Γιατί το ISIL πολεμά στην Ευρώπη
27/12/2016 14:17
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γιατί το ISIL πολεμά στην Ευρώπη

Μην πιστεύετε την προπαγάνδα τους περί "αντιποίνων" για τις δυτικές επιθέσεις στη Συρία. Η τζιχαντιστική ομάδα έχει μεγαλύτερες φιλοδοξίες στη Γερμανία και τη Γαλλία, γράφει ο Jean-Pierre Filiu, καθηγητής σπουδών Μέσης Ανατολής στο Sciences Po.

Το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος έσπευσε να διεκδικήσει την ευθύνη για την επίθεση στην χριστουγεννιάτικη αγορά την περασμένη εβδομάδα στο Βερολίνο, ενώ ακόμη καταδίωκαν τον φερόμενο ως δράστη Ανίς Αμρί. (Ο 24χρονος Τυνήσιος σκοτώθηκε λίγες μέρες αργότερα στο Μιλάνο). Η προθυμία της τζιχαντιστικής ομάδας να εκμεταλλευθεί την προπαγάνδα είναι μόνο μια ένδειξη του πόσο σημαντικό ήταν και παραμένει για το ISIL να κάνει ένα χτύπημα κατά της Γερμανίας - ειδικά μετά από μια σειρά από αποτυχημένες ή περιορισμένες επιθέσεις. Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής του ISIL για την Ευρώπη. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε γιατί, προκειμένου να σκεφτούμε πιο καθαρά σχετικά με τις πιθανές "θεραπείες".

Διπλοί στόχοι

Η εκστρατεία τρόμου του ISIL στην Ευρώπη άρχισε στις 24 Μαΐου 2014, όταν ο Μεχντί Νεμούς επιτέθηκε στο Εβραϊκό Μουσείο στις Βρυξέλλες, σκοτώνοντας τέσσερα άτομα. Η επίθεση έλαβε χώρα περισσότερο από ένα χρόνο μετά την ανακήρυξη του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και τον Λεβάντε στη συριακή πόλη Ράκα, και ένα μήνα πριν ο Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι, ηγέτης του ISIL, αυτοανακηρυχθεί "χαλίφης". Ακόμη πιο σημαντικό, οι Βρυξέλλες περίμεναν πολύ προτού ένας συνασπισμός με επικεφαλής τις ΗΠΑ αρχίζει να βομβαρδίζει τις θέσεις του ISIL στο Ιράκ, τον Αύγουστο του 2014 και στη συνέχεια στη Συρία, τον επόμενο μήνα.

Αυτή η χρονική στιγμή αξίζει να μελετηθεί για δυο λόγους. Επειδή, παρά τα όσα υποστηρίζει το ISIL ότι η τρομοκρατία είναι "αντίποινα" για τις δυτικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον τους και το ότι πάρα πολλοί άνθρωποι το αποδέχονται έτσι απλά, η επανάληψη του ισχυρισμού είναι ένα εργαλείο εκμετάλλευσης της τζιχαντιστικής προπαγάνδας. Σημειώστε ότι οι Βρυξέλλες χτυπήθηκαν από τους τρομοκράτες τον περασμένο Μάρτιο, αφήνοντας 32 νεκρούς, σε μια εποχή που το Βέλγιο δεν ήταν σε καμία περίπτωση ενεργό στον συνασπισμό ενάντια στο ISIL. Ο ισχυρισμός αυτός, επίσης, χάνει την ουσία για τη δυναμική της συνεχιζόμενης εκστρατείας της τρομοκρατίας στην Ευρώπη: Υπάρχουν σημαντικότεροι λόγοι για τους οποίους το ISIL επικεντρώνεται στην Ευρώπη, που υπερβαίνουν την υπεραπλούστευση των βομβαρδισμών και των επιθέσεων με φορτηγά, (πριν από το Βερολίνο υπήρχε η Νίκαια τον Ιούλιο), από την απάντηση στις δυτικές επιθέσεις στη Συρία και το Ιράκ.

