Νικητής (και στην Ιταλία) ο… Ντόναλντ Τραμπ
04/12/2016 12:12
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Νικητής (και στην Ιταλία) ο… Ντόναλντ Τραμπ

Η εκστρατεία για το δημοψήφισμα φέρνει την αντι-πολιτική σε ένα νέο επίπεδο, σχολιάζει ο Jacopo Barigazzi.

Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος της Ιταλίας δεν θα είναι γνωστά μέχρι νωρίς το πρωί της Δευτέρας, αλλά υπάρχει ένας νικητής ήδη. Το όνομά του είναι Ντόναλντ Τραμπ.

Το ύφος της πολιτικής του Τραμπ, που ο Αμερικανός μεγιστάνας χρησιμοποίησε για να κερδίσει τον Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα, έχει ακολουθηθεί και στην Ιταλία επίσης: οπουδήποτε και αν κοιτάξουμε τους τελευταίους μήνες, υπάρχει η ρητορική που ισχυρίζεται ότι απορρίπτει την πολιτική, η διάδοση των πλαστών ιστοριών ( bufala στα ιταλικά) και μία ευρεία εκτόξευση προσβολών.

"Μεταξύ της αντι-πολιτικής και των bufala, ο Τραμπ είναι παντού σε αυτή την εκστρατεία", δήλωσε ο Πίπο Σιβάτι, πρώην σύμμαχος του Πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι, που μάχεται για το πολιτικό μέλλον του την Κυριακή. Το δημοψήφισμα για τις αλλαγές στο σύνταγμα έχει γίνει ένα δημοψήφισμα σχετικά με την κεντροαριστερή κυβέρνηση Ρέντσι και έχει καταλήξει, με εντυπωσιακό τρόπο, να μοιάζει με την προεκλογική εκστρατεία των ΗΠΑ, καθώς και με το δημοψήφισμα του Brexit.

Τηλεοπτικός χρόνος

Πολιτικοί αναλυτές αποδίδουν την αύξηση αυτού που θα μπορούσε να ονομαστεί "τραμπισμός" σε ιταλικό στυλ (ή αυτό που άλλοι θα έλεγαν πως είναι σύγχρονη πολιτική, είτε μας αρέσει είτε όχι) εν μέρει στο διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ του τι σκέφτονται οι άνθρωποι ότι συμβαίνει και τι πραγματικά συμβαίνει. Οι Ιταλοί, για παράδειγμα, εκτιμούν ότι περίπου το 30 τοις εκατό στη χώρα είναι ένας μετανάστης, σύμφωνα με μια δημοσκόπηση του 2014 από την Ipsos. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι οι μετανάστες αποτελούν περίπου το επτά τοις εκατό του πληθυσμού. Αλλά η αντίληψη είναι η πραγματικότητα της πολιτικής των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Οι ΗΠΑ και η Ιταλία μοιράζονται ένα άλλο χαρακτηριστικό που τις καθιστά ευάλωτες σε απάτες και "πολιτική της μετα-αλήθειας", λέει ο Νάντο Πανοντσέλι, επικεφαλής δημοσίων σχέσεων της Ipsos στην Ιταλία: Βλέπουν πολύ τηλεόραση. Ο μέσος Αμερικανός ξοδεύει 282 λεπτά την ημέρα βλέποντας τηλεόραση - περισσότερο από κάθε άλλο έθνος. Ακολουθούν οι Ιάπωνες. Οι Ιταλοί έρχονται στην τρίτη θέση. Η εξάρτηση από την τηλεόραση για ενημέρωση καθιστά ευκολότερη την επιρροή του εκλογικού σώματος από ψευδείς ειδήσεις και λαϊκιστική ρητορική, σχολιάζει ο Πανοντσέλι, προσθέτοντας ότι "οι πολίτες δεν έχουν πραγματικά εργαλεία για την επαλήθευση των δεδομένων και την αξιοπιστία".

