Πώς οι ιδιωτικές φυλακές της Δύσης πλουτίζουν από τους απελπισμένους πρόσφυγες
25/02/2016 14:17
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Πώς οι ιδιωτικές φυλακές της Δύσης πλουτίζουν από τους απελπισμένους πρόσφυγες

Οι πόλεμοι και η κλιματική αλλαγή αναγκάζουν εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και οι κυβερνήσεις πρέπει να αποδεχθούν ότι τα κερδοσκοπικά κέντρα κράτησης δεν είναι ο σωστός τρόπος για να ασχοληθούν με αυτό το θέμα, σχολιάζει ο Antony Loewenstein.

Η ομοσπονδιακή υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων αποκαλεί τον χώρο κράτησης στο Ντίλεϊ του Τέξας "οικογενειακό οικιστικό κέντρο". Αλλά τα 2.000 παιδιά μεταναστών και οι μητέρες που ζουν εκεί, θεωρούν ότι είναι κάτι άλλο: "Οι άνθρωποι που λένε ότι δεν είναι φυλακή λένε ψέματα" λέει η Γιάνσι Μαρικέλα Μετζία Γκέρα, κρατούμενη από την Κεντρική Αμερική. "Είναι μια φυλακή για μας και για τα παιδιά μας, αλλά κανένας από εμάς δεν είναι εγκληματίας".

Στο κέντρο Ντίλεϊ μένουν άνθρωποι που κρατούνται από την υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων, μια κυβερνητική υπηρεσία, αλλά διοικείται από την Corrections Corporation of America, τη μεγαλύτερη εταιρεία ιδιωτικών φυλακών και κράτησης της Αμερικής. Αποτελεί μέρος μιας ανησυχητικής παγκόσμιας τάσης για κράτηση των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο σε απομακρυσμένες περιοχές που συντηρούνται από κερδοσκοπικές εταιρείες. Τα Ηνωμένα Έθνη εκτιμούν ότι ένας στους 122 ανθρώπους στον πλανήτη έχει εκτοπιστεί. Πρόκειται για μια κρίση που απαιτεί μια ανθρωπιστική λύση. Δυστυχώς, μερικοί άνθρωποι το βλέπουν ως μια επιχειρηματική ευκαιρία.

Τις τελευταίες δεκαετίες, πολλές δυτικές κυβερνήσεις αναθέτουν τις φυλακές σε ιδιωτικές εταιρείες, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο εξοικονομεί χρήματα. Δεδομένου ότι ο αριθμός των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο έχει αυξηθεί, οι κυβερνήσεις έχουν βρει μια νέα χρήση για το μοντέλο της ιδιωτικής φυλακής. Έχει γίνει μια βιομηχανία πολλών εκατομμυρίων δολαρίων. Η εταιρεία Hero Norway λειτουργεί 90 κέντρα προσφύγων στη Νορβηγία και 10 στη Σουηδία, χρεώνοντας στις κυβερνήσεις 31 έως 75 δολ. ανά πρόσφυγα για κάθε διανυκτέρευση. Η κυβέρνηση της Αυστραλίας έχει σύμβαση με την εταιρεία Broadspectrum για τη διαχείριση δύο στρατοπέδων κράτησης στη Ναούρου και στην Παπούα Νέα Γουινέα για τους αιτούντες άσυλο. Στη Βρετανία, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον σύναψε με την εταιρεία ασφαλείας Serco συμβόλαιο επτά ετών το 2014, αξίας πάνω από 100 εκατ. δολ. για τη λειτουργία κέντρου κράτησης μεταναστών Yarl’s Wood.

Αυτές οι ιδιωτικές εταιρείες πολύ συχνά εμπλέκονται σε σκάνδαλα και κατηγορούνται για κατάχρηση. Η Corrections Corporation of America έχει μια μακρά ιστορία στο να αγνοεί την ασφάλεια των κρατουμένων και τους ομοσπονδιακούς νόμους. Η Serco έχει κατηγορηθεί για ανεπαρκή εκπαίδευση φρουρών και για την υπερχρέωση της βρετανικής κυβέρνησης με κακοτεχνίες. Ένας γιατρός που εργαζόταν σε ένα κέντρο της Broadspectrum στην Ναουρού είπε στον Guardian ότι το κέντρο κράτησης "θυμίζει Γκουαντάναμο".

Οι παγκόσμιες ροές των προσφύγων δεν θα υποχωρήσουν σύντομα. Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται, όπως και η επιδημία της βίας των συμμοριών στην Κεντρική Αμερική. Η κλιματική αλλαγή θα αναγκάσει εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους τα χρόνια που έρχονται. Οι κυβερνήσεις πρέπει να αποδεχθούν ότι τα κερδοσκοπικά κέντρα κράτησης δεν είναι ο σωστός τρόπος για να ασχοληθούν με αυτό το θέμα.

