Γιατί το Ριάντ θα χάσει αν επιλέξει τη σύγκρουση με την Ουάσινγκτον
16/10/2018 15:50
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γιατί το Ριάντ θα χάσει αν επιλέξει τη σύγκρουση με την Ουάσινγκτον

Η Σαουδική Αραβία θα είχε περισσότερα να χάσει παρά να κερδίσει οικονομικά από μία κλιμάκωση με τις Ηνωμένες Πολιτείες , εκτιμούν οι αναλυτές, δύο εβδομάδες μετά την εξαφάνιση του σαουδάραβα αντικαθεστωτικού δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, που έδωσε χώρο για την εκτόξευση ασυνήθιστων απειλών μεταξύ των δύο κατά παράδοσιν συμμάχων.

Σε μία ένδειξη της σοβαρότητας της κατάστασης, ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να στείλει στο Ριάντ τον υπουργό του των Εξωτερικών Μάικ Πομπέο για να συναντηθεί με τον σαουδάραβα μονάρχη Σαλμάν και τον πρίγκιπα διάδοχο, τον νεαρό, παντοδύναμο και εξαιρετικά φιλόδοξο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ή απλώς MBS.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο βασιλιάς Σαλμάν τον διαβεβαίωσε ότι «δεν ξέρει τίποτε» για την τύχη του Τζαμάλ Κασόγκι. Αν είχε ρωτήσει, οι τουρκικές αρχές θα είχαν μοιραστεί μαζί τις πληροφορίες τους ότι ο δημοσιογράφος δολοφονήθηκε εντός του σαουδαραβικού προξενείου στην Κωνσταντινούπολη από ομάδα κρούσης που στάλθηκε ειδικά για τον λόγο αυτόν από το Ριάντ στην Τουρκία.

Από τις 2 Οκτωβρίου, η υπόθεση αυτή έχει λάβει παγκόσμιες διαστάσεις και το περασμένο σαββατοκύριακο χαρακτηρίσθηκε από τις αμερικανικές απειλές και τις σαουδαραβικές απαντήσεις, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο πρώτος εμπορικός εταίρος της Σαουδικής Αραβίας.

Η υπόθεση είναι εξαιρετικά ενοχλητική για τον ίδιο τον Τραμπ, και στην στενή του οικογένεια, που έχει καλλιεργήσει εξαιρετικά στενούς δεσμούς με τον σαουδάραβα βασιλιά και τον γιο του, εξυπηρετώντας, μεταξύ άλλων, την στρατηγική της προσέγγισης της Σαουδικής Αραβίας με το Ισραήλ, σε κοινό μέτωπο κατά του Ιράν.

Εάν το Ριάντ, πρώτος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, προσέφευγε στο όπλο του πετρελαίου (πουλάει ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως στις ΗΠΑ), αυτό θα κατέστρεφε τελείως την εικόνα του ως αξιόπιστου τροφοδότη και θα αποσταθεροποιούσε τον MBS.

Ο αμερικανός πρόεδρος υπολόγιζε στο Ριάντ για να ισοφαρίσει την πτώση της ιρανικής πετρελαϊκής παραγωγής που θα προέλθει από την επαναφορά των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης στις αρχές του Νοεμβρίου και την αποφυγή αποσταθεροποίησης των τιμών.

«Ο Τραμπ είναι σε σύγχυση. Λέει το ένα και μετά το αντίθετό του», όμως το Κονγκρέσο, όπου αντιπρόσωποι και γερουσιαστές κινητοποιούνται, «δεν θα το αφήσει να περάσει έτσι», λέει ο Francois Heisbourg, σύμβουλος στην Fondation pour la Recherche Strategique του Παρισιού.

Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί στο Κονγκρέσο μπορεί να μπλοκάρουν τις πωλήσεις όπλων και η κυβέρνηση Τραμπ θα βρεθεί υπό πίεσιν για να επιβάλει κυρώσεις εναντίον προσώπων, εάν αποδειχθεί ο ρόλος του σαουδαραβικού κράτους.

Επειτα από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε χθες με τον βασιλιά Σαλμάν, ο Τραμπ βγήκε με νέο σενάριο για την εξαφάνιση του Τζαμάλ Κασόγκι. Δεν απέκλεισε, λοιπόν, να είναι «έργο ανεξέλεγκτων δολοφόνων», δηλαδή μίας ομάδας κρούσης Σαουδαράβων που ήλθε από το Ριάντ στην Τουρκία και έδρασε εντός του χώρου του προξενείου της Σαουδικής Αραβίας χωρίς να τελεί υπό τον έλεγχο και ανεξαρτήτως των βουλήσεων του καθεστώτος του Ριάντ.

Πριν από το τηλεφώνημα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι εάν αποδειχθεί η ευθύνη του σαουδαραβικού βασιλείου, θα υπάρξει «αυστηρή» τιμωρία, εννοώντας κυρώσεις.

