Πέθανε ο Μανουέλ Νοριέγκα, πρώην δικτάτορας του Παναμά
30/05/2017 17:26
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Πέθανε ο Μανουέλ Νοριέγκα, πρώην δικτάτορας του Παναμά

Ο Μανουέλ Νοριέγκα, ο πρώην δικτάτορας του Παναμά, του οποίου το καθεστώς χαρακτηρίστηκε από τη βίαιη καταστολή και την τελικά καταστροφική συμπαιγνία με τη CIA καθώς και την καθιέρωση της "πρώτης ναρκοκλεπτοκρατίας του ημισφαιρίου", πέθανε σε ηλικία των 83 ετών. Ο θάνατός του ανακοινώθηκε την Τρίτη από τον πρόεδρο της κεντροαμερικανικής χώρας. Ο Χουάν Κάρλος Βαρέλα τουίταρε: "Ο θάνατος του Μανουέλ Νοριέγκα κλείνει ένα κεφάλαιο στην ιστορία μας. Οι κόρες του και η οικογένειά του αξίζει να τον θάψουν με ειρήνη". Ο Νοριέγκα ήταν σε τεχνητό κώμα από τον Μάρτιο, αφού υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο.

Ο Νοριέγκα κυβέρνησε τον Παναμά από το 1983 έως το 1989, κατασκοπεύοντας για τη CIA μέχρι την εισβολή των ΗΠΑ το 1989 που ανέτρεψε το κατασταλτικό καθεστώς του και τερμάτισε μια καριέρα διακίνησης ναρκωτικών που τον συνέδεσε με τον κολομβιανό βασιλιά Πάμπλο Εσκομπάρ. Ο Νοριέγκα δημιούργησε την "πρώτη ναρκοκλεπτοκρατία του ημισφαιρίου", με τους αξιωματούχους των ΗΠΑ να έχουν γνώση της κατάστασης, ανέφερε μια έκθεση της υποεπιτροπής της Γερουσίας των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντάς τον ως "το καλύτερο παράδειγμα στην πρόσφατη εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ για το πώς ένας ξένος ηγέτης είναι σε θέση να χειραγωγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες εις βάρος των δικών μας συμφερόντων ".

Όπως και πολλοί αυταρχικοί λατινοαμερικάνοι ηγέτες του τελευταίου μισού του 20ού αιώνα, ο Νοριέγκα εκπαιδεύτηκε στη διαβόητη αμερικανική Σχολή της Αμερικής, οι απόφοιτοι της οποίας περιλαμβάνουν τον ταπεινωμένο πρώην περουβιανό αρχηγό κατασκοπείας Βλαντίμιρο Μοντεσίνος και τον πρώην Αργεντινό Λεοπόλδο Γκαλτιέρι. Εντάχθηκε στις αμυντικές δυνάμεις του Παναμά το 1962 και εξελίχθηκε σταθερά, κυρίως μέσω της πίστης του προς τον σύμβουλό του, τον στρατηγό Ομάρ Τορίχος, ο οποίος έγινε ηγέτης de facto του Παναμά μετά από πραξικόπημα το 1968. Ως επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών του Τορίχος, ο Νοριέγκα παρακολούθησε τους πολιτικούς αντιπάλους και ανέπτυξε στενούς δεσμούς με τις υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ. Δύο χρόνια μετά το θάνατο του Τορίχος σε μια μυστηριώδη συντριβή αεροπλάνου το 1981, ο Νοριέγκα έγινε επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων και de facto κυβερνήτης του Παναμά. Θεωρήθηκε ότι είναι ένα πολύτιμο στοιχείο της CIA, βοηθώντας τις ΗΠΑ να συλλάβουν εμπόρους ναρκωτικών στη θάλασσα και εντοπίζοντας τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στις τράπεζες του Παναμά, αλλά και δίνοντας πληροφορίες για τις δραστηριότητες ανταρτών και τρομοκρατών.

