O Μακρόν στη Γερμανία: «Καθησυχαστικός» για την ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση
15/05/2017 09:00
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

O Μακρόν στη Γερμανία: «Καθησυχαστικός» για την ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση

Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δεν είναι διατεθειμένος κατά τη σημερινή επίσκεψη του στο Βερολίνο να συζητήσει ένα περιεκτικό σχέδιο μεταρρύθμισης της ευρωζώνης. Και το μήνυμα από τους συμβούλους του Μακρόν στα στελέχη της κυβέρνησης της Γερμανίας και στους ακαδημαϊκούς κύκλους, που ανησυχούν για τις ιδέες του για την ενίσχυση της ΕΕ και της νομισματικής ένωσης, θα είναι απλό: χαλαρώστε, δεν φτάσαμε ακόμα εκεί. Η Γαλλία έχει προς το παρόν άλλες προτεραιότητες και όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης, το πιο σημαντικό είναι να αρχίσει η συζήτηση.

Ορισμένες από τις προτάσεις του Μακρόν για τη μεταρρύθμιση της νομισματικής ένωσης, οι οποίες εξετάστηκαν ιδιαίτερα μετά την εκλογή του, είχαν δημιουργήσει ανησυχία στη Γερμανία πριν ακόμα αναλάβει την εξουσία. Φαινόταν ότι θα υποστηρίξει τις παραδοσιακές γαλλικές ιδέες που οι Γερμανοί είχαν από καιρό απορρίψει, επειδή έδιναν υπερβολική έμφαση στις δημοσιονομικές μεταβιβάσεις και ελάχιστη στη συγκράτηση δαπανών.

Πράγματι, η ιδέα ενός ειδικού προϋπολογισμού της ευρωζώνη που θα διαχειρίζεται ένας υπουργός Οικονομικών της ευρωζώνης, την οποία υπεράσπισε ο Μακρόν κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του, δεν είναι καινούργια. Οι συζητήσεις σχετικά με αυτό ξεκινούν από τη δημιουργία του ευρώ και επανήλθαν κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ ως ένας πιθανός τρόπος για την εδραίωση της νομισματικής ένωσης.

Στη Γερμανία, μια χώρα που συνδέεται με την αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, η ανησυχία εδώ και πολύ καιρό είναι ότι άλλα μέλη (ξεκινώντας από τη Γαλλία) θα προσπαθούσαν να χρησιμοποιήσουν τον κοινό προϋπολογισμό μόνο ως μέσο για να τροφοδοτήσουν τις συνήθειες των δαπανών τους. Το φάσμα των ομολόγων του ευρώ - τα χρεόγραφα που θα εκδοθούν από την ευρωζώνη στο σύνολό της, οδηγώντας σε κοινές υποχρεώσεις για τα 19 μέλη της- εδώ και καιρό προκαλούν την αντίδραση του Βερολίνου. Έγινε "καυτό" ζήτημα κατά την κρίση του ευρώ, όταν ορισμένοι πρότειναν ότι θα βοηθούσε τις χώρες που δέχονταν χρέη να χρηματοδοτήσουν τους εαυτούς τους φθηνότερα από ό, τι θα μπορούσαν, αξιοποιώντας τις αγορές ομολόγων από μόνες τους.
"Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η απορριπτική στάση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης έναντι των ομολόγων του ευρώ παραμένει έγκυρη", δήλωσε ο εκπρόσωπος της Γερμανικής κυβέρνησης, Στέφεν Ζάιμπερτ, σε μια συνέντευξη Τύπου την ημέρα που εκλέχτηκε ο Μακρόν, όταν ερωτήθηκε ποια θα ήταν η αντίδραση του Βερολίνου εάν προωθούσε τα ευρωομόλογα. "Έλεγξα το γαλλο-γερμανικό λεξικό μου και ο 'κοινός προϋπολογισμός' δεν μεταφράζεται σε 'ευρωομόλογα', δήλωσε ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Μακρόν, Ζαν Πισανί-Φερί, σε μια επιτροπή του Bruegel λίγες μέρες αργότερα. Η πολιτική πραγματικότητα, είπαν οι σύμβουλοι του Μακρόν, είναι ότι ο νέος πρόεδρος θα έχει άλλες προτεραιότητες φέτος.

