Η άνοδος, η πτώση… και η άνοδος, ξανά, της αυστριακής ακροδεξιάς
04/12/2016 12:16
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Η άνοδος, η πτώση… και η άνοδος, ξανά, της αυστριακής ακροδεξιάς

Ο Νόρμπερτ Χόφερ πιθανόν να γίνει ο πρώτος ακροδεξιός αρχηγός κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις σημερινές, επαναληπτικές εκλογές της Αυστρίας. Το δημοφιλές Κόμμα της Ελευθερίας (FPÖ), που κάποτε ήταν επικεφαλής ένας πρώην αξιωματικός των SS, έχει μετακινηθεί από τις παρυφές προς το κέντρο της εξουσίας τα τελευταία 60 χρόνια.

Ιδρύθηκε από τον πρώην Ναζί

Το FPÖ ιδρύθηκε το 1956 και προέκυψε από το βραχύβιο κόμμα Ομοσπονδία των Ανεξαρτήτων, που ιδρύθηκε με τη σειρά του στον απόηχο του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου από πρώην Ναζί, από τους οποίους είχαν αφαιρεθεί τα εκλογικά δικαιώματα. Το κόμμα, του οποίου ο πρώτος αρχηγός ήταν ένας πρώην αξιωματικός της Waffen SS, προσέλκυσε επίσης οπαδούς του παν-γερμανισμού και φιλελεύθερους που είχαν απαυδήσει με το κυβερνών κεντρώο κατεστημένο.

Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, το FPÖ σφετερίστηκε όλο και περισσότερο από το έδαφος των δύο μεγάλων κομμάτων, τους Σοσιαλδημοκράτες (SPÖ) και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (ÖVP). Αυτά τα δύο κύρια κόμματα κυριάρχησαν στην αυστριακή πολιτική από το 1945, μέχρι που οι προεδρικοί τους υποψήφιοι ηττήθηκαν στον καταστροφικό πρώτο γύρο των εκλογών τον Απρίλιο.

Φιλελεύθερο ιντερλούδιο

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ανάλαβαν για σύντομο χρονικό διάστημα το FPÖ φιλελεύθεροι. Υπό την ηγεσία τους, το FPÖ έκανε την πρώτη είσοδό του στην εθνική πολιτική σκηνή το 1983, όταν σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με τον καγκελάριο του SPÖ Φρεντ Ζίνοβατς. Αλλά οι υποστηρικτές του FPÖ τιμώρησαν γρήγορα τη φιλελεύθερη στροφή, με το κόμμα να αποκτά μόνο 1,2 τοις εκατό στις εκλογές του 1986 - το χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία του μέχρι σήμερα.

Η εποχή Χάιντερ

Ακριβώς όταν το FPÖ έφτασε "στον πάτο", ήρθε ο Γεργκ Χάιντερ, ο νεαρός χαρισματικός γιος ενός πρώην υπαλλήλου του ναζιστικού κόμματος, το 1996. Υπό την επιδεικτική ηγεσία του, το κόμμα επαναπροσδιορίστηκε ως μια τρομερή λαϊκιστική δύναμη που ευδοκίμησε μέσα από ξενοφοβικά και αντιευρωπαϊκά συνθήματα. Ο Χάιντερ έγινε κυβερνήτης του κράτους της Καρινθίας το 1989, αλλά αναγκάστηκε να παραιτηθεί λίγο αργότερα επειδή επαίνεσε την "πολιτική για την απασχόληση" του Τρίτου Ράιχ.

Μια δεκαετία αργότερα, ο ρήτορας που γοήτευε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης επανεξελέγη και παρέμεινε στο πηδάλιο του κρατιδίου μέχρι που πέθανε σε ένα αυτοκινητικό δυστύχημα το 2008, οδηγώντας σε κατάσταση μέθης. Η αμφίβολη κληρονομιά του Χάιντερ στην Καρινθία είναι αισθητή ακόμα και σήμερα. Το μικρό κρατίδιο μόλις που απέφυγε την πτώχευση νωρίτερα φέτος, εξαιτίας χρεών που απορρέουν από μια ριψοκίνδυνη επέκταση, υπό την ηγεσία του Χάιντερ.

Πολιτικά, ο Χάιντερ κατάφερε να ενισχύσει την υποστήριξη στο FPÖ έξι φορές, κερδίζοντας τη δεύτερη θέση στις εκλογές του 1999, με σχεδόν το 27 τοις εκατό πίσω από τους Σοσιαλδημοκράτες. Όταν οι συνομιλίες με τον SPÖ κατέρρευσαν, η ακροδεξιά σχημάτισε κυβέρνηση με το ÖVP το 2000. Ο συνασπισμός προκάλεσε διεθνείς διαμαρτυρίες και μετέτρεψε την χώρα σε παρία της ΕΕ.

Ο ερχομός του Στράσε

Τα πέντε χρόνια στην εξουσία ως εταίροι των συντηρητικών είχαν ένα βαρύ τίμημα για το FPO, με την υποστήριξη του στις δημοσκοπήσεις να πέφτε σε μονοψήφια νούμερα στα μέσα της δεκαετίας του 2000. Ο Χάιντερ προσπάθησε να διορθώσει την κατάσταση κάνοντας εκκαθάριση στα εξτρεμιστικά στοιχεία του κόμματος, αλλά βρέθηκε ολοένα και πιο απομονωμένος. Τελικά αποχώρησε για να δημιουργήσει ένα νέο κίνημα, ανοίγοντας το δρόμο για τον νέο αρχηγό του FPÖ το 2005 - τον φιλόδοξο οδοντοτεχνίτη Χανς-Κρίστιαν Στράσε.

Το πρώην μέλος της ριζοσπαστικής αδελφότητας των φοιτητών δεν είχε εντυπωσιαστεί με την πιο μετριοπαθή προσέγγιση του Χάιντερ και άρχισε να εισαγάγει εκ νέου ανοιχτά ρατσιστικά συνθήματα. Όταν η προσέγγιση απέτυχε να μεταφραστεί σε ψήφους, ο Χόφερ και FPÖ επικεφαλής στρατηγικής Χέρμπερτ Κικλ έπεισαν τον Στράσε να υιοθετήσει μια λιγότερο επιθετική στρατηγική.

Η ανανεωμένη εικόνα

Παίρνοντας μια ιδέα από την επιτυχία της ανανέωσης του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία, ο Στράσε έκανε πιο ήπια την επιθετική ρητορική του και επικεντρώθηκε στην κοινωνική ευημερία και την αγοραστική δύναμη, όταν η οικονομική κρίση "χτύπησε" το 2008. Την ίδια στιγμή, το FPÖ άρχισε επίσης να αποστασιοποιείται από τα νεοναζισιτκά, ρατσιστικά και αντισημιτικά σχόλια κάποιων εξεχόντων στελεχών του.

Ως αποτέλεσμα, το κόμμα επέστρεψε δυναμικά στην πολιτική σκηνή και είναι έτοιμο να κερδίσει τις προγραμματισμένες για το 2018 εκλογές. Ενώ ο Χόφερ έχει απομακρυνθεί από την εμπρηστική ρητορική κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, παραμένει ένας αληθινός υπέρμαχος της ακροδεξιάς που θέλει μια "Ευρώπη των πατρίδων" και λέει ότι "το Ισλάμ δεν αποτελεί μέρος της Αυστρίας".

thelocal.at