Η σχέση του με την Ουάσινγκτον κατέστη τελικά τοξική, ιδιαίτερα όταν ένας κορυφαίος πολιτικός αντίπαλος σκοτώθηκε το 1985 και ο Νοριέγκα φάνηκε να ενώνει τις δυνάμεις του με Λατινοαμερικάνους εμπόρους ναρκωτικών. Οι εχθροί του στον στρατό του Παναμά πραγματοποίησαν αρκετές προσπάθειες πραξικοπήματος αλλά απέτυχαν και οι ηγέτες τους εκτελέστηκαν συνοπτικά.
Η αρχή της πτώσης του ήρθε το 1988, όταν οι ομοσπονδιακές δικαστικές αρχές στη Φλόριντα κατηγόρησαν τον Νοριέγκα για διακίνηση ναρκωτικών. Αρχικά αγνόησε τους Αμερικανούς και τις οικονομικές κυρώσεις που του επέβαλαν με σκοπό να τον διώξουν από την εξουσία. Το 1989 ακύρωσε τις εκλογές που οι παρατηρητές λένε ότι κέρδισε εύκολα η αντιπολίτευση. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους διέταξε την εισβολή στον Παναμά τον Δεκέμβριο του 1989 και ο Νοριέγκα συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο Μαϊάμι. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, 23 Αμερικανοί στρατιωτικοί πέθαναν και 320 τραυματίστηκαν, και το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι 200 πολίτες του Παναμά και 314 στρατιώτες σκοτώθηκαν.

Οι εισαγγελείς κατηγόρησαν τον Νοριέγκα ότι βοήθησε στη μεταφορά τόνων "λευκής σκόνης" από την Κολομβία στις ΗΠΑ. Η υπεράσπιση τους παρέπεμψε σε δικαστικά έγγραφα που τον περιγράφουν ως τον "άνθρωπο της CIA στον Παναμά" και υποστήριξε ότι το κατηγορητήριο "βρομάει από εδώ έως την Ουάσινγκτον". Τον Απρίλιο του 1992, οι δικαστές καταδίκασαν Νοριέγκα για τις οκτώ από τις 10 κατηγορίες. Κατά τη διάρκεια των ετών του σε μια ομοσπονδιακή φυλακή ελάχιστης ασφάλειας έξω από το Μαϊάμι, ο Νοριέγκα επωφελήθηκε από ειδική μεταχείριση και του επιτράπηκε να φορέσει την εθνική στρατιωτική στολή και τα διακριτικά του ενώπιον του δικαστηρίου. Ζούσε σε ένα μπανγκαλόου μακριά από τους άλλους κρατούμενους και είχε δική του τηλεόραση και γυμναστήριο. Μετά τη συμπλήρωση της 17χρονης ποινής του το 2007, ο Νοριέγκα εκδόθηκε στη Γαλλία και έλαβε επταετή ποινή για ξέπλυμα χρήματος.

Παρά τη συγκέντρωση μεγάλου πλούτου, ο Νοριέγκα είχε εργαστεί σκληρά για να καλλιεργήσει μια εικόνα ενός ανθρώπου του λαού. "Οι ταπεινοί, οι φτωχοί, οι μαύροι, είναι η απόλυτη εξουσία" είχε πει σε μια ομιλία. Ζούσε σε ένα μικρό, διώροφο σπίτι σε μια γειτονιά της ανώτερης μεσαίας τάξης στην Πόλη του Παναμά, σε πλήρη αντίθεση με τις πολυτελείς επαύλεις όπου συνηθίζουν να ζουν οι λατινοαμερικανοί δικτάτορες.

Ενώ η δυσαρέσκεια παραμένει για την αμερικανική εισβολή, ο Νοριέγκα έχει τόσο λίγους υποστηρικτές στον σύγχρονο Παναμά που η προσπάθεια να βγάλει σε δημοπρασία το παλιό του σπίτι, δεν προσέλκυσε κανέναν υποψήφιο και η κυβέρνηση αποφάσισε να κατεδαφίσει το σάπιο κτίριο. Στο τέλος της ζωής του, δεν είχε καμία επιρροή στη χώρα του.

Ο Νοριέγκα έσπασε τη μακρά σιωπή του τον Ιούνιο του 2015 όταν έκανε μια δήλωση από τη φυλακή στην τηλεόραση του Παναμά στην οποία ζήτησε συγχώρεση από εκείνους που υπέστησαν βλάβη από το καθεστώς του. Ζήτησε συγγνώμη από οποιονδήποτε "αισθάνθηκε προσβεβλημένος, πληγωμένος ή ταπεινωμένος από τις ενέργειές μου", προσθέτοντας: "Αισθάνομαι ότι ως Χριστιανοί πρέπει όλοι να συγχωρούμε. Ο λαός του Παναμά έχει ήδη ξεπεράσει αυτή την περίοδο δικτατορίας".

Ωστόσο, ο Νοριέγκα παρέμεινε σιωπηλός για τη στρατιωτική ελίτ και τους πολιτικούς συνεργάτες που ευημερούσαν από τη διαφθορά την οποία δημιούργησε και η οποία εξακολουθεί να πλήττει το κράτος της Κεντρικής Αμερικής, που ακόμα θεωρείται κομβικό σημείο για τη διακίνηση ναρκωτικών και παράδεισος για το ξέπλυμα χρήματος.

theguardian.com