προς την ΕΕ για τόσα πολλά χρόνια μείωσε την επιρροή του" λέει. "Όλο και περισσότεροι, αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν διαπιστώσει ότι αν θες να γίνει κάτι στην Ευρώπη, δουλεύεις με τη δύναμη που ξέρεις πώς να συνεργαστεί με την ΕΕ".

Και αυτή η δύναμη, λέει, είναι η Γερμανία.

politico.eu