Η πρώτη θα είναι να κινηθεί γρήγορα για τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, καθώς έχει υποσχεθεί να το πράξει μόλις το νέο κοινοβούλιο εκλεγεί τον Ιούνιο. Η πρόθεση του Μακρόν είναι να επιταχύνει τη διαδικασία, χρησιμοποιώντας μια συνταγματική διαδικασία γνωστή ως "ordinances" - κυβερνητικά διατάγματα που θα αποτρέψουν τις μακρές κοινοβουλευτικές συζητήσεις και τροποποιήσεις. Ο λόγος, εξηγεί ο Μαρκ Φερασί, καθηγητής οικονομικών, ο οποίος συμβουλεύει τον Μακρόν για τις μεταρρυθμίσεις στην εργασία και την κοινωνική πρόνοια, είναι ότι "αυτό θα πάρει χρόνο για να δείξει αποτελέσματα, οπότε υπάρχει ανάγκη να κινηθούμε γρήγορα".

Αργότερα το φθινόπωρο, θα ξεκινήσει η συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2018, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων του Μακρόν για συρρίκνωση των δημόσιων δαπανών. Στη συνέχεια, μια σημαντική μεταρρύθμιση των επιδομάτων ανεργίας θα υποβληθεί στο κοινοβούλιο. Μια άλλη πολιτική πραγματικότητα είναι ότι η ομάδα Μακρόν γνωρίζει πολύ καλά ότι θα ήταν αντιπαραγωγικό να θέσει αμφιλεγόμενα διμερή ζητήματα, ενώ η Γερμανία βρίσκεται σε πλήρη εκστρατεία για τις δικές της γενικές εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στις 24 Σεπτεμβρίου. "Οι συζητήσεις για το μέλλον της νομισματικής ένωσης θα πρέπει να περιμένουν μέχρι να εγκατασταθεί η νέα κυβέρνηση στο Βερολίνο", δήλωσε ο Πισανί-Φερί σε συνέντευξή του στο POLITICO.

Τίμημα αξιοπιστίαςΗ Γερμανία, με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να ανησυχεί για τα σχέδια του Μακρόν για το ευρώ. Και ο νέος πρόεδρος συνειδητοποιεί ότι, πριν μπορέσει να μιλήσει για τη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης, θα πρέπει να πείσει την Άνγκελα Μέρκελ για τη σοβαρότητα της αντιμετώπισης των δικών της προβλημάτων στη Γαλλία. Αυτό είναι το τίμημα της μελλοντικής του αξιοπιστίας στο Βερολίνο.

Το να μην πιέσει για μια σημαντική μεταρρύθμιση της ευρωζώνης προς το παρόν, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι δεν θα μιλήσει γι' αυτό, προειδοποίησαν οι βοηθοί του Μακρόν.

Αυτό θα ήταν ευκολότερο εάν εμμείνει στις γενικές ιδέες που έθεσε στην πλατφόρμα του. Ο κοινός προϋπολογισμός που προβλέπει ο ίδιος θα περιοριζόταν σε τρεις τομείς: κοινά επενδυτικά σχέδια, επείγουσα οικονομική βοήθεια και αντιμετώπιση οικονομικών κλυδωνισμών. Ο Μακρόν παραμένει σιωπηλός για τον τρόπο με τον οποίο θα χρηματοδοτηθεί - είτε με τη συγκέντρωση φορολογικών εσόδων είτε με κοινό δανεισμό (εξ ου και ο γερμανικός φόβος των ομολόγων του ευρώ). Και ο "υπουργός οικονομικών της ευρωζώνης" που περιγράφει θα διαχειριζόταν μόνο αυτόν τον κοινό προϋπολογισμό.

