Πώς ο βομβιστής του Μάντσεστερ έγινε από απλός εγκληματίας τρομοκράτης
24/05/2017 23:01
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Πώς ο βομβιστής του Μάντσεστερ έγινε από απλός εγκληματίας τρομοκράτης

Η διαδρομή του Σαλμάν Αμπεντί από ένας φοιτητής που κάπνιζε κάνναβη και παράτησε το Πανεπιστήμιο, μέχρι να γίνει βομβιστής αυτοκτονίας του Isis μπαίνει σταδιακά σε μια σειρά από τους ανακριτές, καθώς το Μάντσεστερ προσπαθεί να ξεπεράσει τη χειρότερη τρομοκρατική επίθεση που έπληξε το Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και μια δεκαετία.

Οι περισσότεροι θυμούνται τον 22χρονο σαν ένα "διασκεδαστικό τύπο" που έπαιρνε ναρκωτικά και πιθανόν είχε συνδέσμους με τις τοπικές συμμορίες πριν αρχίσει να γίνεται ολοένα και πιο θρησκευόμενος, εμβαθύνοντας την ριζοσπαστικοποίησή του. Ο ίδιος μετασχηματισμός έχει τεκμηριωθεί σε πολλούς από τους πιο θανατηφόρους τρομοκράτες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των μικρών εγκληματιών και των εμπόρων ναρκωτικών στον κεντρικό πυρήνα του Isis πίσω από τις επιθέσεις του Παρισιού και των Βρυξελλών.

Μια έκθεση του Διεθνούς Κέντρου Μελέτης της Ριζοσπαστικοποίησης (ICSR) διαπίστωσε ότι περισσότεροι από τους μισούς γνωστούς ευρωπαίους τζιχαντιστές είχαν εγκληματικό ιστορικό, καθιστώντας τους εύκολο στόχο για τους στρατολόγους του Isis που προσφέρουν "λύτρωση" στο όνομα της τζιχάντ. Ο καθηγητής Peter Neumann, διευθυντής του ICSR στο King's College του Λονδίνου, δήλωσε ότι η αναδυόμενη σχέση "εγκληματικότητας-τρομοκρατίας" κάνει δύσκολο για τις υπηρεσίες ασφαλείας να εντοπίσουν τη ριζοσπαστικοποίηση. "Υπάρχει μια τέλεια εφαρμογή μεταξύ αυτών των νέων και μιας ομάδας που επιρρίπτει κάθε προσπάθεια σε σοβαρό θεολογικό λόγο", σχολιάζει.

"Οι εγκληματίες έχουν ήδη συνηθίσει στη βία, οπότε η μεταπήδηση από το να είναι εξτρεμιστές στο να είναι βίαιοι εξτρεμιστές είναι πολύ μικρότερη". Ο Neumann προειδοποίησε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες πρέπει να "ξανασκεφτούν τη στρατηγική τους" για να εντοπίσουν τα προειδοποιητικά σημάδια για αυτή τη νέα και επικίνδυνη μορφή τζιχάντ.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η προπαγάνδα του Isis που απεικονίζει μια ζωή δράσης, περιπέτειας, αδελφοσύνης και σκοπού ήταν ιδιαίτερα ελκυστική για εκείνους που αντιμετωπίζουν ελάχιστες προοπτικές στις χώρες τους. Έρευνες από το Κέντρο Καταπολέμησης της Τρομοκρατίας διαπίστωσαν επιπλέον ότι η πλειοψηφία όσων στρατολογούνται στο Isis δεν ήταν πάντα ευσυνείδητοι μουσουλμάνοι - ήταν άνεργοι ή φοιτητές και είχαν μεταναστευτικό υπόβαθρο, κάτι που ισχύει και στην περίπτωση του Αμπεντί.

Οι ερευνητές διερευνούν τους πιθανούς δεσμούς του με τους μαχητές και τους στρατολόγους του Isis, οι οποίοι ανέλαβαν την ευθύνη για τη σφαγή του σε μια δήλωση που χαιρετά έναν "στρατιώτη του χαλιφάτου". Ο Αμπεντί, που γεννήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο από Λίβυους γονείς που είχαν εγκαταλείψει το καθεστώς του Μουαμάρ Καντάφι, είχε φανερώσει ενδείξεις εξτρεμισμού, όπως μια ισλαμιστική σημαία που κυμάτιζε έξω από το σπίτι του στο Μάντσεστερ, αλλά δεν προκάλεσε επαρκή συναγερμό ώστε να υπάρξει επέμβαση από τις βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας.

