H Βενεζουέλα φλερτάρει με τη χρεοκοπία
08/02/2016 15:40
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

H Βενεζουέλα φλερτάρει με τη χρεοκοπία

Η Βενεζουέλα, μια χώρα που έχει περάσει σχεδόν τρία συνεχή χρόνια οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, είναι βέβαιο ότι θα φτάσει σε ένα νέο γύρο αστάθειας, όπως άλλωστε και όλες οι αναδυόμενες αγορές. Με τον πληθωρισμό να φτάνει κοντά σε τριψήφια νούμερα και τις τιμές στο αργό πετρέλαιο -την ψυχή της οικονομίας της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας - να πέφτουν συνεχώς, οι αναλυτές προετοιμάζονται για την προοπτική μιας χρεοκοπίας, κάποια στιγμή φέτος. Τον περασμένο μήνα, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο χρησιμοποίησε την ομιλία του στο έθνος στις 15 Ιανουαρίου για να κηρύξει μια κατάσταση "οικονομικής έκτακτης ανάγκης", η οποία προστέθηκε στο πολιτικό αδιέξοδο στο Κογκρέσο της χώρας. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι η οικονομία της Βενεζουέλας συρρικνώθηκε κατά τουλάχιστον 7 τοις εκατό το 2015.

Πριν από περισσότερο από μια δεκαετία περίπου, η άτακτη κατάρρευση της Αργεντινής προκάλεσε τη μεγαλύτερη κρατική χρεοκοπία στην ιστορία. Το εξωτερικό χρέος της Βενεζουέλας εκτιμάται ότι θα είναι 185 δις δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, που είναι πολύ περισσότερα από την χρεοκοπία της Αργεντινής το 2001 -που ανερχόταν σε περισσότερα από 100 δις δολ.

Αν και το χρέος της Βενεζουέλας δεν αφορά ευρέως ιδιωτικούς φορείς, θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε όλη την περιοχή. Γράφοντας στην εφημερίδα Financial Times την περασμένη εβδομάδα, ο οικονομολόγος του Χάρβαρντ Ricardo Hausmann ανέφερε ότι η πολιτική αστάθεια της Βενεζουέλας, η οποία είναι μόνιμη μετά τον θάνατο του πρώην προέδρου Ούγκο Τσάβες, θα μπορούσε να κάνει την πιθανή χρεοκοπία της πολύ χειρότερη από της Αργεντινής. "Η Βενεζουέλα είναι σε ένα φαύλο κύκλο θανάτου", δήλωσε ο Steve Hanke, καθηγητής Εφαρμοσμένων Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins και διευθυντής του Troubled Currencies Project. Για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Βενεζουέλα βρίσκεται στην κορυφή της λίστας του με τις "πιο δυστυχισμένες χώρες".

"Χωρίς μια αλλαγή της κυβέρνησης ή της ιδεολογίας, τόσο οι τιμές του χρέους όσο και το νόμισμα της Βενεζουέλας - το μπολιβάρ- θα συνεχίσουν να βουλιάζουν". Μεγάλο μέρος του χρέους της Βενεζουέλας είναι εκφρασμένο σε μπολιβάρ, το οποίο θεωρητικά σημαίνει ότι η κυβέρνηση μπορεί να τυπώσει ό,τι χρειάζεται για να πληρώσει τις υποχρεώσεις αυτές. Όμως, το χρέος της που εκφράζεται σε ξένο νόμισμα είναι μια άλλη ιστορία - και αυτό είναι που θα έκανε τόσο άτακτη μια χρεοκοπία.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, μια οικονομική κρίση μπορεί να προκαλέσει μια δραματική αντιστροφή της τύχης. Τόσο η Βραζιλία όσο και το Μεξικό γνώρισαν δύσκολες νομισματικές κρίσεις στη δεκαετία του 1990 που οδήγησαν σε οδυνηρές προσαρμογές, αλλά και οι δύο ανέκαμψαν σχετικά γρήγορα. Στον απόηχο του πιστωτικού γεγονότος της Αργεντινής το 2001, η χώρα υπέστη μια "βρώμικη" υποτίμηση, αποκλείστηκε από τις χρηματοπιστωτικές αγορές και υπέστη ένα μεγάλο διάστημα πολιτικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, από τις αρχές του 2003, η οικονομία της Αργεντινής ανέκαμψε και αναπτύχθηκε με ρυθμό 9 τοις εκατό για 5 χρόνια.

