Panama Papers: Σάλος από τη μεγαλύτερη διαρροή εγγράφων
04/04/2016 14:05
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Panama Papers: Σάλος από τη μεγαλύτερη διαρροή εγγράφων

Τις δραστηριότητες 140 πολιτικών και αξιωματούχων από όλο τον κόσμο και πάνω από 214.000 εταιρίες offshore περιλαμβάνει η διαρροή.

Σάλο έχει δημιουργήσει η δημοσιοποίηση ενός τεράστιου αριθμού εγγράφων και άλλων στοιχείων από offshore εταιρείες και διάσημους και ισχυρούς ανθρώπους ανά τον κόσμο. Οι φορολογικές αρχές σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία ξεκίνησαν ήδη να καλούν πελάτες της νομικής εταιρίας Mossack Fonseca με έδρα τον Παναμά, που βρίσκεται στο επίκεντρο της μεγαλύτερης διαρροής δεδομένων προσώπων που πιθανόν να φοροδιαφεύγουν. Η διαρροή περιλαμβάνει πάνω από 11,5 εκατομμύρια έγγραφα της εταιρίας, που αποκαλύπτουν λεπτομέρειες για εκατοντάδες χιλιάδες πελάτες της από διάφορες περιοχές.

Τα έγγραφα αποτέλεσαν αντικείμενο μιας έρευνας που δημοσιοποιήθηκε την Κυριακή από την Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (International Consortium of Investigative Journalists), την γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung και περισσότερους από 100 ειδησεογραφικούς οργανισμούς παγκοσμίως. Καλύπτουν μια περίοδο περίπου 40 ετών, από το 1977 μέχρι τον περασμένο Δεκέμβριο και δείχνουν ότι αρκετές εταιρίες με έδρα σε φορολογικούς παραδείσους, χρησιμοποιήθηκαν για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, για ύποπτες συναλλαγές με ναρκωτικά και όπλα και φοροδιαφυγή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, 12 νυν και πρώην παγκόσμιοι ηγέτες περιλαμβάνονται, με το όνομα του Βλαντίμιρ Πούτιν να δεσπόζει, μαζί με αυτά του Ισλανδού πρωθυπουργού Σιγκμούντουρ Νταβίντ Γκουνλαουγκσον, του προέδρου του Πακιστάν, αλλά και του Ουκρανού προέδρου Πέτρο Πορόσενκο και του Αργεντίνου ομολόγου του Μαουρίσιο Μάκρι, καθώς και ακόμα 128 σημαινόντων πολιτικών ή συγγενικών τους προσώπων. Όπως αποδεικνύεται, πάνω από 15.600 μεγάλες εταιρείες προσπάθησαν να αποφύγουν φορολογικούς ελέγχους, όπως η UBS, η HSBC, η Commerzbank και η HSH Nordbank. Συνολικά 214.000 εταιρείες και off-shore εμφανίζονται στα στοιχεία που αποκάλυψε η WikiLeaks. Μεταξύ αυτών εμπλέκονται και 223 εταιρείες από την Ελλάδα, 64 πελάτες, 57 δικαιούχοι και 285 μέτοχοι.

Ο Πούτιν "αρχηγός"

Σύμφωνα με τα έγγραφα, οι "άνθρωποι" του Βλαντίμιρ Πούτιν χρησιμοποίησαν επανειλημμένα το δίκτυο των offshore που τους παρείχε η εταιρεία για να μεταφέρουν κρυφά χρηματικά ποσά έως και 200 εκατ. δολαρίων κάθε φορά, μέσα από πλασματικά έγγραφα. Ένας από τους στόχους τους ήταν να αποκτήσουν τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης και των μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων της χώρας. Ο Σεργκέι Ρολντίγκιν θεωρείται ότι λειτούργησε ως "βιτρίνα" για να αποκτηθούν μέσω του λογαριασμού του μεγάλα ποσοστά στη μεγαλύτερη εταιρεία οπτικοακουστικών υπηρεσιών της Ρωσίας, τη Video International, στην κρατική βιομηχανία παραγωγής φορτηγών Kamaz, το 3,2% της Bank Rossiya και το 15% της εταιρείας Raytar με έδρα την Κύπρο.

Ο Ισλανδός πρωθυπουργός

Τα στοιχεία της Mossack Fonseca αποκαλύπτουν ότι ο Ισλανδός πρωθυπουργός Σιγκμούντερ Γκουνλάουκσον είχε τεράστια κέρδη από το bailout των τραπεζών της χώρας του. Ήδη στην Ισλανδία πολλοί ζητούν την άμεση παραίτησή του. Ενδεικτική της δύσκολης θέσης στην οποία έχει έρθει είναι η αντίδραση του κατά τη διάρκεια συνέντευξης.

Οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Ισλανδό πολιτικό για την εταιρεία Wintris, φέρνοντάς τον σε εμφανή αμηχανία. Στα πρώτα δευτερόλεπτα της απάντησής του προσπάθησε να δώσει εξηγήσεις υποστηρίζοντας ότι η γυναίκα του πούλησε ένα κομμάτι μιας εταιρείας και η τράπεζα στη συνέχεια αποφάσισε να επενδύσει τα χρήματα. Στη συνέχεια όμως δηλώνει ότι δεν ξέρει τίποτα και όταν οι δημοσιογράφοι του παρουσιάζουν έγγραφα με υπογραφές συνειδητοποιεί την δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται και αποχωρεί από την αίθουσα.

