Ιταλία: Το άλλο ιστορικό δημοψήφισμα της Ευρώπης
22/06/2016 12:53
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ιταλία: Το άλλο ιστορικό δημοψήφισμα της Ευρώπης

Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετωπίζει ένα ιστορικό δημοψήφισμα που θα μπορούσε να διαμορφώσει την εσωτερική πολιτική του και τη σχέση του με την Ευρώπη για τις επόμενες δεκαετίες. Και οι Ιταλοί σύντομα θα έρθουν αντιμέτωποι με αυτά τα θέματα.

Μην ανησυχείτε: Δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ενός Italexit, ή "Uscitalia", ή όπως αλλιώς θα μπορούσε να ονομάζεται. Το δημοψήφισμα της Ιταλίας, που έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο, αποτελεί μέρος του σχεδίου του Πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι να αναμορφώσει το πολιτικό σύστημα της χώρας. Αλλά οι υποψήφιοι από το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας, το ευρωσκεπτικιστικό Κίνημα των Πέντε Αστέρων, μόλις κέρδισαν τις δημοτικές εκλογές στη Ρώμη και στο Τορίνο και καθώς η δημοτικότητα του κόμματος αυξάνεται, το ίδιο συμβαίνει και με τις πιθανότητες για το δημοψήφισμα σε στυλ Brexit που ευνοεί.

Το δημοψήφισμα του Οκτωβρίου στην Ιταλία μπορεί να μην φαίνεται σαν μια μεγάλη υπόθεση. Είναι όμως. Η περίεργη συνταγματική ρύθμιση της χώρας - η οποία δίνει στην άνω και την κάτω Βουλή ίσες εξουσίες- συνέβαλε στην ανάδειξη κυβερνήσεων της "περιστρεφόμενης πόρτας" (το πέρασμα στελεχών μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών σε κυβερνητικά πόστα και το αντίστροφο) επί δεκαετίες (63 από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αν τις μετρήσουμε), οι οποίες με τη σειρά τους οδήγησαν σε αυξημένη γραφειοκρατία και πολιτική διαφθορά. Το σχέδιο του Ρέντσι θα μειώσει το μέγεθος και τη δύναμη της Γερουσίας, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολο να ρίξει την κυβέρνηση και ευκολότερο να περάσει νόμους.

Χωρίς θεσμικές μεταρρυθμίσεις, η Ιταλία δεν μπορεί να έχει σταθερή διακυβέρνηση - ή τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να παραδώσει ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση. Η οικονομία της Ιταλίας, ενώ αναπτύσσεται, εξακολουθεί να είναι μικρότερη από ό,τι ήταν πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, ενώ η ανεργία ήταν μόλις κάτω από 12 τοις εκατό πέρυσι.

Σε αντίθεση με τον Ρέντσι, το αστέρι Κίνημα Πέντε στερείται συνεκτικών απόψεων σχετικά με την οικονομική πολιτική. Ως επί το πλείστον αναλώνεται στο να κατηγορεί την Ευρώπη και την παγκοσμιοποίηση για τα προβλήματα της Ιταλίας. (Προς τιμήν του, υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη διαφθορά και τη γραφειοκρατική αναποτελεσματικότητα). Από τώρα και ως τον Οκτώβριο - και ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί στη Βρετανία αυτή την εβδομάδα- ο Ρέντσι θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη τα δύο μαθήματα της εκστρατείας Brexit. Το πρώτο είναι ότι η κινδυνολογία δεν είναι εποικοδομητική και συχνά αποτυγχάνει. Το δεύτερο είναι ότι οι ψηφοφόροι θέλουν να δουν ένα σχέδιο.

Σε αυτό το επίπεδο, είναι δύσκολο να κατηγορήσουμε τον Ρέντσι. Η τρέχουσα πρόταση του είναι απλώς το τελευταίο μέρος ενός φιλόδοξου προγράμματος για θεσμική μεταρρύθμιση, που όρισε όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2014. Το αν αυτές οι μεταρρυθμίσεις θα εξυπηρετήσουν τον σκοπό τους είναι ένα ανοικτό ερώτημα. Οι προηγούμενες προσπάθειες για να διορθώσουν το εκλογικό σύστημα δεν λειτούργησαν. Αλλά αξίζει τα εύσημα για την προσπάθεια.

bloomberg.com