Η Ακαδημία Αρένων Burnage επιβεβαίωσε ότι παρακολούθησε το σχολείο μεταξύ 2009 και 2011, αλλά δήλωσε ότι δεν μπορούσε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες λόγω της τρέχουσας έρευνας. Ο Αμπεντί πήγε για σπουδές στον τομέα Διοίκησης Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο του Salford, αλλά τα παράτησε στην αρχή του δεύτερου έτους του Σεπτεμβρίου, πιάνοντας δουλειά σε αρτοποιείο. Δεν ήταν ευρέως γνωστός στους γείτονες στην μικρή κοινότητα του Fallowfield στο Μάντσεστερ, αλλά κάποιοι παρατήρησαν ότι είχε αφήσει μια γενειάδα και άρχισε να φορά θρησκευτική ενδυμασία τους τελευταίους μήνες.

Ένα πρόσωπο που δήλωσε ότι ήξερε τον Αμπεντί από το σχολείο, δήλωσε στην Manchester Evening News: "Του άρεσε να διασκεδάζει, αλλά από τη στιγμή που πήγε στη Λιβύη το 2011 επέστρεψε διαφορετικός. Συνήθιζε να πίνει, να καπνίζει μαριχουάνα, αλλά ξαφνικά έγινε θρησκευόμενος και δεν τον έχω δει από το 2012".

Άλλες ενδείξεις που δείχνουν τη ριζοσπαστικοποίηση περιλαμβάνουν την εμφάνιση μιας μαύρης σημαίας που συνδέεται με ισλαμικές ομάδες στο σπίτι του στην οδό Elsmore.

"Υπήρχε μια μαύρη σημαία με αραβικά γράμματα πάνω στην οροφή για λίγο, πριν από μερικά χρόνια", είπε ένας γείτονας στο BBC. Οι ηγέτες στο κοντινό κεντρικό τζαμί του Didsbury, όπου λέγεται ότι ο πατέρας και ο αδελφός του προσευχόταν, δήλωσαν στον Independent ότι ήταν "συγκλονισμένοι" και δεν γνώριζαν τον Αμπεντί.

Ο Φαουζί Χάφαρ είπε: "Έχουμε πολλούς Λιβύους εδώ, αλλά τα κηρύγματα είναι εξαιρετικά μετριοπαθή, είμαστε πολύ φιλελεύθεροι ... το κήρυγμα και ο τρόπος που διδάσκουμε το Ισλάμ είναι το σωστό Ισλάμ, κατά τη γνώμη μας. Δεν έχουμε καθόλου σκληροπυρηνικούς απ' όσο γνωρίζω". Ο Αμπεντί χρησιμοποίησε μια βόμβα γεμάτη με "σπιτικά" εκρηκτικά και καρφιά για την επίθεση - την ίδια μέθοδο που χρησιμοποίησαν και για τις βομβιστικές επιθέσεις του Isis στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών και στο σταθμό του μετρό Molenbeek πέρυσι.

Η κάμερα CCTV έδειξε ότι ο 22χρονος έβαλε το σάκο του στο φουαγιέ μεταξύ της Manchester Arena και του σταθμού Βικτώρια λίγο πριν τον πυροδοτήσει τη στιγμή που οι θαυμαστές της Αριάνα Γκράντε αποχωρούσαν από τη συναυλία. Οι Times ανέφεραν ότι ο Αμπεντί ήταν γνωστός στις υπηρεσίες ασφαλείας ως συνεργάτης του στρατολόγου του Isis Ράφαελ Χόστεϊ, επίσης από το Μάντσεστερ, ο οποίος δολοφονήθηκε σε μια επίθεση με drone στη Συρία το περασμένο έτος.

Άλλοι γνωστοί μαχητές από την πόλη περιλαμβάνουν τον Αμπνταλραούφ Αμπνταλάχ, ο οποίος φυλακίστηκε τελευταία φορά επειδή προσπάθησε να βοηθήσει άλλους τζιχαντιστές να φτάσουν σε περιοχές του Isis στη Συρία, αφού πυροβολήθηκε και έμεινε παράλυτος κατά τη διάρκεια της εξέγερσης της Λιβύης. Ένας οικογενειακός φίλος είπε στον Independent ότι ο Αμπεντί και ο αδελφός του, Ισμαήλ, παρέμειναν στο Ηνωμένο Βασίλειο όταν οι γονείς τους επέστρεψαν στη Λιβύη με την υπόλοιπη οικογένεια πριν από τέσσερα χρόνια, αλλά ταξίδεψαν και πάλι στη διαλυμένη από τον πόλεμο χώρα.