Ο Παπασταύρου

Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του International Consortium of Investigative Journalists, το όνομα του Σταύρου Παπασταύρου εντοπίζεται στα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών Green Shamrock Foundation, Diman και Aisios. Συγκεκριμένα ο Παπασταύρου ήταν μέλος των διοικητικών συμβουλίων της Green Shamrock Foundation και της Diman Foundation από το 2005 έως το 2014 και το 2006 έγινε αναπληρωτής πρόεδρος της εταιρείας Aisios Foundation, στην οποία συμμετέχουν και οι Κωνσταντίνος Λαναράς και Σπύρος Μεταξάς.

Στην ανάρτηση της ιστοσελίδας του International Consortium of Investigative Journalists φιλοξενείται η απάντηση του κυρίου Παπασταύρου, ο οποίος «αρχικά είπε ότι δεν θυμάται τις εταιρείες, αλλά αργότερα είπε ότι σύμφωνα με τα αρχεία του έχει υπηρετήσει ως μέλος των διοικητικών συμβουλίων της Green Shamrock Foundation, Diman και Aisios. Στην συνέχεια είπε ότι το έκανε για δύο οικογενειακούς φίλους με τους οποίους τον συνδέει μακρόχρονη φιλία και ότι δεν έλαβε καμία αποζημίωση. Είπε ότι «δεν είχε δικαιώματα ιδιοκτησίας σε αυτές τις εταιρείες» και έτσι δεν ήταν υποχρεωμένος να τα δηλώσει στις φορολογικές αρχές».

Βασιλιάδες και Watergate

Η Mossack Fonseca έχει βοηθήσει τον βασιλιά Μοχάμεντ Στ' του Μαρόκο και τον Σαλμάν της Σ. Αραβίας να αγοράσουν γιοτ, ενώ η εταιρεία εμπλέκεται στην αγορά διαμαντιών της Αφρικής και την παγκόσμια αγορά ακριβών έργων τέχνης, μεταξύ άλλων.

Η εταιρεία όμως φαίνεται πως εμπλέκεται και σε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα των ΗΠΑ, το Watergate. Τα έγγραφα περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με ένα πρόσωπο που καταδικάστηκε για ξέπλυμα χρήματος και τη διοργάνωση παράνομων εκλογικών δωρεών που έφταναν τα 50.000 δολ., τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν για να χρηματοδοτηθούν οι "κλέφτες" του ξενοδοχείου Watergate. Περιέχουν επίσης τα ονόματα των 29 από τους δισεκατομμυριούχους της λίστας του περιοδικού Forbes των 500 πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο.

Ο Τζάκι Τσαν και "η ληστεία του αιώνα" στη Βρετανία

Τη βοήθεια της Μοssack Fonseca φαίνεται πως ζήτησαν και έξι εταιρείες του γνωστού ηθοποιού Τζάκι Τσαν. Αν και ο ίδιος δεν αναφέρεται πουθενά άμεσα, έμμεσα οι εταιρείες του έχουν υποστηρίξει ανθρώπους που κατηγορούνται για Ponzi schemes, βαρόνους ναρκωτικών, φοροφυγάδες και τουλάχιστον έναν βιαστή.

Tα έγγραφα αποκαλύπτουν και νέες λεπτομέρειες για την μεγαλύτερη ληστεία χρυσού στη Βρετανία, όταν έξι ληστές μπήκαν στις αποθήκες της Brink's στο Heathrow και "σήκωσαν" 7.000 μπάρες χρυσού, διαμάντια και ρευστό. Η ληστεία έχει χαρακτηριστεί ως η μεγαλύτερη του 20ου αιώνα, ενώ τα περισσότερα από τα κλοπιμαία αγνοούνται μέχρι και σήμερα.

Το σκάνδαλο της FIFA

Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου UEFA εμπλέκεται, καθώς ο νυν πρόεδρός της Μισέλ Πλατινί και ο τέως υπ. αριθ. 2 στην ιεραρχία της FIFA Ζερόμ Βαλκ φέρεται να έχουν κάνει φορολογικές απάτες μέσω της εταιρείας. Στην υπόθεση εμπλέκεται και το όνομα του Λιονέλ Μέσι, ο οποίος φέρεται να καλύπτει τις απολαβές και τις επενδύσεις του χωρίς να πληρώνει στην εφορία, μέσα από ένα πολύπλοκο δίκτυο εταιρειών. Τα στοιχεία δείχνουν πως ο ίδιος και ο πατέρας του είναι κάτοχοι εταιρείας στον Παναμά, της Mega Star Enterprises. Ο Μέσι ήδη βρίσκεται κατηγορούμενος για φοροδιαφυγή στην Ισπανία.

Ο Κινέζος, ο Αργεντίνος και ο Βρετανός

Μέλη της οικογένειας του προέδρου της Κίνας και άλλων οκτώ κορυφαίων στελεχών της κινεζικής κυβέρνησης εμπλέκονται στο σκάνδαλο, καθώς φέρονται να είναι ιδιοκτήτες offshore εταιρειών τις οποίες διαχειρίστηκε η Mossack Fonseca.

O Μαουρίτσιο Μάκρι ο οποίος ήταν στέλεχος και αντιπρόεδρος εταιρείας στις Μπαχάμες που συνεργαζόταν με την Μοssack Fonseca είχε βοηθηθεί να στήσει και αυτός την δική του offshore. Η λίστα περιλαμβάνει και συγγενή του Ντέιβιντ Κάμερον. Συγκεκριμένα ο Ίαν Κάμερον, ο πατέρας του Βρετανού πρωθυπουργού, είχε εμπλακεί με την Mossack Fonseca για να προστατεύσει το επενδυτικό του ταμείο, Blaimore Holdings, και να γλιτώσει φόρους στο Ηνωμένο Βασίλειο.

bloomberg.com, nytimes.com