Γιατί ο σεισμός στην Ιταλία ήταν αναμενόμενος
25/08/2016 19:20
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΧΟΛΙΑ
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΙΟΥ

Γιατί ο σεισμός στην Ιταλία ήταν αναμενόμενος

Η περιοχή των Απεννίνων της κεντρικής Ιταλίας έχει πληγεί από έναν φονικό σεισμό μεγέθους 6,2 Ρίχτερ. Ο σεισμός, που είχε επίκεντρο περίπου 10 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Νόρτσια στην Ιταλία, συνέβη λίγο αφότου πέρασαν επτά χρόνια από το 2009 και τον σεισμό της Λ' Άκουιλα όπου σκοτώθηκαν περισσότεροι από 300 άνθρωποι, μόλις 90 χιλιόμετρα μακριά. Ο τελευταίος σεισμός σημειώθηκε στις 03:36 π.μ., τοπική ώρα. Κτίρια κατέρρευσαν στην κοντινή Αματρίτσε και πολλοί κάτοικοι είναι παγιδευμένοι σε χαλάσματα. Αλλά αυτός ο σεισμός δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς η Ιταλία είναι επιρρεπής σε σεισμούς.

Η ζώνη του ρήγματος

Η Ιταλία βρίσκεται πάνω από το όριο της Αφρικής και της Ευρωπαϊκής πλάκας. Ο ωκεάνιος φλοιός της αφρικανικής πλάκας βυθίζεται κάτω από την Ιταλία, δημιουργώντας εικονικά φυσικά χαρακτηριστικά, όπως το ηφαίστειο του Βεζούβιου. Αυτές οι πλάκες συγκλίνουν με έναν ρυθμό περίπου 5 χιλιοστά κάθε χρόνο.

Οι σεισμοί στην Λ' Άκουιλα όσο και στη Νόρτσια βρίσκονταν κάτω από τα κεντρικά Απέννινα, τα οποία αποτελούν την ορεινή ραχοκοκαλιά της Ιταλίας. Ο γήινος φλοιός κάτω από τα Απέννινα της κεντρικής και δυτικής Ιταλίας επεκτείνεται: η κεντροανατολική Ιταλία κινείται προς τα βορειοανατολικά σε σχέση με τη Ρώμη. Ως αποτέλεσμα, αυτή η περιοχή βιώνει κανονικές διαρρήξεις όπου το ένα μέρος της γης υποχωρεί σε σχέση με το άλλο ενώ ο φλοιός τεντώνεται.

Τα ρήγματα στα κεντρικά Απέννινα είναι μικρά και δομικά πολύπλοκα, οπότε οι σεισμοί δεν είναι μεγάλοι σύμφωνα με τα παγκόσμια πρότυπα. Ο μεγαλύτερος σχεδόν πάντα κινείται μεταξύ 6,8 - 7,0 Ρίχτερ. Αλλά επειδή οι σεισμοί είναι ρηχοί και δομικά πολύπλοκοι και επειδή πολλές από τις τοπικές πόλεις έχουν ευάλωτα κτίρια, η ισχυρή δόνηση από τους σεισμούς αυτούς έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μεγάλες ζημιές και απώλειες ζωών στις αστικές περιοχές.

Η περιοχή αυτή φαίνεται επίσης να είναι ιδιαίτερα επιρρεπής σε ομαδοποίηση σεισμών, σύμφωνα με την οποία οι περίοδοι σχετικής ηρεμίας διακόπτονται από αρκετά ισχυρούς σεισμούς σε περιόδους από εβδομάδες έως δεκαετίες.

Η ιστορία των σεισμών

Τόσο η Νόρτσια όσο και η Λ' Άκουιλα κατέχουν εξέχουσα θέση στα δύο άκρα της ζώνης μεγάλων σεισμών των Απεννίνων. Αυτή η ζώνη έχει δημιουργήσει πολλούς ισχυρούς σεισμούς. Ο τελευταίος σεισμός στη Νόρτσια συνέβη μόνο περίπου 90 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του σεισμού της Λ' Άκουιλα και πολύ κοντά στο επίκεντρο του σεισμού του 1979 στη Νόρτσια, που είχε μέγεθος 5,9 Ρίχτερ.