Μερικές φορές στην εκστρατεία των ΗΠΑ, ήταν δύσκολο να γίνει διάκριση μεταξύ γεγονότων και μυθιστοριογραφίας. "Οι λιγότερες ανακρίβειες που έχω ακούσει για κάθε ημέρα είναι τέσσερις" έγραψε ο ειδήμων στον έλεγχο των γεγονότων Ντάνιελ Ντέιλ κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Κατά καιρούς στην Ιταλία, οι δύο πλευρές διαφέρουν τόσο ευρέως που και οι δύο αποκλείεται ακόμη και να πλησιάζουν προς το σωστό. Ο Ρέντσι υπόσχεται ότι η συνταγματική μεταρρύθμιση του, η οποία μειώνει τον αριθμό των εδρών στην ιταλική Γερουσία κατά περισσότερο από τα δύο τρίτα, θα εξοικονομήσει 500 εκατ. ευρώ. Το στρατόπεδο του "Όχι", με επικεφαλής το αντισυστημικό Κίνημα των Πέντε Αστέρων που ίδρυσε ο κωμικός Μπέπε Γκρίλο, είπε ότι η πραγματική εξοικονόμηση θα είναι μόνο περίπου το ένα δέκατο αυτού, δηλαδή 57,7 εκατ. Είτε έτσι είτε αλλιώς, θα έχει μικρό αντίκτυπο στο ιταλικό δημόσιο χρέος, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 2,25 τρις ευρώ. Στη συνέχεια, υπάρχουν και οι απολύτως ψεύτικες ειδήσεις. Το Κίνημα των Πέντε Αστέρων ελέγχει εδώ και καιρό πάρα πολλές ιστοσελίδες, όπως το εναλλακτικό site για την υγεία La Fucina, που λέει ότι ο καρκίνος μπορεί να θεραπευτεί με λεμόνι και δημοσιεύει θεωρίες συνωμοσίας για τα εμβόλια. Τα εμβόλια έχουν γίνει ένα καυτό πολιτικό ζήτημα. Όταν η βόρεια ιταλική περιφέρεια Εμίλια Ρομάνια πρόσφατα ψήφισε να κάνουν εμβόλια υποχρεωτικά τα παιδιά στα νηπιαγωγεία, το Κίνημα των Πέντε Αστέρων κινητοποιήθηκε και προσπάθησε να το σταματήσει.

Ο Μάρκο Κανεστράτι, ειδικός πληροφορικής που εργαζόταν στο blog του Γκρίλο αλλά έχει αποχωρήσει, είπε ότι οι ιστοσελίδες προτείνουν "ψευδο-φάρμακα, τα οποία έχουν αντίκτυπο στα κοινωνικά δίκτυα. Και οι άνθρωποι τα καταπίνουν". Και, φυσικά, ας μην ξεχάσουμε τις προσβολές, ένα ιδιαίτερο ταλέντο των Ιταλών πολιτικών, τουλάχιστον μετά την άνοδο του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης και πρώην πρωθυπουργού ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ευρωπαίος πρόδρομος του Τραμπ.

Μερικοί ηγέτες των Πέντε Αστέρων, συμπεριλαμβανομένου και του Λουίτζι Ντι Μάιο, του 30χρονου που θεωρείται ευρέως ο πιο πιθανός υποψήφιος για πρωθυπουργός εάν ποτέ φτάσει εκεί, είναι γνωστοί για τον ήρεμο και μετριοπαθή τόνο. Όχι τόσο όμως και ο Γκρίλo, ο οποίος σε ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα την περασμένη εβδομάδα παρομοίασε τους υποστηρικτές του Ρέντσι με "κατά συρροή δολοφόνους". Μια μέρα αργότερα, αποκάλεσε τον πρωθυπουργό "πληγωμένο γουρούνι".

Αλλά και ο Ρέντσι αποκάλεσε τους αντιπάλους του "όχλο", προκαλώντας κάποιους εξέχοντες υποστηρικτές του, όπως ο Μάρκο Τραβάλιο, συντάκτης της εφημερίδας "il Fatto Quotidiano", ο οποίος είπε στην τηλεόραση ότι αισθάνεται προσβεβλημένος από τον πρωθυπουργό. Ο Μάριο Μόντι, πρώην επίτροπος της ΕΕ που αντιτίθεται επίσης στις μεταρρυθμίσεις του Ρέντσι, πρόσεξε την προσβολή, αλλά είπε ότι δεν αισθάνεται πληγωμένος.

politico.eu