Λίγοι, ωστόσο, περιμένουν ότι η Βενεζουέλα θα δει κάτι ανάλογο. Η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο - η τιμή του οποίου το περασμένο έτος ξεπερνούσε τα 100 δολάρια το βαρέλι και πλέον κυμαίνεται κοντά στα 30 δολάρια ανά βαρέλι - καθώς και οι σπάταλες κοινωνικές δαπάνες της κυβέρνησης, την έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδο, από το οποίο κανείς δεν ελπίζει ότι θα βγει.

Τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας έχουν ελαττωθεί σε περίπου 15 δις ευρώ, και δεν έχουν αφήσει σχεδόν κανένα μαξιλάρι με το οποίο θα αμβλυνθεί ενδεχόμενη κατάρρευση. Εν τω μεταξύ, η ανεξέλεγκτη εκτύπωση χρήματος έχει στείλει τον πληθωρισμό στα ύψη και έχει καταστήσει το νόμισμά της σχεδόν άνευ αξίας. Σύμφωνα με τον Paul Christopher, επικεφαλής παγκόσμιας στρατηγικής της αγοράς στο Wells Fargo Investment Institute, η Βενεζουέλα βασίζεται στις εξαγωγές πετρελαίου για το "96 τοις εκατό του σκληρού νομίσματος και το 40-45 τοις εκατό του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού" της. Η πτώση του αργού έχει δημιουργήσει μια τρύπα στις κρατικές δαπάνες και περιόρισε την ικανότητά της να χρησιμοποιήσει έσοδα από το πετρέλαιο για να εξευμενίσει το λαό. "Όσο η κυβέρνηση αρνείται να χαλαρώσει τις πολιτικές δαπανών της και εφ 'όσον οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν χαμηλά και με πτωτική τάση, η κυβέρνηση καταστρέφει ξένα περιουσιακά στοιχεία" δήλωσε ο Christopher. Ο δρόμος για να αποφευχθεί η κατάρρευση, αν και δύσκολος, θα μπορούσε να περιλαμβάνει την Petroleos de Venezuela, ή την PdVSA, υποστηρίζει ο Christopher. Η κρατική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας θα μπορούσε "να καθυστερήσει την χρεοκοπία προτρέποντας την PdVSA σε εθελοντική ανταλλαγή ομολόγων, ή να πουλήσει όλο και πιο περιορισμένα περιουσιακά στοιχεία", πρόσθεσε.

Ο Hanke υποστηρίζει επίσης ότι η οικονομική φιλελευθεροποίηση μπορεί να συμβάλει σε μια ενδεχόμενη αναβίωση, όμως οι περισσότεροι παρατηρητές λένε ότι αυτό είναι απίθανο δεδομένης της ιδεολογικής ακαμψίας του Μαδούρο. Ορισμένοι πιστεύουν επίσης ότι μια επαναδιαπραγμάτευση της δανειακής σύμβασης με την Κίνα θα μπορούσε να δώσει μια "ανάσα".

Όλα αυτά δείχνουν ότι οι λόγοι για αισιοδοξία παραμένουν ελάχιστοι. "Η πτώση των τιμών του πετρελαίου φέρνει το χρηματοδοτικό κενό του 2016 της Βενεζουέλας σε επίπεδα που είναι δύσκολο να χρηματοδοτηθούν" ανέφερε ο Alejandro Arreaza, συνεργάτης της Barclays, σε πρόσφατο σημείωμα προς τους πελάτες. "Απουσία μιας γρήγορης ανάκαμψης των τιμών του πετρελαίου κατά τους προσεχείς μήνες, η περαιτέρω συρρίκνωση των εισαγωγών ή η χρήση των διαθέσιμων στοιχείων του ενεργητικού, θα ήταν ανεπαρκή για να αποφευχθεί μια χρεοκοπία κατά την άποψή μας" σημειώνει.

cnbc.com