Αλλά η ιστορία σεισμών της περιοχής μετρά πάνω από επτά αιώνες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αυτή η περιοχή έχει πληγεί από τουλάχιστον έξι σεισμούς που έχουν προκαλέσει πολύ ισχυρή σε σοβαρή δόνηση. Η Αματρίτσε, που καταστράφηκε τόσο στον πιο πρόσφατο σεισμό, υπέστη σοβαρές ζημιές το 1639. Μερικές δεκαετίες αργότερα, το 1703, περίπου 10.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν στη Νόρτσια, τη Μποντερεάλε και την Λ' Άκουιλα και στη γύρω περιοχή των Απεννίνων σε τρεις σεισμούς μέγεθος 6,2 - 6,7 Ρίχτερ. Μέρη της Νόρτσια έχουν κατασκευαστεί πάνω στο επιφανειακό ρήγμα που δημιουργήθηκε από τον σεισμό του 1703. Ένας άλλος σεισμός το 1997 σκότωσε 11 ανθρώπους.

Σε αυτό το πιο πρόσφατο συμβάν, εκτιμάται ότι 13.000 άνθρωποι βιώσαν σοβαρή δόνηση του εδάφους, που πιθανώς διήρκησε 10-20 δευτερόλεπτα.

Η εκτιμώμενη ζημιά του τελευταίου σεισμού θα υπερβεί σχεδόν αναπόφευκτα τα 130 εκατομμύρια δολ. και μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 1,3 δισεκατομμύρια δολ. Η Αματρίτσε φαίνεται να είναι μεταξύ των κατοικημένων περιοχών που επλήγησαν περισσότερο.

Τι θα γίνει στο μέλλον;

Η περιοχή αντιμετωπίζει τώρα μια παρατεταμένη και ενεργητική ακολουθία μετασεισμών: κατά τη διάρκεια των πρώτων 2,5 ωρών μετά τον κύριο σεισμό, τουλάχιστον τέσσερις σεισμοί μεγέθους 4,5 Ρίχτερ καταγράφηκαν στην περιοχή από το αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο. Περισσότεροι από 10.000 μετασεισμοί καταγράφηκαν μετά το σεισμό στην Λ' Άκουιλα το 2009.

Σημειώνουμε ότι στην περιοχή υπάρχει άριστη και συνεχής βελτίωση των επιστημονικών πληροφοριών σχετικά με τον κίνδυνο. Αλλά η γνώση του κινδύνου δεν μεταφράζεται πάντοτε σε μέτρα που μειώνουν άμεσα τις οικονομικές απώλειες και τους θανάτους σε σεισμούς.

Μετά το σεισμό στην Λ 'Άκουιλα, έξι επιστήμονες είχαν καταδικαστεί για ανθρωποκτονία από αμέλεια, επειδή παρέλειψαν να ενημερώσουν το κοινό δεόντως σχετικά με τον κίνδυνο σεισμού. Παρά το γεγονός ότι οι κατηγορίες στη συνέχεια απορρίφθηκαν, το γεγονός σηματοδότησε μια σημαντική εξέλιξη στον τρόπο κατανομής των ευθυνών μετά από μεγάλες φυσικές καταστροφές, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματική επικοινωνία σχετικά με τον κίνδυνο.

Υπάρχουν πάρα πολλά ευάλωτα κτίρια και η διαδικασία ανάκαμψης συχνά μαστίζεται από μεγάλες διαταραχές και ανεπαρκή χρηματοδότηση της κυβέρνησης. Ο σεισμός στην Λ 'Άκουιλα το 2009 όσο και αυτός ο πιο πρόσφατος σεισμός τονίζουν πόσο σημαντικό είναι να μεταφραστούν οι εκτιμήσεις επικινδυνότητας σε βελτίωση της ανθεκτικότητας των υποδομών ώστε να αντέχουν ισχυρές δονήσεις. Η εστίαση πρέπει να παραμείνει στον συνδυασμό επιστήμης, μηχανικής και πολιτικής και αυτή είναι συχνά η μεγαλύτερη πρόκληση σε παγκόσμιο επίπεδο.

abc.net.au