Ποιος ήταν ο δράστης του Βερολίνου: Ναρκωτικά και τζιχάντ οι "ιδεολογίες" του
23/12/2016 20:49
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ποιος ήταν ο δράστης του Βερολίνου: Ναρκωτικά και τζιχάντ οι "ιδεολογίες" του

Τη στιγμή που μιλούσε στην αδερφή του προ ημερών, ο Ανις Αμρί είχε ξεφύγει από μια ποινή φυλάκισης στην Τυνησία για ληστεία αυτοκινήτου, από προσπάθειες απέλασης από την Ιταλία και τη Γερμανία, και από μία κατηγορία για τρομοκρατία στο Βερολίνο. "Θεού θέλοντος" θυμάται η αδελφή του ότι της είπε πριν από περίπου 10 ημέρες, "θα γυρίσω σπίτι σύντομα". Λίγες ημέρες αργότερα, οι γερμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι ο Αμρί έκλεψε ένα φορτηγό και εισέβαλε σε μια χριστουγεννιάτικη αγορά σκοτώνοντας 12 ανθρώπους. Φάνηκε να έχει υιοθετήσει την ιδεολογία της ριζοσπαστικής τζιχάντ, παρότι πουλούσε ναρκωτικά έξω από νυχτερινά κέντρα στο Βερολίνο και κράτησε στενή επαφή με την οικογένειά του.

Στη συνέχεια, κατάφερε άλλη μια διαφυγή: ξέφυγε από ένα πανευρωπαϊκό ανθρωποκυνηγητό για τέσσερις ημέρες. Σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών με την αστυνομία στο Μιλάνο νωρίς την Παρασκευή. Η ιστορία του Αμρί, ο οποίος γινόταν 24 ετών την ημέρα πριν πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε, ρίχνει φως στο πώς η κατάσταση της Ευρώπης, ως φάρος ελπίδας για χιλιάδες που διαφεύγουν από τον πόλεμο και τις διώξεις κατά τα τελευταία χρόνια, τους αφήνει επίσης εκτεθειμένους σε μια μικρότερη ομάδα αφιχθέντων με πολύ πιο σκοτεινά κίνητρα. Αυτός ο απολογισμός του ταξιδιού του Αμρί από την παράκτια Τυνησία στη Σικελία και στους δρόμους του Βερολίνου βασίζεται σε συνεντεύξεις με μέλη της οικογένειάς του, φίλους, αξιωματούχους, και άλλους στην Τυνησία, την Ιταλία και τη Γερμανία.

"Αγαπά τα χρήματα, και εάν πάρεις έναν από τους πελάτες του, τρελαίνεται" είπε ένας άλλος Τυνήσιος με τον οποίο πουλούσαν ναρκωτικά και ο οποίος έβλεπε συχνά τον Αμρί να πουλά κοκαΐνη στη μοντέρνα γειτονιά Kreuzberg του Βερολίνου. Οι περισσότεροι μετανάστες που έρχονται στην Ευρώπη, λένε οι αρχές, προσπαθούν ειρηνικά να βρουν νόμιμους τρόπους για τα προς το ζην. Αλλά κάποιοι γίνονται μικροεγκληματίες ή πέφτουν θύματα του εξτρεμισμού. Ο Αμρί τα έκανε και τα δύο, σύμφωνα με τις αρχές και συνεντεύξεις με ανθρώπους που τον γνώριζαν. Η ικανότητά του να ξεγλιστρήσει μέσα από τις ρωγμές του συστήματος δικαιοσύνης και τους ελέγχους για τους μετανάστες στη Γερμανία ήδη υποδαυλίζει μια συζήτηση που κλονίζει την κυβέρνηση της Γερμανίδας Καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ.