Η απειλή δεν έγινε ευχαρίστως δεκτή από το Ριάντ, όπου ανώτατο αξιωματούχος ανέλαβε να υπενθυμίσει ότι το πετρελαϊκό κράτος διαδραματίζει «ζωτικής σημασίας ρόλο στην παγκόσμια οικονομία» και ότι σε περίπτωση τιμωρητικών μέτρων θα μπορούσε με την σειρά του να προσφύγει «σε πιο σκληρά μέτρα».

Το τηλεοπτικό δίκτυο Al Arabiya στην συνέχεια ανέλαβε να κάνει λιανές τις απειλές του αξιωματούχου, απαριθμώντας περί τα 30 πιθανά μέτρα που θα έφερναν στα 200 δολάρια το βαρέλι του πετρελαίου που σήμερα κοστίζει 80, πλήττοντας επίσης το νόμισμα αναφοράς.

Σύμφωνα με τον Jean-François Seznec του Center for Global Energy του Atlantic Council, αν η κρίση επεκταθεί τόσο ώστε να έχει επιπτώσεις στο πετρέλαιο, «ο MBS θα μπορούσε να απαιτήσει πληρωμές σε γιουάν, αλλά αυτό θα αποσταθεροποιούσε την παγκόσμια οικονομία και θα οδηγούσε τις ΗΠΑ να λάβουν δραστικά μέτρα», τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν «αλλαγή καθεστώτος στην Σαουδική Αραβία».

Επιπολαιότητα

Ο Richard LeBaron, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Σαουδική Αραβία και επίσης συνεργάτης του Atlantic Council, προβλέπει ότι οποιοδήποτε μέτρο αντιποίνων ληφθεί από το Rιάντ «δεν θα βοηθήσει τους Σαουδάραβες, τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μακροπρόθεσμα, διότι θα ενισχύσει την εικόνα της απροβλεπτότητας και της επιπολαιότητας του καθεστώτος», που αναζητεί "per mare per terra" επενδυτές».

Για τον Francois Heisbourg , εάν το Rιάντ προσέφευγε στο πετρελαϊκό εμπάργκο, «οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ θα έτριβαν τα χέρια τους, οι Κινέζοι θα υπέφεραν, οι Ευρωπαίοι επίσης».

Kαι αν το αμερικανικό Κονγκρέσο αποφάσιζε να μπλοκάρει τις πωλήσεις όπλων, «οι Σαουδάραβες θα μπορούσαν θα στραφούν προς τη Ρωσία, αλλά, για κάποιο διάστημα, το βασίλειο (που εξαρτάται πλήρως από τα αμερικανικά οπλικά συστήματα) δεν θα είχε αμυντικά συστήματα εξαιτίας του σοβαρού προβλήματος των ανταλλακτικών».

Λίγες ημέρες μετά την εξαφάνιση του Τζαμάλ Κασόγκι, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει σε δημόσια περίσταση ότι ο βασιλιάς Σαλμάν μπορεί και να «μην μπορούσε να κρατήσει δύο εβδομάδες» χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μία κλιμάκωση θα μπορούσε επίσης να έχει επιπτώσεις στην ανταλλαγή πληροφοριών ασφαλείας και στο σύνολο των εμπορικών συναλλαγών με την Δύση, Ομως, σύμφωνα με τον Francois Heisbourg, «δεν είναι προς το συμφέρον των Σαουδαράβων να τραβήξουν το σκοινί».

Την άποψή του αυτή συμμερίζεται και ο Jean-François Seznec: «Εχουν περισσότερα να χάσουν παρά να κερδίσουν από μία κλιμάκωση ... γίνονται κινήσεις για να τους δοθεί ο χρόνος να βρουν μία λύση».

Το κέντρο αναλύσεων Soufan επικρίνει ότι ο Τραμπ δημιουργώντας στενούς διμερείς δεσμούς με το Ριάντ, «βασιζόμενους μάλλον σε διαπροσωπικές σχέσεις παρά σε αρχές» μετά την άνοδο του πρίγκιπα διαδόχου.

Σε σειρά δηλώσεων την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε σε στρατιωτικά μεγα-προγράμματα ύψους 110 δισεκατομμυρίων δολαρίων με το Ριάντ που δημιουργούν θέσεις εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, χρήματα που θα δαπανηθούν στην Ρωσία και την Kίνα, εάν οι σχέσεις Ουάσινγκτον-Ριάντ πληγούν.

Σύμφωνα με τους New York Times, το νούμερο των 110 δισεκατομμυρίων, που ανακοινώθηκε την επομένη της επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στο Ριάντ τον Μάιο 2017 έχει παραφουσκωθεί και αφορά «επιστολές εκδήλωσης προθέσεων και ενδιαφέροντος». Δέκα επτά μήνες μετά, οι προθέσεις δεν έχουν γίνει πράξη.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP