Όπλα 1 δις περνούν από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης στη Μέση Ανατολή
28/07/2016 13:56
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Όπλα 1 δις περνούν από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης στη Μέση Ανατολή

Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν εγκρίνει την διακριτική πώληση όπλων αξίας πάνω από 1 δις ευρώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια, σε χώρες της Μέσης Ανατολής που είναι γνωστό ότι αποστέλλουν όπλα στη Συρία, σύμφωνα με μία νέα έρευνα. Χιλιάδες όπλα, όπως AK-47s, όλμοι, εκτοξευτήρες ρουκετών, αντιαρματικά όπλα και βαρέα πολυβόλα δρομολογούνται μέσω ενός νέου αγωγού όπλων από τα Βαλκάνια μέχρι την Αραβική χερσόνησο και τις χώρες που συνορεύουν με τη Συρία.

Οι ειδικοί υποψιάζονται ότι ένα μεγάλο μέρος του οπλισμού έχει σταλεί στη Συρία, τροφοδοτώντας τον πενταετή εμφύλιο πόλεμο, σύμφωνα με μια ομάδα δημοσιογράφων του Βαλκανικού Δικτύου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (BIRN) και του Σχεδίου Πληροφόρησης Οργανωμένου Εγκλήματος και Διαφθοράς (OCCRP). Στοιχεία για τις εξαγωγές όπλων, εκθέσεις του ΟΗΕ, παρακολουθήσεις αεροσκαφών και συμβάσεις όπλων που εξετάστηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας που διήρκησε ένα έτος, αποκαλύπτουν πως τα πυρομαχικά στάλθηκαν ανατολικά από τη Βοσνία, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Δημοκρατία της Τσεχίας, το Μαυροβούνιο, τη Σλοβακία, τη Σερβία και τη Ρουμανία.

Από την κλιμάκωση της συριακής σύγκρουσης το 2012, οι οκτώ χώρες έχουν εγκρίνει 1,2 δις ευρώ όπλων και εξαγωγών πυρομαχικών προς τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τουρκία - βασικές αγορές όπλων για τη Συρία και την Υεμένη. Στο παρελθόν, η περιοχή είχε ουσιαστικά καμία ιστορικό της αγοράς από την κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Αλλά οι αγορές φαίνεται να κλιμακώνονται, με μερικές από τις μεγαλύτερες συμφωνίες να έχουν εγκριθεί το 2015. Οι άδειες εξαγωγής όπλων χορηγήθηκαν παρά τους φόβους από τους ειδικούς και τις κυβερνήσεις ότι τα όπλα θα μπορούσαν να καταλήξουν στην συριακή ένοπλη αντιπολίτευση, αναμφισβήτητα, κατά παράβαση της εθνικής, της ευρωπαϊκής και της διεθνούς νομοθεσίας.

Ευρωπαϊκά όπλα και πυρομαχικά από την ανατολική και κεντρική Ευρώπη, που προσδιορίζονται από βίντεο και φωτογραφίες που έχουν αναρτηθεί σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιούνται τώρα από τις μονάδες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού που υποστηρίζει η Δύση, αλλά είναι επίσης στα χέρια των αγωνιστών από Ισλαμικές ομάδες, όπως η Ανσάρ αλ-Σαμ, η Τζαμπχάτ αλ-Νούσρα που συνδέεται με την αλ Κάιντα, το Ισλαμικό κράτος, φατρίες που μάχονται για τον πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ-Άσαντ, και σουνιτικών δυνάμεων στην Υεμένη.

Σημάνσεις σε μερικά από τα πυρομαχικά που εντοπίστηκαν, σχετικά με την προέλευση και την ημερομηνία παρασκευής αποκαλύπτουν ότι σημαντικές ποσότητες έχουν βγει στις γραμμές παραγωγής μόλις το 2015. Απαντώντας στα συμπεράσματα της έρευνας, ο Patrick Wilcken, ένας ερευνητής για τον έλεγχο των όπλων της Διεθνούς Αμνηστίας, και ο Bodil Valero, εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τα όπλα, δήλωσαν ότι τουλάχιστον μερικές από τις μεταφορές κατά πάσα πιθανότητα παραβίασαν ευρωπαϊκές και διεθνείς συνθήκες για τις εξαγωγές όπλων.

Η προέλευση της διαδρομής του εμπορίου

Ο αγωγός όπλων άνοιξε το χειμώνα του 2012, όταν δεκάδες αεροπλάνα, φορτωμένα με αγορασμένα από Σαουδάραβες όπλα και πυρομαχικά της Γιουγκοσλαβικής εποχής, άρχισαν να φεύγουν από το Ζάγκρεμπ για την Ιορδανία. Λίγο μετά, τα πρώτα ίχνη κροατικών όπλων προέκυψαν από τη Συρία. Η κυβέρνηση της Κροατίας έχει επανειλημμένα αρνηθεί οποιαδήποτε συμμετοχή στο εμπόριο όπλων στη Συρία, αλλά ο Robert Stephen Ford, πρέσβης των ΗΠΑ στη Συρία μεταξύ του 2011 και του 2014, ανέφερε ότι το Ζάγκρεμπ είχε συνάψει μια συμφωνία το 2012 που χρηματοδότησαν οι Σαουδάραβες.

Αυτή ήταν μόνο η αρχή. Έμποροι όπλων στην ανατολική Ευρώπη προμηθεύτηκαν κεφάλαια από τις χώρες τους και μεσολάβησαν στην πώληση πυρομαχικών από την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, προσπαθώντας ακόμη και να εξασφαλίσουν σοβιετικά αντιαρματικά που αγόρασαν από το Ηνωμένο Βασίλειο. Από το 2012, σύμφωνα με τις BIRN και OCCRP, εγκρίθηκαν εξαγωγές όπλων αξίας 806 εκατ. ευρώ από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης στη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με εθνικές και ευρωπαϊκές εκθέσεις και κυβερνητικές πηγές.

Η Ιορδανία εξασφάλισε άδειες εξαγωγής αξίας 155 εκ. ευρώ κατά την περίοδο αυτή, λένε οι ερευνητές, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 135 εκατ. ευρώ και η Τουρκία 87 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό για αυτά τα τέσσερα χρόνια σε λίγο κάτω από 1,2 δις ευρώ. Σε ένα εμπιστευτικό έγγραφο που έλαβαν οι BIRN και OCCRP από το Νοέμβριο του 2013, ένας ανώτερος αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας της Σερβίας αποκάλυψε τις ανησυχίες του, ότι οι παραδόσεις στη Σαουδική Αραβία θα εκτραπούν προς τη Συρία.

Ο Jeremy Binnie, εμπειρογνώμονας όπλων στη Μέση Ανατολή για το Jane Defence Weekly, δήλωσε: "Οι ένοπλες δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Τουρκίας χρησιμοποιούν τα δυτικά όπλα και πυρομαχικά, και όχι τα αντίστοιχα σοβιετικού σχεδιασμού. Κατά συνέπεια, φαίνεται πιθανό ότι οι μεγάλες αποστολές του εν λόγω υλικού που απέκτησαν - ή απεστάλησαν- στις χώρες αυτές προορίζονταν για τους συμμάχους τους στη Συρία, την Υεμένη και τη Λιβύη".

Τα όπλα παραδίδονται τόσο από αέρος όσο και διά θάλασσας. Με την παρακολούθηση των κινήσεων αεροσκαφών και πλοίων, οι BIRN και OCCRP ήταν σε θέση να ακολουθήσουν την ροή των όπλων σε πραγματικό χρόνο. Λεπτομερής ανάλυση των χρονοδιαγραμμάτων σε αεροδρόμια, το ιστορικό των φορτίων, δεδομένα παρακολούθησης της πτήσης και πηγές ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας βοήθησαν να εντοπιστούν σχεδόν 70 πτήσεις που πολύ πιθανόν να μετέφεραν όπλα σε συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής συγκρούσεις κατά το παρελθόν έτος.

theguardian.com