Για το ISIL, η Ευρώπη είναι τόσο ένα πολυπόθητο μέρος δυνητικών στρατολογούμενων όσο και ένα επικίνδυνο αντι-μοντέλο διαρκούς συνύπαρξης. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη προορίζονται να δημιουργήσουν εσωτερικές διαμάχες και κοινωνικές εντάσεις, με την ελπίδα της ενθάρρυνσης των πιο νεαρών μουσουλμάνων (και αρκετών γυναικών) να ενταχθούν στον τζιχαντιστικό σκοπό στη Συρία και το Ιράκ. Και, το σημαντικότερο, να αποδείξουν και να επιταχύνουν την αποτυχία της δημοκρατικής, ευρωπαϊκής εναλλακτικής λύσης για το τζιχαντιστικό χαλιφάτο.

Οι δύο βασικοί στόχοι για το ISIL είναι η Γαλλία και η Γερμανία. Η Γαλλία, επειδή είναι το σπίτι στο μεγαλύτερο εβραϊκών και μουσουλμανικών πληθυσμών της ηπείρου που, παρότι ατελές, δείχνει πώς οι κοινότητες μπορούν να ζήσουν δίπλα-δίπλα. Και η Γερμανία, λόγω της γενναιόδωρης ανοιχτής πολιτικής στους πρόσφυγες από τη Συρία και το Ιράκ: η προπαγάνδα του ISIL είναι λυσσαλέα αντι-προσφυγική, κατηγορώντας τους μετανάστες ότι προδίδουν το "αληθινό μονοπάτι" του χαλιφάτου.

Γερμανοί τζιχαντιστές

Ενώ οι επιθέσεις πέρυσι στο Παρίσι υπογράμμισαν τις ρίζες του ISIL στη Γαλλία, η τρομοκρατική ομάδα έχει επίσης προσπαθήσει να διεισδύσει στη Γερμανία. Τουλάχιστον 800 άνθρωποι έχουν στρατολογηθεί στο ISIL από τη Γερμανία. Κάποιοι έφτασαν σε εξέχουσες θέσεις, όπως ο Ρεντά Σεγιάμ, ο οποίος διορίστηκε "Υπουργός Παιδείας" πριν σκοτωθεί στο Ιράκ τον Δεκέμβριο του 2014. Ο ηγέτης των Γερμανών (και γερμανόφωνων) στρατολογημένων πιστεύεται ότι είναι ο Μοχάμεντ Μαχμούντ, ένας γεννημένος στην Αυστρία "βετεράνος" τζιχαντιστικής προπαγάνδας, ο οποίος είχε υπηρετήσει στο παρελθόν τις εκστρατείες στα μέσα ενημέρωσης της αλ Κάιντα. Περίπου 140 τζιχαντιστές που προήλθαν από τη Γερμανία έχουν σκοτωθεί στη Συρία και το Ιράκ, εκ των οποίων τουλάχιστον 14 σε επιθέσεις αυτοκτονίας.

Στις 8 Νοεμβρίου, μια μεγάλη αστυνομική επιχείρηση στη γερμανική πόλη Χιλντεσχάιμ οδήγησε στη σύλληψη του ριζοσπάστη ιεροκήρυκα, γνωστού με το παρατσούκλι Αμπού Γουαλάα. Κατηγορείται για την οργάνωση της στρατολόγησης και μεταφοράς των μαχητών του ISIL. Γερμανικές υπηρεσίες ασφάλειας έχουν δηλώσει τώρα ότι παρακολουθούσαν τον Αμρί, τον εισβολέα στην χριστουγεννιάτικη αγορά του Βερολίνου. Ένας ακόμα αστυνομικός κλοιός ξεκίνησε μία εβδομάδα μετά την επιχείρηση του Χιλντεσχάιμ, ενάντια σε ένα παρόμοιο δίκτυο στη Γερμανία. Οι "βετεράνοι" της τζιχάντ, που τώρα επέστρεψαν στις πατρίδες τους, έχουν αρχίσει να δικάζονται και να καταδικάζονται στα γερμανικά δικαστήρια (όπως συνέβη με τρεις στο Ντίσελντορφ πριν από δύο μήνες).

Στη Γαλλία και το Βέλγιο, το ISIL έχει χρησιμοποιήσει επαναπατρισθέντες τζιχαντιστές από τη Συρία και το Ιράκ σε τρομοκρατικές επιθέσεις. Στη Γερμανία, η ομάδα χρησιμοποίησε κατ' επανάληψη πρόσφυγες αντί των βετεράνων για την υλοποίησή τους - χωρίς μεγάλη επιτυχία. Έχει νόημα η προσπάθεια, δεδομένου ότι η στρατηγική του ISIL στη Γερμανία είναι να υπονομεύσει τη φιλελεύθερη πολιτική της Άνγκελα Μέρκελ για τους πρόσφυγες μέσω του τρόμου. Μια ενδεχομένως σοβαρή επίθεση από τρεις τζιχαντιστές που ήταν πρόσφυγες στην παλιά πόλη του Ντίσελντορφ απέτυχε, μετά την παράδοση και την ομολογία ενός Σύρου μαχητή στη Γαλλία, τον Φεβρουάριο του 2016. Δύο αιτούντες άσυλο, ένας 17χρονος Αφγανός σε ένα τρένο στο Βύρτσμπουργκ και ένας 27χρονος Σύριος σε ένα μουσικό φεστιβάλ στο Άνσμπαχ, έχασαν τη ζωή τους σε επιθέσεις αυτοκτονίας (στις οποίες ευτυχώς δεν σκοτώθηκε κανείς άλλος), ακολουθώντας οδηγίες του ISIL στη Συρία.

Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει σχετικά με τη δραστηριότητα της Emni, της "μυστικής υπηρεσίας" του ISIL που τώρα είναι επικεφαλής για τις "εξωτερικές δράσεις" (που σημαίνει τρομοκρατικές επιθέσεις στο εξωτερικό).

Ο γεννημένος στη Βρέμη Χάρι Σάρφο εντάχθηκε στο ISIL τον Απρίλιο του 2015 και γρήγορα στρατολογήθηκε από την Emni, η οποία τον έστειλε πίσω στην πατρίδα του μετά από μόλις τρεις μήνες στο πεδίο μάχης. Η απόφαση αυτή και, μετά τη σύλληψή του, η μαρτυρία του Σάρφο στο δικαστήριο, παρείχαν ζωντανές αποδείξεις της αυξανόμενης απογοήτευσης στο εσωτερικό του ISIL σχετικά με την αδυναμία του να χτυπήσει τη Γερμανία. Παρά την εστίασή του στην χώρα, το ISIL απέτυχε να πραγματοποιήσει κάποια επίθεση τόσο θανατηφόρα όσο στη γειτονική Γαλλία.

Η μεγαλύτερη ήττα για το ISIL στη Γερμανία εμφανίστηκε τον Οκτώβριο, όταν ο Σύρος τζιχαντστής Τζαμπέρ αλ-Μπακρ -τον οποίο καταδίωκαν μετά από μια προγραμματισμένη τρομοκρατική επίθεση εναντίον ενός αεροδρομίου, πιθανότατα του Βερολίνου- συνελήφθη και παραδόθηκε στην αστυνομία από τρεις Σύρους πρόσφυγες. Επαινώντας τους τρεις "ανώνυμους ήρωες", οι γερμανικές αρχές προσπάθησαν να προωθήσουν μια θετική αφήγηση για να υποστηρίξουν την πολιτική τους για το άσυλο. Αλλά ο Μπακρ αυτοκτόνησε ενώ κρατούνταν στη Λειψία, υπονομεύοντας την ικανότητα του γερμανικού δικαστικού συστήματος να παρουσιάσει τη σύλληψή του ως επιτυχία.

Οι λαϊκιστές και ακροδεξιοί επικριτές της πολιτικής ασύλου της Μέρκελ ενέτεινα τις κατηγορίες τους μετά τις δολοφονίες στο Βερολίνο. Επιτέλους, το ISIL είχε πετύχει τον γερμανικό στόχο του, παρότι τελικά κατέφυγε, όχι σε έναν πρόσφυγα, αλλά στον Τυνήσιο Αμρί, ο οποίος είχε ένα ευρωπαϊκό ποινικό μητρώο και του οποίου η αίτηση ασύλου είχε απορριφθεί (αν και η Γερμανία απέτυχε να τον απελάσει).

* * *

Με μια ευρύτερη οπτική, η επίθεση στο Βερολίνο είναι μέρος ενός νέου κύματος της παγκόσμιας τρομοκρατίας, που είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσει την πτώση των ανταρτών, που πραγματοποιήθηκε στο Χαλέπι αυτό το μήνα. Το ISIL είναι ο μεγάλος νικητής αυτής της σημαντικής καμπή στο συριακή πόλεμο, για τρεις τουλάχιστον λόγους: Το καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ, με την ουσιαστική συμμετοχή της Ρωσίας και του Ιράν, εξάλειψε τις ίδιες τις δυνάμεις που είχαν διώξει το ISIL από το Χαλέπι από τον Ιανουάριο του 2014. Ο Άσαντ και οι σύμμαχοί του είχαν επικεντρωθεί τόσο στην κατάληψη της πόλης, που άφησαν το ISIL να πάρει πίσω Παλμύρα, η "απελευθέρωση" της οποίας γιορτάστηκε μεγαλόφωνα στη Δαμασκό και στη Μόσχα τον περασμένο Μάρτιο. Και η διεθνής παθητικότητα κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Χαλεπίου τροφοδότησε τη τζιχαντιστική προπαγάνδα για μια διεθνή "συνωμοσία" εναντίον Μουσουλμάνων πολιτών και την ανάγκη να ενταχθούν στο ISIL να τους "υπερασπιστούν".

Την παραμονή της επίθεσης στο Βερολίνο, το ISIL κατάφερε να χτυπήσει την ιορδανική πόλη Καράκ, όπου οι συγκρούσεις με τζιχαντιστές κομάντος άφησαν 10 νεκρούς. Το πιο σημαντικό από τον αριθμό των νεκρών είναι ο φυλετικός πυλώνα του κυβερνώντος Ιορδανού μονάρχη. Ένας Ιορδανός πιλότος, τον οποίο το ISIL βασάνισε μέχρι θανάτου τον Φεβρουάριο του 2015 ήταν από το Καράκ, όπου η κυβέρνηση του βασιλιά Αμπντουλάχ Β΄ ξεκίνησε πανεθνική εκστρατεία για τη λαϊκής κινητοποίηση ενάντια στο ISIL. Τα τάγματα θανάτου του Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι προσπαθούσαν πολύ καιρό να φέρουν ένα σημαντικό πλήγμα κατά της Ιορδανίας, με τον ίδιο τρόπο που επικεντρώθηκαν στην επίτευξη μιας τέτοιας αιματηρής έκβασης στη Γερμανία. Είναι πολύ δυσοίωνο ότι τελικά μπόρεσαν να πλήξουν τις δύο χώρες σε λιγότερο από 48 ώρες.

Η τραγωδία του Βερολίνου εγείρει ερωτήματα σχετικά με το δίκτυο υποστήριξης του Αμρί και την ικανότητά του να κινείται σε όλη την Ευρώπη επί τρεις ημέρες μετά την επίθεση. Όλα αυτά τα ερωτήματα είναι θεμιτά και πρέπει να αντιμετωπίζονται ανάλογα. Αλλά, όπως έγραψα και μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου του περασμένου έτους, "οτιδήποτε λιγότερο από την κατάληψη του βασικού προπυργίου της τζιχάντ στη Συρία θα αφήσει την πρωτοβουλία στα χέρια του ISIL και την Ευρώπη ευάλωτη σε επανειλημμένες επιθέσεις". Η επισήμανση έγινε πριν από τα λουτρά αίματος που συγκλόνισαν τις Βρυξέλλες, τη Νίκαια και το Βερολίνο.

Όσο η Ράκα παραμένει το κέντρο επιχειρησιακής διοίκησης για τις τρομοκρατικές επιθέσεις του ISIL, η Ευρώπη θα πληγεί ξανά και ξανά. Και με τις ΗΠΑ να έχουν κολλήσει στη Μοσούλη και τους Ρώσους να κάνουν "εκκαθαρίσεις" στο Χαλέπι, φαίνεται ότι το ISIS θα μπορεί να είναι χαλαρό ακόμα για κάποιο χρονικό διάστημα στη Ράκα. Κακό αυτό για την Ευρώπη, και πολύ κρίμα για τη Γερμανία.

politico.eu