Ο Ανίς Αμρί ήταν ένας "κανονικός έφηβος" που παράτησε το σχολείο και έμεινε στο σπίτι τους ανέργος, δήλωσε ο μεγαλύτερος αδελφός του, Ουαλίντ Αμρί, από το σπίτι του στην παραθαλάσσια πόλη της Τυνησίας Σούσα. Μια μέρα το Μάρτιο του 2011, δύο πλοιάρια έφυγαν από το λιμάνι της Τυνησίας Σφαξ. Το ένα βυθίστηκε, σκοτώνοντας όλους όσοι ήταν στο κατάστρωμα. Το άλλο μετέφερε τον Αμρί για ασφάλεια στο ιταλικό νησί Λαμπεντούζα, σύμφωνα με τα μέλη της οικογένειας του και έναν φίλο που ταξίδεψε μαζί του.

"Προερχόμαστε από μια φτωχή οικογένεια", δήλωσε ο Ουαλίντ Αμρί, σημειώνοντας ότι ήταν ένα από τα 10 αδέλφια και ότι το χέρι του πατέρα του είχε ακρωτηριαστεί. "Ήταν φυσιολογικό για αυτόν να φύγει, όπως και πολλοί άλλοι νέοι άνδρες". Μισό χρόνο αργότερα, η Ιταλία απέρριψε αίτηση του Αμρί για χορήγηση άδειας διαμονής, σύμφωνα με ιταλούς αξιωματούχους, και αυτός μαζί με δύο άλλους Τυνήσιους συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης για τη φωτιά στο κέντρο φιλοξενίας ανηλίκων όπου διέμεναν. Παρέμεινε για μεγάλο μέρος της τετραετούς φυλάκισης του στη φυλακή Ucciardone στη σικελική πρωτεύουσα, το Παλέρμο, διαβόητη για το ότι στεγάζει τη χειρότερη Μαφία.

Η φυλακή του επέτρεψε να καλεί μόνο έναν αριθμό τηλεφώνου, κι έτσι η οικογένεια του Αμρί κατάφερε να επικοινωνεί μαζί του. "Όταν τον ρωτήσαμε πώς ήταν η φυλακή, έλεγε πάντα 'πήραν την ελευθερία μου, πήραν την ελευθερία μου' λέει ο αδερφός του.

Οι ιταλικές αρχές άφησαν ελεύθερο τον Αμρί λίγους μήνες νωρίτερα, τον Μάη του 2015, και τον διέταξαν να εγκαταλείψει τη χώρα. Το διάστημα που ήταν στη φυλακή έλαβε 12 προειδοποιήσεις για βίαιη συμπεριφορά, είπε εκπρόσωπος του ιταλικού υπουργείου Δικαιοσύνης. Αντί να επιστρέψει στην Τυνησία όπως ζήτησε η Ιταλία, ο Αμρί ταξίδεψε στην Ελβετία και μετά από μια εβδομάδα στη Γερμανία, σύμφωνα με την οικογένειά του. Είπε στον αδελφό του Ουαλίντ ότι βρήκε απασχόληση στη γεωργία και σε ένα γκαράζ. Τηλεφωνούσε στο σπίτι του κάθε μέρα, συζητώντας για τον καιρό, τι μαγείρευε η μητέρα του και αν έχει αλλάξει κάτι στη γειτονιά, είπε η αδελφή του Νέζουα, δικηγόρος στην πόλη της κεντρικής Τυνησίας Ουεσλάτια. Όμως, σύμφωνα με γερμανούς αξιωματούχους, σύντομα άρχισε να ψάχνει στο διαδίκτυο για διασυνδέσεις με ισλαμιστές εξτρεμιστές και να λαμβάνει ριζοσπαστικό περιεχόμενο.