Δεν υπάρχει τίποτα σε όλα αυτά που δεν μπορούσε να συζητηθεί, όπως σημείωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. "Ο κ. Μακρόν κι εγώ είμαστε σε πλήρη συμφωνία. Υπάρχουν δύο τρόποι για να ενισχυθεί η ευρωζώνη: μέσω αλλαγών της συνθήκης ή ρεαλιστικά [μέσω συμφωνιών] μεταξύ των κρατών", ανέφερε ο Σόιμπλε σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Repubblica. Πρόσθεσε ότι ευνοεί την ανάπτυξη του σημερινού ταμείου διάσωσης της ευρωζώνης (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας) για να το καταστήσει ένα πραγματικό ευρωπαϊκό νομισματικό ταμείο, σαν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Την Παρασκευή, ο Σόιμπλε φαινόταν να προχωρά περισσότερο στη συμφωνία με τον Μακρόν, επιμένοντας ότι δεν απορρίπτει την απλή έννοια της "δημοσιονομικής μεταφοράς". "Αυτό αντανακλάται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και στα προγράμματα διάσωσης, για παράδειγμα," είπε, "και γι 'αυτό υπάρχουν καθαροί συνεισφέροντες και καθαροί αποδέκτες στην Ευρώπη. Μια ένωση δεν μπορεί να υπάρξει εάν τα ισχυρότερα μέλη δεν εγγυηθούν για τα αδύναμα".

Όποια και αν είναι η προσέγγιση, ορισμένοι πολιτικοί στη Γαλλία σημείωσαν ότι το πιο σημαντικό πράγμα τώρα είναι να αρχίσουνε να μιλάνε με τη Γερμανία και άλλους σχετικά με τη μακροπρόθεσμη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης. "Η πρόταση του Σόιμπλε για ένα Ευρωπαϊκό ΔΝΤ είναι μια πρόταση στην οποία ο Μακρόν θα πρέπει να συμφωνήσει" δήλωσε ο Ζαν-Πιερ Λαντό, πρώην υποδιοικητής της γαλλικής κεντρικής τράπεζας και καθηγητής οικονομικών στο Sciences Po. "Είναι η πρώτη φορά που οι Γερμανοί φαίνεται να δέχονται σιωπηρά ότι ένα τέτοιο ταμείο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί με τη δημιουργία χρημάτων".

Εάν βασιστεί στο μοντέλο του ΔΝΤ, όπως προτείνει ο Σόιμπλε, το ευρωπαϊκό ισοδύναμο θα επιτρέπεται να εκδίδει ένα είδος διεθνούς αποθεματικού περιουσιακού στοιχείου, γνωστού στο ΔΝΤ ως "ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα". "Δεν νομίζω ότι πρέπει να συμφωνήσουμε [με τους Γερμανούς] σε όλα", είπε ο Πισανί-Φερί, προσθέτοντας: "Το ερώτημα είναι, είμαστε ευχαριστημένοι με τον τρόπο λειτουργίας της ευρωζώνης; ... Τώρα μπορεί να είναι η ώρα να μιλήσουμε σοβαρά, ρεαλιστικά. Ας συμφωνήσουμε στη διάγνωση και ας κοιτάξουμε προς το μέλλον".

Ένα πρόσθετο κίνητρο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η ευνοϊκή νομισματική της πολιτική, γνωστή ως "ποσοτική χαλάρωση", δεν θα παραμείνουν εκεί για πάντα. Όταν η ΕΚΤ ξεκινήσει τη σταδιακή κατάργηση της τρέχουσας πολιτικής της, οι αγορές ενδέχεται να στρέψουν την προσοχή τους στο άλλο μεγάλο πρόβλημα της ευρωζώνης που συνόψισε ο Γάλλος αξιωματούχος: "Αν σας άρεσε η Ελλάδα, θα λατρέψετε την Ιταλία".

Όμως, όπως επισήμανε ο Πισανί-Φερί, οι συζητήσεις με τη Γερμανία για όλα αυτά τα θέματα θα πρέπει να διεξαχθούν σε "γαλήνια ατμόσφαιρα". Μετάφραση: όχι κατά τη διάρκεια μιας προεκλογικής περιόδου.

politico.eu