Επέστρεψε από το πιο πρόσφατο ταξίδι του λίγες μέρες πριν από την επίθεση της Δευτέρας, προκαλώντας υποψίες ότι μπορεί να ενεργούσε ως "βαποράκι" που κουβαλούσε μια βόμβα που δημιούργησαν μαχητές του Isis. "Πήγε στη Λιβύη πριν από τρεις εβδομάδες και επέστρεψε πρόσφατα, πριν από λίγες μέρες", είπε ένας φίλος του στους Times.

Το χάος που κατακλύζει τη Λιβύη μετά την απομάκρυνση του Μουαμάρ Καντάφι το 2011, με τη συμβολή και της Βρετανίας, άφησε ένοπλες ομάδες συμπεριλαμβανομένων και ισλαμιστικών φατριών που μάχονται για τον έλεγχο, καθώς οι λαθρέμποροι διώχνουν χιλιάδες πρόσφυγες από τις ακτές της. Το Isis έχει κερδίσει έδαφος στη χώρα, χρησιμοποιώντας την για στρατόπεδα εκπαίδευσης τρομοκρατών που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ τον Ιανουάριο, μετά από πληροφορίες ότι "εξωτερικοί παράγοντες σχεδίαζαν ενεργά επιχειρήσεις εναντίον της Ευρώπης".

Οι κινήσεις του Αμπεντί στο εσωτερικό της χώρας είναι ασαφείς, αλλά ο νέος υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας δήλωσε ότι ενδέχεται να έχει ταξιδέψει στη Συρία. "Ξαφνικά ταξίδεψε στη Λιβύη και στη συνέχεια πιθανότατα στη Συρία, ριζοσπαστικοποιήθηκε και αποφάσισε να διαπράξει αυτή την επίθεση", δήλωσε ο Ζεράρ Κολόμπ στο BFMTV. Ερωτηθείς αν ο Αμπεντί ήταν μέρος ενός μεγαλύτερου δικτύου τρομοκρατίας, απάντησε: "Δεν ξέρουμε ακόμα. Σε κάθε περίπτωση, οι σχέσεις με το Daesh αποδεικνύονται".

Από τουλάχιστον 850 εξτρεμιστές που είναι γνωστό ότι έχουν εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο για τις περιοχές του Isis στο Ιράκ και τη Συρία, τουλάχιστον οι μισοί πιστεύεται ότι επέστρεψαν και το 15% σκοτώθηκε. Καθώς η ομάδα χάνει εδάφη, η Europol προειδοποίησε για "αυξημένο ρυθμό στην επιστροφή ξένων μαχητών" είτε στην ΕΕ είτε σε άλλες ζώνες συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένης της Λιβύης. Θα περιλαμβάνουν μαχητές με την τεχνογνωσία για την κατασκευή συσκευών όπως η βόμβα του Αμπεντί που χρησιμοποιήθηκε για να σκοτώσει τουλάχιστον 22 άτομα και να τραυματίσει περισσότερους από 60.

Εκτός από την κατάρτιση ενός εκτεταμένου δικτύου βομβιστών, το Isis έχει δημοσιεύσει εγχειρίδια σχετικά με τον τρόπο παρασκευής σπιτικών εκρηκτικών, με τη χρήση κοινώς διαθέσιμων υλικών, καθώς και την επιλογή στόχων, συμπεριλαμβανομένων συναυλιών για τρομοκρατικές επιθέσεις. Η Αμπερ Ραντ, υπουργός Εσωτερικών, επιβεβαίωσε ότι ο Αμπεντί επέστρεψε πρόσφατα από τη Λιβύη και δήλωσε ότι η φύση της επίθεσής του δείχνει ότι μπορεί να είχε υποστήριξη. "Ήταν πιο περίπλοκη από κάποια τρομακτικά γεγονότα που έχουμε δει στο παρελθόν ή σε άλλα μέρη της Ευρώπης, έτσι ώστε οι άνθρωποι να αναρωτιούνται ευλόγως εάν το έπραξαν μόνος του", πρόσθεσε. "Όταν τελειώσει αυτή η επιχείρηση, θα θέλαμε να δούμε το ιστορικό του και τι συνέβη, πώς ριζοσπαστικοποιήθηκε και ποια υποστήριξη μπορεί να είχε".

independent.co.uk