Λένε πως ήρθε σε επαφή με ένα ριζοσπάστη ιρακινό ιεροκήρυκα γνωστό ως Αμπού Ουαλάα, τον οποίο οι αρχές έθεσαν υπό κράτηση τον περασμένο μήνα για την στρατολόγηση μαχητών του Ισλαμικού Κράτους. Ο Αμρί ήταν επίσης σε επαφή με τουλάχιστον δύο από τους συνεργάτες του ιεροκήρυκα, οι οποίοι επίσης κρατήθηκαν τον Νοέμβριο, σύμφωνα με Γερμανό αξιωματούχο ασφαλείας. Αυτοί οι δύο συνεργάτες, που προσδιορίζονται ως ο 50χρονος Χασάν Γ. από την Τουρκία και ο 27χρονος Γερμανο-Σέρβος Μπόμπαν Σ., δίδαξαν αραβικά και την ριζοσπαστική ισλαμική ιδεολογία στον πρόθυμο νεοσύλλεκτο, σύμφωνα με τη γερμανική ομοσπονδιακή εισαγγελία. Η δουλειά τους ήταν να "δημιουργήσουν τις ιδεολογικές και γλωσσικές βάσεις για τη μελλοντική δραστηριότητα ενός ισλαμιστή, ιδίως για τη συμμετοχή στον αγώνα," είπε ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας.

Αφού περιφέρθηκε στη Γερμανία, ο Αμρί μετακόμισε στο Βερολίνο τον Φεβρουάριο, λένε οι αρχές. Εισαγγελείς του Βερολίνου, που ενήργησαν έπειτα από παρότρυνση των ομοσπονδιακών ερευνητών, ξεκίνησαν έρευνα εναντίον του τον Μάρτη, επειδή νόμιζαν ότι ενδέχεται να σχεδιάζει μια επίθεση. Αλλά μήνες παρακολούθησης δεν έδωσαν κανένα στοιχείο που θα μπορούσε να "σταθεί" στο δικαστήριο, είπαν οι εισαγγελείς αυτή την εβδομάδα.

Τον Ιούνιο, οι αρχές απέρριψαν την αίτηση ασύλου του Αμρί. Τον απέλασαν και τον έθεσαν υπό κράτηση για μια ημέρα τον Ιούλιο. Στο τέλος, ποτέ δεν στάλθηκε πίσω αφού η Τυνησία αμφισβήτησε την υπηκοότητα του. Τον Σεπτέμβριο, οι εισαγγελείς στο Βερολίνο σταμάτησαν να τον παρακολουθούν. Τον Νοέμβριο, πολιτειακοί και ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι συνέκριναν τις σημειώσεις τους για τον Αμρί στο Κοινό Κέντρο Αντιτρομοκρατίας στο Βερολίνο. Δεν βρήκαν στοιχεία που να δικαιολογούν την επιτήρηση του όλο το εικοσιτετράωρο.

Τρεις έμποροι ναρκωτικών στο πάρκο Görlitzer του Βερολίνου, όπου γίνεται διακίνηση παράνομων ναρκωτικών ουσιών με ελάχιστη παρέμβαση της αστυνομίας, δήλωσαν την Πέμπτη ότι τον είχαν δει συχνά νωρίτερα αυτό το χρόνο να πουλά κοκαΐνη εκεί και έξω από τα δημοφιλή νυχτερινά κέντρα Watergate και Chalet. Ένας από αυτούς, ένας 26χρονος Τυνήσιος, είπε ότι ήταν συγκλονισμένος που ο Αμρί μπορεί να είναι ένα ακραίος ισλαμιστής γιατί έπινε ουίσκι και έκανε χρήση ναρκωτικών -εκτός από το να τα εμπορεύεται.

Δύο άλλοι άνθρωποι είπαν ότι ο Αμρί ήταν συχνά online σε ένα internet cafe στην περιοχή Moabit του Βερολίνου. Ένας από αυτούς δήλωσε την Πέμπτη ότι είχε δει τον Αμρί να επισκέπτεται το καφέ ένα βράδυ το περασμένο Σαββατοκύριακο, λίγο πριν από την επίθεση, και ότι είπε ευγενικά "γεια" όταν μπήκε μέσα. Ένας άλλος Τυνήσιος από το Moabit που τον ήξερε είπε πως τον αναγνώρισε αμέσως. "Ήταν παράξενος", δήλωσε. "Δεν εμπιστευόταν κανέναν".

wsj.com