Τα κρατικά κέντρα κράτησης δεν εγγυώνται απαραίτητα περισσότερο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι ο κρατικός έλεγχος φέρνει βελτιώσεις: Μια έκθεση του 2014 από την Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών, για παράδειγμα, διαπίστωσε ότι τα ιδιωτικά κέντρα κράτησης μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν περισσότερο κόσμο από ό,τι τα κρατικά και ότι οι κρατούμενοι σε αυτά είχαν μικρότερη πρόσβαση σε εκπαιδευτικά προγράμματα και σε ποιότητα της ιατρικής περίθαλψης.

Επίσης τα δημόσια κέντρα, ενώ εξακολουθούν να έχουν προβλήματα, είναι πιο διαφανή.

Η αδιαφάνεια είναι ένας κοινός παρονομαστής στο ιδιωτικοποιημένο σύστημα κράτησης σε όλο τον κόσμο. Στην Αυστραλία, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι δημοσιογράφοι έχουν λιγότερη πρόσβαση σε ιδιωτικές φυλακές από ό,τι σε δημόσιες και οι κυβερνήσεις έχουν λιγότερη εποπτεία. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Όπως σχολιάζει ο πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Matthew J. Gibney: "Όταν κάτι πάει στραβά - ένας θάνατος, μια απόδραση - η κυβέρνηση μπορεί να ρίξει την ευθύνη σε ένα είδος αδυναμίας της αγοράς αντί στην αποτυχία της λογοδοσίας".

Οι υπέρμαχοι των ιδιωτικών κέντρων κράτησης μεταναστών υποστηρίζουν ότι γλιτώνουν χρήματα στους φορολογούμενους. Αλλά αυτό φαίνεται απίθανο. Η αμερικανική κυβέρνηση ξοδεύει περισσότερα σχετικά για την κράτηση μεταναστών σήμερα από ό,τι πριν από 10 χρόνια, όταν ο αριθμός των συνοριακών διαβάσεων ήταν υψηλότερος. Η Corrections Corporation of America και άλλες εταιρείες έχουν πιέσει τους πολιτικούς να κρατήσουν περισσότερους ανθρώπους πίσω από τα κάγκελα, αντί να τους απελάσουν. Το Κογκρέσο απαιτεί τουλάχιστον 34.000 άνθρωποι να στεγάζονται καθημερινά στα κέντρα κράτησης.

Για τη δημιουργία κέρδους δεν απαιτείται μόνο να γεμίζουν οι κλίνες, αλλά μπορεί συχνά να οδηγήσει τις εταιρείες να αμελούν κάποιες υπηρεσίες. Αυτό σημαίνει την φροντίδα της ψυχικής υγείας, τις υπαίθριες δραστηριότητες και τα υγιεινά τρόφιμα που είναι πολύ λιγότερο διαθέσιμα στα ιδιωτικά κέντρα κράτησης από ό,τι στα κρατικά. Πέρυσι, τα Ηνωμένα Έθνη χαρακτήρισαν ένα στρατόπεδο για τους πρόσφυγες στο Τραϊσκιρχεν της Αυστρίας, το οποίο διαχειριζόταν η ελβετική εταιρεία ORS Service, "απάνθρωπη" λόγω του υπερπληθυσμού. Παρόμοιες αναφορές είναι κοινές όχι μόνο στα σύνορα της Ευρώπης αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Οι κυβερνήσεις που λαμβάνουν μετανάστες και αιτούντες άσυλο πρέπει να αντιστρέψουν την εξάρτησή τους από ιδιωτικές εταιρείες. Η τρέχουσα πρακτική είναι μια βραχυπρόθεσμη λύση που μακροπρόθεσμα θα κοστίσει στις κυβερνήσεις περισσότερο και θα υποβάλει τους πρόσφυγες σε χειρότερες συνθήκες. Εν τω μεταξύ, οι κυβερνήσεις από την Καμπέρα ως τη Βιέννη και την Ουάσιγκτον θα πρέπει να θεσπίσουν ανεξάρτητες αναλύσεις κόστους για την εξασφάλιση ότι τα ιδιωτικά κέντρα δίνουν στους φορολογούμενους την καλύτερη αξία για τα χρήματά τους. Θα πρέπει να ενθαρρύνουν περισσότερο την εποπτεία αυτών των χώρων, από κυβερνητικές υπηρεσίες και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Και η ποσόστωση 34.000 κρεβάτια ανά ημέρα πρέπει να πάψει να ισχύει.

Στην ετήσια έκθεσή της το 2014, η Corrections Corporation of America ανησυχεί ότι οι αλλαγές στην αμερικανική πολιτική για τη μετανάστευση θα μπορούσαν να μειώσουν τα κέρδη της εταιρείας. Πολλοί άλλοι τέτοιοι εργολάβοι θα μπορούσαν να έχουν παρόμοιους φόβους. Ας ελπίσουμε ότι όντως έχουν. Αν οι κυβερνήσεις δεν κάνουν δραστικές αλλαγές τώρα, αυτές οι εταιρείες φαίνονται πιθανόν να γίνονται πλουσιότερες, καθώς περισσότεροι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, αναζητώντας απεγνωσμένα ασφάλεια.

nytimes.com